قازاقستاندا الەۋمەتتىك پاتەرگە كەزەك كۇتكەندەر 29 جىلعا جاقىنداپ قالدى. 642 281 ادامنىڭ تاعدىرى ءبىر عانا «كەلىسىمگە» تىرەلىپ، تارازى باسىن «وتباسى بانك» پەن اكيماتتار تارتىپ تۇر.

كەزەك نەگە جىلجىمايدى؟

2025 جىلدىڭ سوڭىندا «وتباسى بانك» الەۋمەتتىك پاتەردى ءبولۋ ءىسىن ءوز قولىنا الدى. سول ساتتە بانك كەزەكتە تۇرعانداردىڭ دەرەگى ەسكىرگەنىن، ال ينۆەنتاريزاسيا جۇرگىزۋ ءۇشىن ازاماتتاردىڭ جەكە دەرەكتەرىن وڭدەۋگە كەلىسىم بەرمەي وتىرعانىن ايتتى. 30 قاراشاداعى مالىمەت بويىنشا، 642 مىڭ ادامنىڭ ىشىنەن بار-جوعى 14 پايىزى — 92 092 ادام عانا كەلىسىم بەردى.

بانك تۇسىندىرگەندەي، كەلىسىمسىز ادامدى «مۇقتاج» ساناتىنا سايكەستىككە تەكسەرۋ مۇمكىن بولمايدى. ال جۇيە «كىم ەرتەرەك تۇردى — سول الدىمەن الادى» قاعيداتىمەن جۇمىس ىستەيدى دە، بىر-ەكى ادام بايلانىسقا شىقپاي قويسا، كەلەسى جىلعا ءوتۋ بۇكىل كەزەككە تۇساۋ سالادى.

ەسكى ءتىزىمنىڭ ءىزى قايدان قالدى؟

كەزەكتى وسى ۋاقىتقا دەيىن ايماقتىق اكيماتتار جۇرگىزدى. 2025 جىلعى ماۋسىم–تامىز ارالىعىندا ولاردىڭ تىزىمدەرى «وتباسى بانككە» بەرىلدى. بارلىعى — 642 281 جازبا. بانك بازانى تەكسەرگەندە قاتە تەلەفوندار، تىركەۋ مەن وتباسى قۇرامىنا قاتىستى سايكەسسىزدىك، ءتىپتى ءبىر جسن-عا 13 ءتۇرلى فاميليا تىركەلگەن جاعدايلار شىقتى.

«اكيماتتار دەرەكتى تولىق تەكسەرمەي وتكىزدى، جىل سايىن ءوتۋى ءتيىس ينۆەنتاريزاسيا جۇيەلى جۇرمەدى»، — دەگەن ءۋاج كەلتىردى بانكتىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى ازات ءاشىموۆ. ايماقتار مۇنى كادر جەتىسپەۋىمەن جانە كادر اۋىسۋىمەن ءتۇسىندىردى.

5 كۇندىك ەرەجە قالاي وزگەردى؟

ءلاززات يبراگيموۆا 5 جەلتوقساندا ماسەلەنى اشىق ايتقاننان كەيىن، 8 جەلتوقساندا يندۋستريا مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعىنا تۇزەتۋ ەنگىزىلدى. ەگەر ايماقتا ءدال ءسىزدىڭ كەزەگىڭىز كەلگەندە ءسىز كەلىسىمدى بەرمەسەڭىز، 5 جۇمىس كۇنىنەن كەيىن پاتەر كەلەسى ۇمىتكەرگە وتەدى. كەزەكتەن بىردەن شىعارمايدى، ءبىراق ينۆەنتاريزاسيادان وتپەي، ارەندالىق نە نەسيەلىك تۇرعىن ءۇيدى الۋ مۇمكىن بولمايدى.

«كىم تەجەپ تۇر؟» دەگەن ساۋال

بانك وكىلدەرى «كەلىسىم بەرمەگەندەر پروسەسستى تەجەپ جاتىر» دەيدى. سەبەبى جۇيە 2007 جىلعى كەزەكتەگىلەردىڭ بارلىعىن بىرىنەن سوڭ ءبىرىن وڭدەمەيىنشە، 2008 جىلعا وتە المايدى. كەيدە ءبىر ادامدى تابۋعا 2–3 اپتا كەتەدى. يبراگيموۆا ۇزاق جىلداردا ادامداردىڭ مارتەبەسى وزگەرگەنىن (بالالار ەرجەتتى، باسپانا پايدا بولدى، اسكەري قىزمەت اياقتالدى جانە ت.ب.) ايتىپ، ءقازىر مەملەكەتتىك قولداۋ ولشەمىنە ساي كەلمەيتىندەر كوبەيگەنىن ەسكەرتتى.

