«ماڭگىلىك پولك» الماتىدا ءداستۇر بويىنشا وتەدى. باتىر بابالارىنىڭ سۋرەتىن قۇشاقتاعان 120 مىڭنان اسا الماتىلىقتار بىرنەشە كوشە بويىمەن جۇرەدى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا، شەرۋگە قاتىسۋشىلار ءتۇرلى سۇراقتارىمەن حابارلاسادى. مىسالى، ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىسۋشىلاردىڭ سۋرەتتەرىنە قويىلاتىن تالاپتار بار ما نەمەسە جەڭىس كۇنىنە قانداي شارالار ۇيىمداستىرىلاتىن بىلگىسى كەلەتىندەر كوپ ەكەن. ال بۇل سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەگەن ارىپتەسىم ازامات اۋەزحان ستۋدياعا شىعىپ ايتىپ بەرمەك.
-ازامات، ۇلى وتان سوعىسى ارداگەرلەرىنە بيىل قانداي قۇرمەت جاسالماق؟
-قايىرلى كەش، توعجان. جەڭىس كۇنىنە ارنالعان نەگىزگى ءىس-شارالار تۋرالى سالدەن كەيىن ايتىپ بەرەيىن. الدىمەن ارداگەرلەرىمىزگە جاسالاتىن جاعدايعا توقتالسام.
سونىمەن ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتى قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتىنا جۇگىنسەك، قازاقستاندا 2067 ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى بار. ونىڭ كوبى، ياعني 369-ى الماتى قالاسىندا. 260-ى سوعىسقا قاتىسسا، قالعان 109-ى ەكىنشى دۇنيەدۇزىلىك سوعىستىڭ مۇگەدەكتەرى. ولارعا تەڭەستىرىلگەندەر سانى 4073ء-تى قۇرايدى. قالاداعى ارداگەرلەر ۇيىندە تۇراقتى تۇردە 7 ادام تۇرىپ جاتىر. ۇلى جەڭىستىڭ 73 جىلدىعىنا وراي ولاردىڭ ءارقايسىسىنا داستۇرگە ساي ءبىر رەتتىك تولەم جاسالادى.
«بيىل الماتى قالاسى اكىمىنىڭ شەشىمىمەن ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە تولەنەتىن تولەمنىڭ كولەمى كوبەيتىلدى. ەگەر وتكەن جىلى 150 مىڭ تولەنسە، بيىل ارداگەلەرىمىز بەن سوعىسقا قاتىسۋشى جانە سوعىس مۇگەدەكتەرى 250 مىڭ تەڭگە الادى. سوعىس ارداگەرلەرىنە تەڭەستىرىلگەندەر 9 مامىرعا قارسى 30 مىڭ تەڭگە الىپ كەلسە، ەندى 50 مىڭ تەڭگەدەن تولەنەدى»، - دەدى الماتى قالاسى جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى لاۋرا ءابجانوۆا.
تولەمدەردىڭ بارلىعى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن بولىنەدى. دەگەنمەن، جاۋاپتى مينيسترلىك ول قاراجاتتىڭ 150 مىڭنان كەم بولماۋ كەرەكتىگى تۋرالى ۇسىنىس بەرگەن. كەستەگە نازار اۋدارساق. استانادا ارداگەرلەرگە جارتى ميلليون تەڭگەگە دەيىن بەرىلەدى. شىعىس قازاقستانداعى ارداگەرلەردىڭ الاتىنى دا وسىنداي. سولتۇستىك قازاقستان دا ونىڭ كولەمى ەكى ەسە از - 240 مىڭ تەڭگە. باتىستا بەرەتىن سىيلىق ءالى ناقتىلانباسا كەرەك. وتكەن جىلى باتىرلارىمىزعا ات جازىلعان ساعات تابىستالعان. ال قاراعاندى مەن پاۆلوداردا 150 مىڭ تەڭگە تاعايىندالدى. قارجىلاي كومەكتەن بولەك، ءار ءوڭىر ءتۇرلى قىزمەت كورسەتەدى. گازەتتەرگە جازىلۋ تەگىن، ەندى ءبىرى ءتىس پروتەزدەرىن سالىپ، كۋرورت پەن ساۋىقتىرۋ ورىندارىنا جىبەرەدى.
«ءبىز كۋرورتتا ەمدەلۋگە كەتەتىن شىعىنداردى جابۋدى قولعا الدىق. ەگەر ارداگەر مەملەكەتتىك ساتىپ الۋعا قاتىسپاعان ەمدەۋ ورنىندا ەمدەلگىسى كەلسە، قارسىلىعىمىز جوق، كەدەرگىسىز بارا الادى. بيۋدجەتتى جوبالاۋ بارىسىندا بەلگىلەنگەن قۇن بويىنشا جولدامانىڭ باعاسىن وتەپ بەرەمىز. بيىل ونداي جولداما 109 مىڭ تەڭگە كولەمىندە»، - دەدى الماتى قالاسى جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى لاۋرا ءابجانوۆا.
