وزبەكستاننىڭ حالىقارالىق مادەنيەت ورتالىعىنىڭ شاقىرۋىمەن حالىقارالىق جيىنعا قاتىسىپ ەدىك. شەت ەلدەرمەن بايلانىستى شارانىڭ ءبارى جوعارى دەڭگەيدە وتەدى عوي. ءبىراق ەڭ باستىسى وزبەك ەلىنىڭ وزبەكتىگىن ساقتاپ، ۇلتتىق بولمىسىن جوعالتپاعاندىعىنا كۋا بولدىق. كەڭەس وداعىنان بولىنگەن حالىقتاردىڭ ءبارى ءبىر كەزەڭدە تاۋەلسىزدىگىن العانىمەن، باتىستىڭ رۋحاني قۇرساۋىندا قالىپ، مورالدىق جاعىنان تاۋەلدى بوپ قالعان ەلدەر بار. سونىڭ ءبىرى — ءبىزدىڭ ەل. اتالعان شارا الدىڭعى جىلى الماتىدا وتكەن بولاتىن. سوندا ءبىزدىڭ جاستار باتىستىڭ ءانىن ايتىپ، سونىڭ اۋەنىنە بيلەگەن بولاتىن. شەت ەلدىك ءبىر ونەرپازدىڭ قازاقشا دومبىرامەن ءان ايتقانى بولماسا، جيىن قازاق جەرىندە ەمەس، ەۋروپادا ءوتىپ جاتقانداي اسەر قالدىرىپ ەدى. ال وزبەكتەر ۇلتتىق كيىمىن كيىپ، وزبەك ءبيىن بيلەدى، دۋتارمەن حالىق ءانىن شىرقادى. ورىسشا سويلەگەن وزبەك كەزدەسپەدى. بىزبەن عانا ورىسشا تىلدەسكەنى بولماسا، ءوزارا وزبەك تىلىندە سويلەستى. بۇكىل تاشكەنتتەن وزبەكتىڭ رۋحىن سەزدىم. مەكەمەدە، كوشەدە، ءتىپتى بازاردا دا وزبەك تىلىندە سويلەگەن حالىق. ءقوناقۇيدىڭ تەلەديدارىن قوسىپ ەدىك، كانال تەك وزبەكشە حابار تاراتتى. شەت ەلدىڭ، ءتىپتى رەسەيدىڭ كانالدارى مۇلدەم كورسەتىلمەيدى ەكەن.

بۇكىل تاشكەنتتەن بىردە-بىر ورىس ءسوزىن ەستىمەيسىز. تاپ-تازا، كەڭ كوشەلەردىڭ جاعاسى جاسىل قۇراق، سىلدىراعان بۇلاق. كوشەدە شەت ەل تاۋارىن جارنامالايتىن قاپتاعان جارناما دا جوق. كىرپىك بوياعىش، كوفە، موتور مايى، نە بولسا سونى جارنامالايتىن الماتىنىڭ كوشەلەرى ەسىمە ءتۇستى. الماتىدا قوعامدىق كولىكتىڭ سىرتىنا سۋرەتىن سالماسا، ەشكىم الماي قوياتىنداي، ءتىپتى كەلىنشەكتەردىڭ قاستاۋىش پەن شاش بوياۋىنا دەيىن اۆتوبۋس، تروللەيبۋستاردىڭ سىرتىندا عوي. تاشكەنتتەن الەم-جالەم كولىك كورمەدىك. قالا تۇرعىندارى كورىنگەن جەرگە قاقىرىپ-تۇكىرىپ، قوقىس تاستاپ جاتقان ەمەس. كوشەلەر مۇنتازداي.

وزبەك استاناسىنىڭ ءسانىن كەلتىرىپ تۇرعان تەك بۇل عانا ەمەس، جاستاردىڭ كيىم كيىسى مەن ءجۇرىس-تۇرىسى دا اسەم شاھارعا لايىق ەكەن. تاشكەنت كوشەلەرىندە قۇشاقتاسىپ تۇرعان قىز-جىگىتتى دە كورمەدىك. بەلىن اشىپ جۇرگەن بويجەتكەن جوق. بۇنىڭ ءبىر سەبەبى، اقش، ەۋروپا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ەلگە ەنگىزىلمەۋىندە. بار پالە سولاردان عوي. تالاي جىلدان بەرى ءبىزدىڭ ارنالاردان ءتانىنىڭ ءار جەرىن كورسەتىپ، شاشىن جايعان، ۇسقىنسىز شەت ەل انشىلەرى تىنىمسىز كورسەتىلۋدە. ولاردىڭ ءۇنتاسپالارى، ۆيدەوكليپتەرى قازاقستانعا ءنوپىر بوپ تاسىلدى. ماسەلەن، بريتني سپيرس دەگەن كىندىگىنە تەمىر تاعىپ الىپ، اياعىن كوتەرىپ، تالتايىپ، نەشە ءتۇرلى سوراقى قيمىلدارمەن بيلەيتىن ءانشىسىماققا قازاقتىڭ قانشاما جاس قىزى ەسى كەتىپ ەلىكتەدى؟ بريتني سياقتى بولعىسى كەپ، قارنىن اشىپ، كوشەگە شىقتى.