قاشان رەتتەلەدى؟

ازات ءاشىموۆتىڭ ايتۋىنشا، ينۆەنتاريزاسيا جوسپارى باستاپقىدا قىركۇيەكتە اياقتالۋى ءتيىس ەدى، ءبىراق كەلىسىم بەرمەي جۇرگەندەر كەسىرىنەن مەرزىم سىرعىدى. ەندى نەگىزگى بولىگى اقپان–ناۋرىزدا رەتتەلەدى دەپ كۇتىلەدى. قازىرگى ساتتە 125 مىڭنان استام ادام تەكسەرۋدەن ءوتتى. قوڭىراۋ مەن حابارلامانى الاياقتىق دەپ ويلاپ، بايلانىسقا شىقپاي جۇرگەندەر دە بار.

1997 جىلدان بەرى كۇتكەندەر قالاي قالدى؟

ەڭ ەرتە تىركەلگەندەر — 1997 جىلعى ازاماتتار. كەزەك تەك مەرزىممەن ەمەس، ۇسىنىلعان پاتەردىڭ اۋدانىنا دا تىرەلەدى. مىسالى، سىزگە ءبىر بولمەلى تيەسىلى بولسا، ال ايماقتا ءدال ءقازىر ءۇش بولمەلى بەرىلىپ جاتسا، ونى ءسىز الا المايسىز دا، كەزەكتە قالا بەرەسىز. وسىلايشا كەڭ پاتەرلەر كەيىن تۇرعاندارعا ءوتىپ، «ءبىر بولمە» كۇتكەندەر جىلداپ وتىرىپ قالادى.

ساراپشى نە دەيدى؟

ريەلتورلىق اگەنتتىك يەسى دانيار كۇلەنبايەۆ بازادا ازامات تۋرالى دەرەك (جسن، وتباسى قۇرامى، باسپاناسى بار-جوعى) ونسىز دا مەملەكەتتىك رەەسترلەردە تۇرعانىن، سوندىقتان تەكسەرىستى اۆتوماتتى جۇرگىزۋگە بولاتىنىن ايتادى. «اجيوتاج نە ءۇشىن كەرەك بولدى؟ الدە كەزەكتەگىلەردىڭ ءبىر بولىگىن «تازالاۋ» ءۇشىن بە؟» — دەيدى ول. ءوزى 2012–2013 جىلدارى «جاس وتباسى» رەتىندە كەزەككە تۇرعانىن، ءبىراق پاتەر الا الماعانىن ايتتى. «18 جىلدا ادامعا باسپانا بەرمەۋ مۇمكىن ەمەس قوي. جاۋاپتىنى نەگە سۇرامايدى؟» — دەپ سۇراق قويادى ساراپشى. 18 جىل مىسال رەتىندە ايتىلدى، ال 1997 جىلدان كۇتكەندەرگە 29 جىل تولدى.

نە ىستەۋ كەرەك؟

كەزەكتە تۇرعاندار دەرەگىن جاڭارتىپ، جەكە دەرەكتەردى وڭدەۋگە كەلىسىم بەرۋى كەرەك. ول ءۇشىن orken.otbasybank.kz بولىمىندە اۆتوريزاسيا جاساپ، كەلىسىمگە قول قويۋ كەرەك. ونسىز جۇيە ءسىزدى پاتەر ءبولۋ پروسەسىنە قوسا المايدى.

قىسقاسى، ماسەلە ءبىر كۇندە تۋعان جوق. ون جىلداپ جينالعان قاتە دەرەك پەن ءتارتىپتىڭ بوساڭدىعى بۇگىنگى تىعىرىققا اكەلدى. ەندى جاۋاپكەرشىلىكتى ناقتىلاپ، سيفرلىق تەكسەرىستى جۇيەلى جۇرگىزۋ، ال ازاماتتار دەرەگىن ۋاقىتىلى جاڭارتىپ وتىرۋ قاجەت.

بۇل تۋرالى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.