دەسەك تە ارداگەرلەرىمىز بيلىك وكىلدەرىنە ءوز ۇسىنىستارىن جولداپ وتىر. ولار ساناتوريادا ەمدەلۋ ۋاقىتتارىن ۇزارتۋدى سۇراۋدا.
الماتىدا سوعىس ارداگەرلەرىنە اي سايىن 18 مىڭ تەڭگەدەن تولەنەدى. بۇل سوما ادامنىڭ كىرىسىنە تاۋەلدى ەمەس، بارلىعىنا بىردەي. ال ەندى 9 مامىر قارساڭىندا وتەتىن شارالارعا توقتالسام. بىرىنشىدەن، داستۇرگە اينالعان «ماڭگىلىك پولك» شەرۋى بەسىنشى رەت وتەدى. استانا الاڭىنان باستالعان شەرۋ تولە بي كوشەسى بويىمەن دوستىق داڭعىلىنا دەيىن، ارى قاراي ايتەكە بي كوشەسىمەن ءجۇرىپ، شەرۋ 28ء-شى پانفيلوۆشىلار ساياباعىندا اياقتالادى. شاراعا «ماڭگىلىك روتا» ەكىنشى رەت قاتىسقالى وتىر. اۋعان سوعىسى، بەيبىت كۇنى قىزمەتتە قازا تاپقان قىزمەتكەرلەردىڭ سۋرەتىن ۇستاپ، تۋىستارى مەن جاقىندارى شىعادى. «ماڭگىلىك پولكقا» بيىل شامامەن 120 مىڭ الماتىلىق قاتىسادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. شەرۋ 40 مينۋتقا سوزىلادى. اتا-بابالارىن ۇلىقتايتىن بۇل مەرەكەگە كەيبىرى تىڭعىلىقتى دايىندالادى ەكەن. سوعىس كەزىندەگى اتاسىنىڭ جازعان حاتتارىن ساقتاپ، قىمبات جادىگەر سانايتىن شوبەرەنى سوزگە تارتىپ كورگەن ەدىك.
«ماڭگىلىك پولكقا» ەكىنشى جىل قاتارىنان قاتىستىم. بۇل ءداستۇردى بيىل دا ساقتايمىن. ولاردىڭ سۋرەتىن الىپ شەرۋگە قاتىسقاندا جەڭىستى الىپ بەرگەن باتىرلارىمىز قاسىمىزدا تۇرعانداي اسەر قالدىرادى. جەڭىس پارادىنا ولار دا قاتىسىپ جاتقانداي»، - دەدى رومان چيپليكوۆ.
بۇل جىلى الماتىلىقتاردى «ماڭگىلىك پولك» شەرۋى عانا كۇتىپ تۇرعان جوق. ارينە جەڭىس كۇنىنە ورايلاستىرىلعان شارا 28ء-شى پانفيلوۆشىلار ساياباعىندا وتەدى. بۇدان بولەك، سوعىس جىلدارىنداعى اتموسفەرانى بىرنەشە جەردە سەزىنۋگە بولادى.
«سولداتتارعا بەرىلەتىن بوتقا دايىندايتىن جىلجىمالى اسحانا بولادى. مەرەكەلىك باعدارلامالار ۇيىمداستىرىلادى. ال كەشكىلىك استانا الاڭىندا داستۇرگە ساي كونسەرت وتەدى. وندا سوعىس جىلدارىنداعى اندەر شىرقالادى. جەڭىستى الىپ بەرگەن اتا-بابالارىمىزدى ەسكە الىپ، سول كەزدەگى كوڭىل-كۇيدى سەزىنۋ ءۇشىن ءاربىر ادام دا مەرەكەلىك شاراعا قاتىسىپ، ءان شىرقاي الادى»، - دەدى الماتى قالاسى مادەنيەت جانە ارحيۆتەر باسقارماسىنىڭ باسشىسى حانزادا ەسەنوۆا.
9 مامىر كۇنى وتەتىن نەگىزگى شارالار لەگى وسىنداي. ۇلى وتان سوعىسى ارداگەرلەرىنىڭ كوبىسىنىڭ ءجۇرىپ-تۇرۋى قيىن. سول سەبەپتى ولاردى ۇيىندە قۇتتىقتايدى. ال مەرەكەلىك شارالاردىڭ كۋاگەرى بولا الماعان تۇرعىندار ءۇشىن «الماتى» تەلەارناسى تىكەلەي ەفيردە حابار تاراتادى. 14.30 دا جانە 15.00-دە قالا اۋماعىنداعى ءوتىپ جاتقان مەرەكەلىك باعدارلامالاردى ءبىزدىڭ ارنامىزدان كورەتىن بولاسىزدار.
