– كەزدەيسوقتىق دەگەندى قويساڭشى،– دەدى تاسادان شىعا بەرگەن تاپەلتەك قارا ماعان قولىن سوزا بەرىپ. – كۇندە جۇرەتىن جولىممەن جۇرمەي، وسى جەرمەن كەزدەيسوق وتە سالايىن دەسەم، تۋرا الدىمدا ءوزىڭىز تۇرسىز. كەزدەيسوقتىق دەگەن مىنە، وسى!
مىنانىڭ ءسوزىنىڭ شىنىندا جانى بار، «قاسقىر مەن جورنالشىنى اياعى اسىرايدى» دەمەكشى، شارۋا بويىنشا الىس اۋداننىڭ «سوكتوبە» اۋلىنا بەت العان مەن قيىر شەتتەگى وسى اۋىلعا كەزدەيسوق كەلىپ تۇرعانىم ىپ-راس. اۋداننان شىققان كولىگىمىز جارىم جولدا بۇزىلىپ، شوپىر جاياۋ كەرى قايتتى. ال مەن كولدەنەڭ كەزدەسكەن تراكتورعا جارماسىپ، وسى اۋىلدان ءبىر-اق شىقتىم. كەڭسە اتالعان توقال تامنىڭ جانىندا قالقايىپ تۇرعانىمدا تاپەلتەك قاراعا كەزدەيسوق كەزدەستىم. جول باستاپ كەلە جاتقان ول دامىل تاپپاي سويلەپ كەلەدى.
–بۇل اۋىلعا كەلگەنىمە جيىرما جىل بەس بولدى. كەزدەيسوق كەلدىم.
سەمەيگە جولدامامەن كەتەتىن بولىپ تۇرعانىمدا، شەشىم تاباندا وزگەرىپ، وسى اۋىلدان ءبىر- اق شىقتىم.
–سول كەزدەيسوقتىقتىڭ ارقاسىندا تۇراقتاپ قالدىڭىز عوي،–دەپ سەرىگىمنىڭ كوڭىلى ءۇشىن بىردەڭە دەگەن بولدىم. ءوزى دە قامشى سالدىرماي لىپىپ تۇر ەكەن.
–سوندا قىزىق بولدى – اي!) مەنىڭ ماماندىعىم زووتەحنيك قوي. ال مەن مۇندا سول كەزدەيسوقتىقتىڭ مال دارىگەرى بولىپ شىعا كەلدىم.
–قىزىق ەكەن.
–ارينە، قىزىق! سوۆحوز ديرەكتورى اۋەلگىدە ەكى-ۇش اي مال دارىگەرى بولىپ ىستەي تۇر، ماماندىعىڭا ساي قىزمەتتى كەيىن قاراستىرارمىز دەگەن. سونىڭ رەتى كەلىڭكىرەمەدى دە، العاشقى بۇيرىق سول كۇيى قالىپ كەتتى، ءالى مال دارىگەرىمىن.
وسى كەزدە ۇيگە دە كەلىپ قالىپپىز. «ستانسىزدىڭ تۇسىنە ەكى مەتر ءبوز كىرەدىنىڭ» كەرى كەلىپ، مەنىڭ ەسىل-دەرتىم اش قارىننىڭ بابىن تاپسام دەيمىن..، ال ءۇي يەسى بولسا الدەڭەنى ءبىر ايتىپ دامىل تابار ەمەس.
–توتىش، ا توتىش! شايدى قىزىلداپ قۇي! كەزدەيسوق كەزدەسكەن بۇل كىسى باسقاعا كەزدەيسوق بولسا دا، بىزگە كەزدەيسوق ەمەس. اپىرىم- اۋ، مەن ءبىر ۇيدە، ءبىر كەرەۋەتتە ءبىر تۇراتىن كەلىنشەگىمدى سوزبەن تانىستىرماپپىن عوي. بۇل توتىش دەگەن سۇلۋ!
تاپەلتەك قارا ايداۋدىڭ دالاسىنداي تەگىسكە شىعىپ، ەركىن كوسىلىپ وتىر. «كوبىك قاردا تۇلكى وينار، كوك كورپەدە جىلقى وينار» دەپ مەن ءبىر قۇلاعىمدى وعان يكەمدەپ، قالايى قاسىقتى پالاۋعا ويقاستاتا سالىپ، اۋزىما دەمبىل- دەمبىل قاتىناتىپ وتىرمىن.
–باياعىدا قالادان كەلەتىن ءوزىمىزدىڭ اۋىلدىڭ اۆتوبۋسىنان قالىپ كەتىپ، كورشى اۋىلدىڭ اۆتوبۋسىنا كەزدەيسوق مىنە سالدىم. سودان ءبىر كەزدە ارتىما كەزدەيسوق قاراي سالسام «اي دەسە اۋزى، كۇن دەسە كوزى بار» ءبىر سۇلۋ وتىر. ءۇردىڭ قىزى مۇندا كەزدەيسوق، قايدان ءجۇر دەسەم، توتىش ەكەن. قىزىل كورسە ءىلىپ تۇسەتىن قىران كەزىم، تايسالايىن با؟!
–ءسىز وسى كەزدەيسوق «قاشقانكولگە» بارمايسىز با؟- دەپ تيىسە كەتتىم. ول دا ەرىگىپ وتىر ەكەن.
–جوق كەزدەيسوق وندا بارا قويمايمىز،– دەيدى سىڭعىرلاي كۇلىپ.
–ا-ا. ايتپاقشى، ءسىز كەزدەيسوق مەدۋچيليششەدە وقىمايسىز با؟،- دەپ ەدىم، ونان ءارى كۇلكىسىمەن قىتىقتاي ءتۇستى قۋ قىز.
اسقازانىما ەل قونعان سوڭ، مەن دە ەكى قۇلاعىمدى الگىنىڭ اۋزىنا بىردەي توسەپ قويدىم. قايتپاس قاراڭ وسى ەكەن. سىرعىتىپ وتىر.
–سول كەزدەيسوقتىقتان اقىرى ۇيلەنىپ تىندىق قوي...
–شىنىندا،– دەدى توتىش سۇلۋ دا سىڭعىرلاپ،– مەن دە سول اۆتوبۋسقا كەزدەيسوق وتىرا سالىپ ەدىم. كەلەسى جولىقانىمىزدا دا كەزدەيسوق كەزدەستىك.
–نەكەگە دە كەزدەيسوق تۇرىپ، كەزدەيسوق تويدى وتكىزە سالدىق ەمەس پە؟ ەسىڭدە مە. توتىش؟..
قۋلانا كۇلىمسىرەگەن وتاعاسى كەلىنشەگىن مىقىنىنان ءتۇرتىپ قالدى. توتىش سۇلۋ دا ەرىنە قاراپ، نازدانا جىميدى. كوزدەرىنەن وت ۇشقىندادى. كوزبەن كوزدىڭ ساۋلەسى تۇيىسكەن جەرىندە ماحاببات مازداعانداي. بۇل ەندى كەزدەيسوقتىق ەمەس-اۋ!
مەن كەزدەيسوق قوناق بولعان اۋىلدان ەرتەسىنە جولعا شىقتىم. تەك سول ۇيدەگى توپىرلاعان قارا دومالاقتاردىڭ جۇزدەرى ەسىمدە قالىپتى.
نۇرماحان ەلتاي،
سىقاقشى، بالعابەك قىدىربەك ۇلى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى
