Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Úrjar aýdanynda «Bátýa» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi 2011 jyly respýblıka boıynsha qaıtalanbas ári jalǵyz plasıkalyq PVC qubyr shyǵaratyn zaýyttyń qurylysyn bastapty. Seriktestik taratqan aqparat boıynsha zaýyt qurylysyna 2011-2014 jyldar arasynda, ıaǵnı úsh jylda 6 mlrd. teńge otandyq (ınvestısıa memleket tarapynan salyndy ma, bankten nesıe aldy ma, álde jeke adamdar qarjy quıdy ma belgisiz), 3,5 mlrd. teńgeden asa shet eldik ınvestısıa tartylady. Zaýytta 200-den asa jumys orny ashylady.
Buǵan qosa zaýyttyń jumysyn qoldaý maqsatynda 2015 jyly «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aıasynda «Bátýa» JSHS elektr qýatymen qamtamasyz etý úshin VL-35 kv. qýatty PS 35/10 kv elektr stansıasyn salý úshin 387 mln. teńge bóledi. Bul qarjy tolyq ıgerilgen kezde qosymsha 73 jumys orny ashylýy tıis bolǵan.
Qurylysyna 10 mlrd. teńgege jýyq ınvestısıalyq qarjy quıylǵan, 273 jumysshysy bar elimizdegi jalǵyz zaýyt óz ónimderin shyǵaryp, paıdaǵa kenelip, eldiń bárin qaryq qylyp otyrýy kerek edi.
Alaıda, ókinishke qaraı «Alash joly» halyqtyq qozǵalysy músheleri anyqtaǵandaı kezinde oblys ákimderi árbir esebinde aıryqsha atap ótip, Shyǵys Qazaqstandaǵy bolashaǵynan zor úmit kúttirgen eń iri ınvestısıalyq jobanyń sońy dál biz oılaǵandaı bolmaı shyqty.
Arnaıy saparmen baryp, «Bátýa» JSHS ataqty zaýytyn kórip qaıtýdyń sáti tústi. Óz kózimizben kórgen jáne túsirilgen foto-vıdeo materıaldarǵa qarasaq 10 mlrd. teńgeden asa qarajat jumsalǵan zaýyttyń ornynda bir otar qoıdyń qorasyndaı ǵana qurylys nysanyn baıqadyq. Ol qurylys ǵımaratynyń ishinde qanshalyqty qundy, mıllıardttaǵan teńge turatyn qural-jabdyqtardyń turǵanyn anyqtaý múmkin bolmady, biraq zaýyttyń kóp jyldan-aq jumys istemeı turǵanyn birden ańǵarýǵa bolady.
Jan-jaǵy qorshalmaǵan, aýmaǵyn shóp basqan, bir de bir kúzet te, jumysshy da joq shaǵyn ǵana zaýyt ǵımaratyna, qańyrap bos jatqan jerge qarap bul zaýyt qurylysyna ondaǵan mıllıard teńge jumsalǵanyna sený asa qıyn-aq. Ony árıne tıisti organdar tekserip, aq-qarasyn ajyrata jatar, alaıda Shyǵys Qazaqstan oblysynyń burynǵy ákimi Berdibek Saparbaev óziniń birneshe baıandamasynda aıryqsha atap ótip, «oblystaǵy eń iri ınvestısıalyq joba» dep kórsetken, qazirgi oblys basshysy Danıal Ahmetov 387 mln. teńge kóleminde kómek qolyn sozǵan zaýyttyń osylaı qańyrap, aýmaǵy qoqysqa tolyp jatqany, 273 túgili 2 adamnyń da jumyspen qamtylmaǵany árıne ókinishti-aq.
Eń negizgisi, 6 mlrd. teńge otandyq, 3,5 mlrd. teńge sheteldik ınvestısıa qaıda ketti? Ony zaýyt qurylysyna salǵandar zaýyttyń jumys istemeı turǵanyna nege alańdamaıdy? 2015 jyly memleketten berilgen 387 mln. teńge qalaı ıgerildi?
Osy suraqtyń bárine Shyǵys Qazaqstan oblysy ákiminen, oblystyq prokýratýradan, Investısıa jáne damý mınıstrliginen jaýap kútemiz.
Bir oblystyń bir aýdanyndaǵy bir seriktestiktiń áreketi osyndaı bolsa jalpy respýblıka boıynsha jaǵdaıdy elestetýdiń ózi qıyn. Osydan baryp Qazaqstandaǵy bıznestiń nege damymaı jatqanyn, jumyssyzdyqtyń nege artyp bara jatqanyn, halyqtyń áleýmettik jaǵdaıynyń nege nasharlap bara jatqanyn ańǵarýǵa bolady dep oılaımyn.
Jalpy basqa oblysta da osyndaı jaǵdaılardyń oryn alýy ábden múmkin. Ondaǵan, tipti júzdegen mıllıard teńge jumsalyp, qańyrap turǵan zaýyttar men fabrıkalar týraly aqparattaryńyz bolsa aqparat quraldarynda, áleýmettik jelilerde jarıalańyzdar nemese «Alash joly» halyqtyq qozǵalysyna aqparat berińizder, aǵaıyn.
Aıdyn Egeýbaev,
«Alash joly» qozǵalysynyń belsendisi
Astana-Semeı-Úrjar-Astana
