كوش
«ول ەكى مىنەزى قايسى دەسەڭ، ءاۋەلى – ول زاماندا ەل باسى، توپ باسى دەگەن كىسىلەر بولادى ەكەن. كءوءشى-قوندى بولسا، داۋ-جانجالدى بولسا،بيلىك سولاردا بولادى ەكەن... ەكىنشى مىنەزى – نامىسقورلىق ەكەن»
اباي
كوش باستاعان ءبىر ءوزى،
ەلدىڭ باسى، توپ باسى،
تۇزەلدى مە كوش ءوزى؟
ءسال ايالداپ، توقتاشى.
ەرتىپ الىپ بايلاردى،
العا سالعان ءۇيىردى،
ايدادىڭ با قويلاردى،
بايلادىڭ با سيىردى؟
بوس پا باسى اتىڭنىڭ،
تۇگەل مە ەر-تۇرمانىڭ؟
وركەشىنە تۇيەنىڭ
ارتۋلى ما جيعانىڭ؟
سىرقات بار ما جول جۇرگەن،
دەرتكە داۋا ەم جوق پا؟
ىلدەبايلاپ كۇن كورگەن،
جۇرتتا قالعان ەل جوق پا؟
اسۋلاردان اسادى
سوڭعى تۇيە جۇگى اۋىر.
ۇرى جوق پا تاسادا،
اڭعارماي ما قاراۋىل؟
توي-دۋمانعا بۇگىنگى
شاشىلا ما تاپقانىڭ؟
قاسقىرلارعا جىرىندى
قۇرۋلى ما قاقپانىڭ؟
جەتىم قوزى ماڭىراپ،
بوتا بوزداپ، زارلاي ما؟
جەتىلمەگەن قوزى-لاق
قۇزعىنعا جەم بولماي ما؟
ەل اراسى تىنىش پا،
بيلىك ايتار كۇي بار ما؟
شارشاعان داۋ-ۇرىستا،
داۋدى شەشەر بي بار ما؟
قويان اجال تاپسا دا،
مەكەن قىلعان قامىستى.
كوپ كىسىدە جوق سانا،
ەرلەر قايدا نامىستى؟!
باقتاشىنىڭ ويقاستار
ءيتى قايتىپ ۇرمەسىن؟!
كوسەم سەركە قوي باستار
جارعا جىعىپ جۇرمەسىن.
تۇراتۇعىن قان ويناپ،
قازاعىمنىڭ سالتى ما؟
باس اياقتى ابايلاپ،
قارايلاي ءجۇر ارتىڭا.
جيرەنۋ
«ماسكەۋگە بارعان قازاقتىڭ جىگىتتەرى مەن ايەلدەرىنەن
قاي ۇلتتان بولاسىڭ دەپ سۇراساڭ، قازاقپىن دەۋگە ارلانىپ،
جاپونمىن دەيدى... بۇل نە؟! قازاقتان جيرەنگەندىك. اقىلى
سوعان ولشەنگەندىك»
ەلدەس ومار ۇلى
مال باققان، عىلىم باققان، ەلىن باققان
ىسىمەن ادام كوپ پە ەلگە جاققان؟
كيگەنىن، قىدىرعانىن، الداعانىن،
جەگەنىن وتىرادى ەتىپ ماقتان.
ءدىن باققان، ءتىلىن باققان، بالا باققان،
كورگەنمىن كوپ كىسىنى قالا جاقتان.
ءدىن ناشار، ءتىلى كەمىس، بالا ماقاۋ،
ۇستازى كوپ بولعان سوڭ ەلىن ساتقان.
سىناپتاي سىرعىپ تۇرعان كۇيگە ەنەدى،
وزگەدەن وتىرىكتى ۇيرەنەدى.
بولسا دا ءتۇرى قازاق، جۇرتقا مازاق،
قازاقپىن دەپ ايتۋعا جيرەنەدى.
ۇمىتىپ ۇلت ءداستۇرىن، اتا سالتىن،
ساقتاۋعا پەيىلى جوق قازاق قالپىن.
باس سۇعىپ جات جۇرتتاردىڭ نوقتاسىنا،
قۇلدىققا سالماقشى ما ازات حالقىن؟!
بي بيلەپ، ءانىن ايتىپ ىڭىرسىعان،
كوبەيدى قىز-كەلىنشەك قىلىمسىعان.
قىزىنا قىرىق ۇيدەن تىيىم سالعان
بابامىز قىلعان قالاي بۇرىن شىدام؟!
اقشانىڭ بۋىنا ەلتىپ، ءبوسىپ جۇرگەن،
كوبەيدى جىگىتتەر دە ءتوسىن كەرگەن.
ەسى جوق اتاق قۋىپ، ماسايراسا،
جان-جاققا الاقتايدى ەسى كىرگەن.
ءتاۋبا جوق، شۇكىرلىك جوق باس اماندا،
كۇندە توي، كۇندە جيىن ەسالاڭعا.
تويدان دا تويماي قايتسا كەيبىرەۋى
وكپە ايتار كەيدە ءتىپتى جاساعانعا.
ويلاعان جەتەم دەسە تىلەگىنە،
سەنەدى ءبىلىمى ەمەس، بىلەگىنە.
سەزبەيدى قانشا جاستىڭ ءۇمىتى بار
داق سالىپ كەتەتىنىن جۇرەگىنە.
بار بولام، باستىق بولام، باي بولام دەپ،
مانسابىن كۇنى بۇرىن سايلاعان كوپ.
ىلەسكەن سول دۇرمەككە ەلدىڭ كوبى
كەلەشەك نە بولارىن ويلاعان جوق.
سىر بەرمەي جۇرسە-داعى قانشا جۇدەپ،
قارتايىپ، كۇنى جەتپەي قاۋساعان كوپ.
الايدا، كورگەنى ازاپ ءبىزدىڭ قازاق
داۋرىقپا، داڭعازادان شارشاعان جوق.
اقىلبەك شاياحمەت