بەلدى كورسەتىپ ءجۇرۋ اۋرۋى قالا جاستارىنا مودا بولعانى سونشا، ناۋرىز تۋىپ، كۇن جىلىنا سالا كوشەگە كىندىكتەرىن كورسەتىپ شىققان قىز-كەلىنشەكتەر قاراشا ءتۇسىپ، كۇن سۋىتقانشا بەلىن جاپپاۋدى ادەتكە اينالدىرعان. باتىس كانالدارىنىڭ تاربيەسى ناتيجەسىندە نەشە ءتۇرلى سوراقى كورىنىستەردىڭ ورىن الىپ جاتقانىن اركىم بىلەدى. ءتىپتى، كىلەڭ جاسى 40-50-دەن اسقان اعالار ىستەيتىن بىلدەي مەكەمەنىڭ قىزمەتكەر قىزدارىنىڭ جىلتىراتىپ بەلىن اشىپ جۇرۋلەرى ءتىپتى ماسقارا ەمەس پە؟

تاشكەنتتىڭ جاستارىمەن كەزدەسكەندە ناعىز تازا ورتاعا تاپ بولدىق. شەتىنەن يبالى، ۇلدارى ادەپتى. ءساليما ەسىمدى قىز جوعارى وقۋ ورنىندا ءمۇعالىم ەكەن، تاشكەنتتى ارالاعاندا قاسىمىزدا گيد بوپ ءجۇردى. تاشكەنت مۇناراسىن تاماشالاۋعا بارا جاتقانبىز. «مىناۋ قاي كوشە؟» دەپ سۇراعانىمدا، «بۇل — اباي كوشەسى» دەدى ءساليما. سونىمەن تاشكەنتتەگى اباي كوشەسىمەن ءجۇرىپ كەلەمىز. مەن ساليمامەن اڭگىمەلەسە كەلە، ونىڭ اتاسىنىڭ جازۋشى بولعاندىعىن ءبىلدىم. اتاقتى «ناۋاي» رومانىن جازعان قادىروۆتىڭ نەمەرەسى ەكەن. «اتام قازاق جازۋشىلارىمەن جاقسى ارالاساتىن. ءقازىر حالىقتارىمىز اراسىنداعى رۋحاني بايلانىسباسەڭدەپ قالدى عوي» دەدى ءساليما.

مەن وزبەك زيالىلارىنىڭ قازىرگىسى تۋرالى سۇرادىم. «جازۋشىلارعا كەڭەس وداعى كەزىندەگىدەي جاعدايدى ءقازىر ەشكىم جاسامايدى. ءبىراق جاستار كىتاپ وقيدى، تالاپتى» دەدى جازۋشىنىڭ نەمەرەسى. وزبەك ەلىندە ءتارتىپ بارلىق سالادا ورناعان. مىسالى، جوو-دا تەك بىلىمگە قۇمار، ەڭبەكتەنەتىن، ىزدەنگىش جاستار عانا وقيدى. ەمتيحاننان جەتكىلىكتى بالىن جيناي الماسا، وقۋدان شىعارىلادى ەكەن. ساباقتان قالۋ، كەشىگۋ دەگەن اتىمەن جوق. وقىمايتىن جالقاۋلار زاچەت-ەمتيحاندى تانىس ارقىلى نەمەسە اقشامەن ساتىپ الۋ دەگەن بەيشارا كۇيگە وزبەك جاستارى تۇسپەپتى. كادر ساپاسىزدىعى دەگەن مۇلدەم ايتىلمايدى. ءاربىر وزبەك جاسى بىرنەشە شەت ءتىلىن مەڭگەرگەن، ەڭ باستىسى ءوز ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن بيىكتە ۇستايدى. شەت ەلدە وقيمىن دەگەن جاسقا جول اشىق.

ءسويتىپ، كەشە عانا كەڭەستىك ءبىر شاڭىراقتىڭ استىندا بىرگە بولعان وزبەك ەلىنىڭ بۇگىنگى كەلبەتىن كوزبەن كوردىك.   كوردىك تە، «تاشكەنتتەگى اباي كوشەسى دانىشپان اتىن اقتاپ تۇر ەكەن» دەگەن وي تۇيدىك. ويتكەنى، ول كوشەمەن يمانىن بويىنا ساقتاعان جاستار جۇرەدى.