جانات بوقاش ۇلى: ءبورى - تاعدىر

/uploads/thumbnail/20170708181258283_small.jpg
قاسقىردىڭ  كۇشىكتەرى

قۇرساعىنان  قاتال بوپ تۇسىپپە ەدى، كوزىن اشپاي جاتىپ-اق كۇشىك-بورى. ەنەسىنىڭ باۋىرىن تىرمالايدى، كوكبورىنىڭ كوكتارعىل كۇشىكتەرى.   توڭىرەكتىڭ بارىنە ەتى ولگەن سوڭ، اينالسوقتاپ ۇزاماي مەكەننەن سول. كۇنى-تۇنى ماڭايىن تىمتىنەدى، كوزىن اشىپ باۋىرىن كوتەرگەن سوڭ.   سىناعىنان كەي كۇنى وتە الماي ءجۇر، اناسىنا بويى دا جەتە الماي ءجۇر. وڭىن-سولىن تانىماي ارسالاڭداپ، اپانىنان الىسقا كەتە الماي ءجۇر.   قوزىنى اكەپ ورىستەن تارتىپ سوعىپ، ەنەسى وتىر جوتانى باعىپ شولىپ. اس عىپ جەردە الگىنى قوماعايلار، وجار مىنەز وزبىرى ارتىق سوعىپ.   جەتپەگەنمەن تۇيەگە اتقا ءحالى، كىشىگىرىم بۇزاۋعا قاپتال ءالى. ءبىرى القىمنان جابىسىپ ءبىرى اياقتان، جالما-جاندا تۇر ءبارى قاپتاعالى.   «قاسقىر تۋار قاسقىردان» ءسوز بار مۇنىڭ، دالەلىندەي بايقالماي ەنجارلىعى. اشۋلانسا ازۋىن اقسيتاتىن، اتاسىنان دا ارتىلار «كوكجالدىعى».

  ارلاننىڭ ازاسى

مەن ءبىر بەيباق كوك اسپان استىنداعى، كۇن كورىسىم –ءبىر اسار استىڭ قامى. ەكى اياقتى پەندەنىڭ  كوڭىلىندە، جالعىز ويى- ءبىر ماعان قاس قىلماعى.   كوكتەن تىلەپ جۇرسەم دە نەسىپ الدىن، قاراۋىلىنا ىلىگەم ەسى باردىڭ. ءتاڭىرىمنىڭ بۇيىرتقان اسىن جەرمىن، ودان وزگە پەندەنىڭ  نەسىن الدىم.   تەكسىز ءتىرى «يت قۇس» دەپ بەزىنەدى، كيەلىنىڭ كورەدى كوزى مەنى. اتىم اڭىز ءبورىمىن ال سوندىقتان ، قايدا بارسام قازعان كور كەزىگەدى.   جازىلعان با جازمىشتان بەتكە كۇنام، تۇلا بويىم تۇتادى كەككە تۇلان. قيا باسسام قۇسالى كۇي كەشەمىن، جەردە- قاقپان ،تاۋدا-اڭشى ، كوكتە-قىران.   ارانداسام دا ازۋمەن شايناپ ءبىردى ، سەسكەنسە دە سەسىمنەن ايماق كۇللى. جەرىك جاندار تۇسىمدە توپتارىمەن، جۇرەگىمدى تىرىدەي شايناپ تۇردى.   قۋانىشقا ىزالى اۋىسىپ ءان، قان جۇتادى  كوكشۋلان، ساۋ، ءىشى قان. سوم جۇرەگىم قايعىرىپ،تۇرشىگەدى، قولدى بولعان بولتىرىك داۋىسىنان.   كەك كەرنەگەن بويىمدى جارا عىپ كىل، كوكجيەگىن كوڭىلىم نالا عىپ قۇر. سودىرلارمەن  سوعىستا جانىم قالىپ، كوكىرەگىمنەن اشۋدىڭ قانى اعىپ تۇر.   جازىلعانداي كۇن ەمەس، باعىما ءتۇن، سالاۋاتىما سويقان كۇش باعىناتىن. قايران كۇندەر-تۋى ەتىپ كوككە ورلەتىپ، قۇدىرەتىمە  «كوك  تۇركى» تابىناتىن.....  

قولدى بولعان بولتىرىك

وسىنشاما نە جازىپتى تۋىلىپ، بۇل بەيشورا كوزى مۇڭعا جۋىلىپ. ءىزىىن اڭدىپ ەكى اياقتى جىرقىشتار، ىننەن الدى ىڭىرسىتىپ سۋىرىپ.   قورىقپايدى، قايمىقپايدى، ساسپايدى، يتشە ۇرىمەس جاعىن دا كوپ اشپايدى. جاراتىلىس جاقىن بارعان جاندارعا، جاقىنداماس جىنىسىن دا قوسپايدى.   تاۋەكەلگە العاندايىن بەل بۋىپ، شىنجىرلاعان تەمىردەي بوپ سۋىنىپ. انانى ويلاپ ارمان كۇنى الىستاپ، دالانى اڭساپ اپشىسىن دا قۋىرىپ.   قايراتىنا قايراپ  ىشتەي شىدامىن، سۇلكىن تۇسپەي ،ىشتەي ۇزاق تىنادى. اينالاسى بۇعان قارسى جانارلار نە ىستەرىن سەزە مە ،ەكەن بۇلاردىڭ   قۇسالىنىڭ قايعىسىن دا كىم ۇقپاق، «تەرەڭدەسە ىشتەي كەرەڭ ءتۇن ۇقپاق» ىشتەن سىرتتان جۇرگەن قىزىق قۇمارلار، سۋرەتىن دە تارتىپ جاتىر قىزىقتاپ.   بوساتپاق بوپ ىزدەپ امال ورايىن، تاپپاق بولىپ ەبىن كەلسە قولايىن. تيىسپەي وسى وڭىردەگى مال-جانعا، ەنەسى ءجۇر  تورۋىلداپ ماڭايىن   قاتالدارعا جۇرەك  قالاي جىليدى، «تورىققانعا قاراپ  جالقى اي قىليدى» جان-جانۋار بەزىنگەندە اتىنان، سۇيەنىشى كوككە قاراپ ۇليدى.  

بايان-ولگەي قالاسى

 

قاتىستى ماقالالار