اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ اكىمشىلىگى گرەنلانديانى اقش قۇرامىنا قوسۋ مۇمكىندىگىن قايتادان كۇن تارتىبىنە شىعاردى.

ب ا ق مالىمەتىنشە، ۆاشينگتون گرەنلانديا حالقىنىڭ ءاربىر تۇرعىنىنا 10 مىڭنان 100 مىڭ دوللارعا دەيىن ءبىرجولعى تولەم جاساۋ نۇسقاسىن تالقىلاپ جاتىر. حالقى شامامەن 57 مىڭ ادام بولاتىن ارال ءۇشىن بۇل جوسپاردىڭ جالپى قۇنى 6 ملرد دوللارعا دەيىن جەتۋى مۇمكىن.

اق ءۇي بۇل قادامدى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكپەن بايلانىستىرىپ، اركتيكا ايماعىندا رەسەي مەن جۇڭگو ىقپالىنا توسقاۋىل قويۋ قاجەت ەكەنىن العا تارتۋدا.

ترامپ گرەنلانديانىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزى زور ەكەنىن، ونىڭ پايدالى قازبالارعا باي ءارى اركتيكاداعى اسكەري باقىلاۋ ءۇشىن شەشۋشى ايماق ەكەنىن مالىمدەدى. الايدا دانيا مەن گرەنلانديا بيلىگى ارالدىڭ ساتىلمايتىنىن قاتاڭ ايتىپ، بۇل ۇسىنىستى حالىقارالىق قۇقىققا قايشى دەپ باعالادى.

ەۋروپا ەلدەرى بۇل باستاما ناتو ىشىندەگى سەنىمگە نۇقسان كەلتىرۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتۋدە. ال گرەنلانديا پرەمەر-مينيسترى اقش-تى قىسىم مەن اننەكسيا تۋرالى مالىمدەمەلەردى توقتاتىپ، تەك ديپلوماتيالىق جولمەن سويلەسۋگە شاقىردى.

ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، گرەنلانديا توڭىرەگىندەگى بۇل تالقىلاۋلار اركتيكاداعى گەوساياسي باسەكەنىڭ كۇشەيىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى.

اقش-تىڭ گرەنلاندياعا قىزىعۋشىلىعى جاڭا ەمەس. 1867 جىلى الياسكانى ساتىپ العاننان كەيىن ۆاشينگتون العاش رەت گرەنلانديانى دا الۋ يدەياسىن تالقىلاعان. 1946 جىلى اقش پرەزيدەنتى گارري ترۋمەن دانياعا ارالدى 100 ميلليون دوللارعا ساتىپ الۋ جونىندە رەسمي ۇسىنىس جاساعان، الايدا كوپەنگاگەن بۇل ۇسىنىستى قابىلداماعان. سوعان قاراماستان، اقش گرەنلانديادا اسكەري بازالار ورنالاستىرىپ، ايماقتاعى ستراتەگيالىق ىقپالىن ساقتاپ قالدى.