ەلباسى كوممۋنيستەردىڭ ايتقان اقىلىنا قۇلاق اسا ما؟

/uploads/thumbnail/20180720164444081_small.jpg

ءماجىلىستىڭ سوڭعى پلەنارلىق وتىرىسىندا قحكپ فراكسياسى اتىنان ۇكىمەت باسشىسى ب.ساعىنتايەۆ پەن ۇلتتىق بانك ءتوراعاسى د.اقىشيەۆتىڭ اتىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداعان ايقىن قوڭىروۆ تەڭگەنىڭ قۇنسىزدانۋ قاسىرەتىن جەڭىلدەتۋ بويىنشا ەرەكشە ۇسىنىس جاسادى.

 وندا بىلاي دەلىنگەن: «ۇلتتىق ۆاليۋتامىز - تەڭگەنىڭ قۇنسىزدانۋىنا ۇكىمەت پەن ۇلتتىق بانكتىڭ ايتاتىن جاۋاپتارى بەلگىلى. ولاردىڭ ايتاتىنى، جۇرتتىڭ ءبارى بىلەتىن، اقش-تاعى دوللاردىڭ نىعايۋى، دامۋشى رىنوكتاردان كاپيتالدىڭ سىرتقا اعىلۋى جانە انتيرەسەيلىك سانكسيالار. وسىنداي سىرتقى فاكتورلارعا سىلتەمە جاساپ، ال ءوزىمىز بولىپ جاتقان جاعدايلارعا قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرا بەرسەك، ۇلتتىق بانك بولجاپ وتىرعان ۇلكەن ينفلياسيا كەلگەندە ەكى قولىمىزدى توبەمىزگە قويىپ شىعا كەلۋدەن باسقا جول قالمايتىن ءبىراق بۇلاي ىستەۋگە بولمايدى، ينفلياسيانىڭ سوققىسىن ازايتۋ ءۇشىن بەلسەندى جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەك. ەڭ الدىمەن زەينەتاقى جيناقتاۋ قورىنداعى سالىمدارىمىز بەن ۇلتتىق ۆاليۋتادا جينالىپ جاتقان دەپوزيتتەردى قورعاۋدىڭ جولىن قاراستىرعانىمىز ءجون. ول ءۇشىن تەڭگەنىڭ قۇنسىزدانۋ كۋرسىنا سايكەس اتالمىش سالىمداردى يندەكساسيالاۋ (قوسىمشالار ەسەپتەۋ) كەرەك. قازاقستان كوممۋنيستەرىنىڭ ويىنشا بۇل - حالىقتىڭ  سالىمدارىنىڭ ساقتالۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى جانە مەملەكەتتىڭ ۆاليۋتا رىنوگىنداعى الىپساتارلىق ويىندارعا قارسى ارەكەتتەرىن كۇشەيتەدى. ال جالپى ايتاتىن بولساق، بۇل بيزنەس پەن تۇرعىندار اراسىندا قولايلى دا سەنىمدى احۋال تۋدىرىپ، تۇرعىنداردىڭ ءوز قاراجاتىن ەلدە ساقتاۋىنا جانە بولاشاعى ءۇشىن جۇمساۋىنا ىنتالاندىرادى.    

ارينە، ۇكىمەت مۇنداي يندەكساسيا جاساۋ ءۇشىن قاراجاتتى قايدان تابامىز دەپ شالقاسىنان تۇسەرى داۋسىز. ءبىز ونىڭ جولىن دا كورسەتىپ بەرگىمىز كەلەدى.

ءبىزدىڭ ەلدىڭ ۆاليۋتالىق ءتۇسىمى نەگىزىنەن مۇناي ساتۋدان قۇرالاتىنى بەلگىلى. ەندەشە ونىڭ وسىمىنەن تۇسكەن قاراجاتتى وسى يندەكساسيالاۋ ءىسىن قارجىلاندىرۋعا جۇمساۋ كەرەك دەپ سانايمىز.  وسىدان ەكى جىل بۇرىن ءبىر باررەل مۇنايدىڭ ساتۋ باعاسى 45 دوللار ەدى. سول كەزدەگى 1 دوللار 340 تەڭگە بولاتىن. ءسويتىپ ءبىز ءبىر باررەل مۇناي ساتقاننان 15300 تەڭگە كىرىس الاتىنبىز. ءقازىر ءبىر باررەل مۇناي 80 دوللارعا جەتتى. دەمەك ءبىز ونىڭ ءبىر باررەلىن ساتقاننان 30400 تەڭگە تۇسىرۋدەمىز. مۇناي سالاسى ەشقانداي قوسىمشا شىعىن شىعارماي-اق ءقازىر تەڭگە كۋرسىنىڭ وزگەرۋىمەن بۇرىنعىدان ەكى ەسە ارتىق تابىس تاۋىپ وتىر. ءبىزدىڭ ەسەپ بويىنشا وسى «تابىسپەن» عانا ولار جىلىنا 3 ترلن. تەڭگە ارتىق اقشا تۇسىرۋدە. مىنە، وسى قاراجاتتىڭ ءوزى ۇلتتىق ۆاليۋتامىزدىڭ قۇنسىزدانۋىن يندەكساسيالاۋعا ارتىعىمەن جەتەر ەدى».

وسىلاي، كوممۋنيستەر قۇنسىزدانۋدىڭ قورلىعىنان قۇتىلۋدىڭ جولى مەن ونى توقتاتاتىن قاراجاتتىڭ كوزىن دە اتاپ بەردى. ارينە، بۇل ماسەلەنى شەشەتىن پرەزيدەنت قوي، سول بۇيرىق بەرسە بولدى – ۇكەڭ بۇكەڭدەي جونەلەرى حاق. ەندى تەك پرەزيدەنت سونى قولداسىن دەڭىز...  

س.ەلەۋ، ساراپشى

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

قاتىستى ماقالالار