Ótken aptada birqatar BAQ-da 2014 jylǵy Qysqy Olımpıada oıyndarynyń jeńimpazy Denıs Tenniń kaspi bank kaspi bank’tiń jarnamalyq kampanıasyna qatysatyny týraly aqparat jarıalandy. Biz sportshydan bank jarnamasyna túsý maqsaty týraly suraǵan edik. Olımpıada jeńimpazy «kaspi-men ortaq nárselerimiz kóp, mysaly, kúshti bolýǵa umtylý, synaqtarda muqalmaý jáne demalyssyz, tynbaı eńbek etý» , -dep jaýap berdi.
- Sporttaǵy sıaqty, barlyq iste chempıon bolýǵa bolady, -deıdi Denıs.-CHempıon bolý – bul anyq maqsat, ambısıa jáne óz maqsatyńa jetý. Bul rette kaspi naryqtaǵy chempıon, ony moıyndaý kerek. Sol úshin usynys túskende oılanbastan kelistim.
- Denıs, bala kúnińizde sporttyń túrli salalaryn, úıirmeler men mýzykalyq synyptarǵa qatysyp kórgenińizdi bilemiz. Nege mánerlep syrǵanaýdy tańdadyńyz? - Qandaı ispen aınalyssam da, onyń negizinde ıdeıa turatyn. Men kez-kelgen iske tıanaqty qaraımyn. Mysaly: meniń sýǵa júzýge baýlyǵan jattyqtyrýshym «qajetti talaptarǵa sáıkes emespin» dep oılaǵanyma qaramastan kásibı jarystarǵa daıyndaı bastady. Jattyqtyrýshy menen jeńýge degen talpynysty baıqady. Týra osyndaı jaǵdaı tenıste de boldy. Alaıda, mánerlep syrǵanaýdy sporttyń basqa túrlerine qaraǵanda birden unattym. Óıtkeni ol bı, akrobatıka, mýzykany biriktiredi. Meniń boıymda árqashan atlettiń rýhy bar. Jyldamdyqty, adrenalındi unatamyn, sondyqtan mánerlep syrǵanaýshy bolamyn dep sheshtim.
- Alǵashqy jattyǵýyńyz esińizde me? - Iá, muz alańyna kelgenimdi umytqan joqpyn. Bireý meni mazaqtap, men onyń artynan kónkımen qýǵanmyn (kúledi). Osylaısha syrǵanaýdy úırendim. Sol kúni muz aıdynynda segiz saǵat boıy syrǵanadym.
- Sportty tastaǵyńyz kelgen kezder boldy ma? - Qatty sharshap, jattyǵýǵa barǵym kelmegen kezderdi esime túsire almaı otyrmyn. Menińshe, balalar jattyǵýdy rahattaný dep uǵady. Balalarda entýzıazm kóp, olar eńbekqor, qyzyqqysh bolady. Eger bala sharshadym dese, oǵan onyń aınalysyp júrgeni qyzyq emes bolýy múmkin. Múmkin, oǵan basqa nárseni tańdaýǵa múmkindik berý kerek shyǵar.
- Denıs, kóptegen sanattar boıynsha birinshisiz. Memleket aldynda, ózińiz úshin jaýapkershilik júgin arqalap júrý qanshalyqty qıyn?
- 11 jasymnan maǵan sen muz aıdynyna búkil el úshin shyǵasyń dep uǵyndyrdy. Ýaqyt óte kele bul jaýapkershilik óse tústi. Qazir men 20 myńnan astam kórermen otyratyn muz aıdyndarynda óner kórsetemin. Oılańyzshy, sportshy muz aıdynyna shyqqanda, qalyń kórermenniń nazary túsedi. Árıne, mundaı mınýttarda qatty tolqısyń. Mańyzdysy ózińdi durys qalypta ustaı bilý. 15 jasymnan bastap barlyq álem chempıonattaryna qatysyp júrmin. 20 jasyma deıin eki Olımpıadaǵa qatystym. Biraq, jas mólsherime qarap, áli úırenetinim kóp ekenin túsinemin. Kórermen aldyna shyǵý– bul óner jáne barlyq sportshylarda tolqýmen kúrestiń ózindik tásili bar. Bireýler jaıaý júrip sergise, bireý tynyshtyqta bolǵandy qalaıdy. Menińshe, adam ózimen til tabysa bilse, tabysty bola túsedi.
- Siz jeńimpaz bolǵan týrnırlerdiń birinde joq memlekettiń ókili dep atady. Bul sizge qalaı áser etti? - Muny sporttaǵy óte qurmetti bir adam aıtty. Sol kezde ózime Qazaqstandy búkil álem bilýi kerek dep ýáde berdim. Qazir, elimiz úshin boıymdy erekshe maqtanysh sezimi bıleıdi. Bul adammen biz jarystarda kezdesip qalamyz, biraq, endi ol meni tek jeńisterimmen quttyqtaıdy.
- Ókinishti jeńilisterdi ótkerýge ne kómektesedi? - Maıkl Djordan aıtqan: «Sportyq mánsabymda 9 000 ret dopty sheńberge sala almadym. 300 oıynda jeńildim. 26 ret maǵan aıyp dobyn salýdy júktedi, biraq men komandanyń úmitin aqtaı almadym. Qaıta-qaıta jeńile berdim. Biraq, osy jaǵdaılar meni shıryqtyrdy, jeńiske jeteledi». Buǵan qosatynym, qulamaı, turmaısyz. Jaǵdaıdy baǵamdaı alýyńyz sizdiń kim ekenińizdi anyqtaıdy: jeńimpazsyz ba álde jeńilýshisiz be?
Meniń ómirimde ókinishke toly jeńilister kóp boldy. Ásirese, Amerıkaǵa ketken kezeńim óte aýyr boldy. Sol kezde men úlken táýekelge bardym. Sportshylardyń el aýystyryp, joq bolyp ketetin oqıǵalary kóp qoı. Men til bilmedim, dostarym, úıim de, kóligim de bolǵan joq. Jergilikti halyqtyń salt-sanasyn túsinbedim. Týǵan-týystaryma barý múmkindigi bolmady, qarjylyq qıyndyqtar boldy. Bul asa jaýapty jyl boldy. Amerıkada syrǵanaý tehnıkasyn ózgerte bastadym jáne budan keıingi birinshi jarystar «apattyq» jaǵdaıda ótti. Dál sol kezdegideı nashar syrǵanap kórmeppin. Biraq, bárin nólden bastaýǵa týra keldi. Nátıjesinde bári men oılaǵandaı boldy. Qazir nátıjesin jaman emes.
- AQSH-qa ne úshin kettińiz? - Mende ol jaqqa «amerıkalyq armandy» qýyp barǵam joq. Jattyqtyrýshym úshin barýǵa týra keldi. Biraz ýaqyt maǵan shabyt beretin adam izdedim. Frenk Keroll men izdegen adam bolyp shyqty. Onyń arqasynda men kásibı sportshy bolyp shyqtym. Onyń kómegimen sportty qaıta bastadym deýge bolady. Eger ol adam Taldyqorǵannyń alys aýylynda tursa, sol jaqqa baratyn edim.
- Anańyz ylǵı qasyńyzdy júredi, otbasyńyzdyń basqa músheleri týraly aıtyńyzshy. - Otbasym meniń jetistigim úshin jumys isteıtin komandaǵa aınaldy. Ákem árqashan kórinbeýge tyrysady. Ol otbasymyzdyń irgetasy. Bizdiń otbasymyz shyǵystyq otbasy: ákem jumys isteıdi, anam balalardyń tárbıesimen aınalysady. Árqaısysy óz qyzmetin tabysty atqarýda. Ózimnen úlken aǵam bar, ol kásipkerlikte baǵyn synap júr. Óte jan-jaqty adam. Otbasymyzda ekeýmiz týraly «Bireý-sportshy, bireýi-aqyldy» dep qaljyńdaıdy.
-Úlken sporttan ketken soń, nemen aınalysatynyńyzdy josparladyńyz ba? - Kóptegen sportshylardyń qateligi sporttyq mansaby aıaqtalǵan soń, ómir aıaqtalǵandaı bolady. Men basqasha oılaımyn, bolashaqty qazirden josparlaýdamyn. Mánerlep syrǵanaýdyń qyr-syryn túgel biletindikten, qazaqstandyq balalarǵa basqalar úırete almaıtyn sabaq berýge daıynmyn. Bilgenimdi paıdalanbaý aqylǵa qonymsyz bolady. Qazirdiń ózinde jyl saıyn balalarǵa sheberlik synybyn ótkizip turamyn. Olardyń jigerin janyp, bir jylǵa-kelesi jyly ótetin sheberlik synybyna deıingi aralyqqa tapsyrma berýge tyrysamyn. Bolashaqta sport akademıasyn ashý múmkindigi týyp qalar.
- Jaqyn arada qandaı josparlaryńyz bar? - Kóktemniń sońyna taman muz aıdynyndaǵy shoý ótkizbekpiz. Ol jerge jańa bastaǵan sportshylar men múgedek balalardy shaqyramyz.
- Aqshańyzdy qaıda ınvestısıalaısyz? - Men bilim jetildirýdi durys dep sanaımyn. Bolashaqta óz kásibimdi ashqym keledi. Biraq, basty ınvestısıa men úshin – bilim. Sporttyq mánsabym aıaqtalǵan soń, aınalysýǵa tyrysamyn.
- Nege kaspi-di tańdadyńyz? - Óıtkeni kaspi - eń qolaıly bank. Qazaqstannyń barlyq óńirinde fılıaldary bar. Meniń ákem bizdiń otbasymyzda kaspi salymshysy bolǵan birinshi adam. Bank ýaqyt pen synnyń tezinen ótken, tek qana ósýde, sondyqtan onyń senimdiligine kúmınim joq. Bizdiń uqsastyǵymyz, demalyssyz jumys isteıtindigimizde. Kóptegen adamdardyń dúısenbini unatpaıtynyn bilemin. Biraq, men óz isimniń tabynýshysymyn. Demalyssyz jattyǵamyn. Kaspi-de solaı jumys isteıdi.
Suhbattasqan Erlan Esengeldi
