Ońtústik Qazaqstan oblysynda maqta terimi bastaldy. Qazirgi tańda Maqtaral aýdany men túrkistandyq dıqandar ónim jınaýǵa kiristi. Jerdi óńdeýdiń jańa ári tıimdi tásilin qoldanýdyń arqasynda óńirdegi 109 myń gektardan astam jerge sebilgen shıt bitik shyqqan.

Birinshi terim qolmen jınalady. «Ol ónimniń sapaly ári ysyrapsyz jınalýyna múmkindik beredi», - deıdi dıqandar.

Haırýlla Rýstamovtyń jeke qojalyǵynda alty gektar jeri bar. Onyń basym bóligine kókónis pen baqsha ónimderin egipti. Odan mol ónim alǵan. Endi maqtasyn terýge kiristi. Sáýirde sebilgen shıttiń kósegi tolyq ashylypty. Jerdi óńdeýdiń tıimdi tásilin qoldanyp, agrotehnıkalyq talaptardy qatań saqtaǵan dıqan gektarynan 35 sentnerge deıin ónim alyp jatyr.

Haırýlla Rýstamov, sharýa:

- Baǵasy estýimizshe, kelisi 150 teńge aınalasynda bolady. Bul shyǵynnyń bárin óteıdi. Qaltaǵa da jaqsy qalady. Kósegi de jaqsy, 9-11-ge deıin salǵan. Buryn 6-7-den aspaýshy edi. Shıti iri salmaqty. Terimshiler de qýanyp terip jatyr.

Sharýa jıyn-terimdi bıyl jyldaǵydan birneshe kún erte bastapty. Óıtkeni maqtasy erte ashylǵan. Aq altynǵa jaýyn tıse sarǵaıyp, sorty tómendep ketedi. Sondyqtan ony sýyqqa uryndyrmaı jınap alý qajet. Birinshi terimge aýyl adamdarynyń kúshin jumyldyryp jatyr. Ár kelisine 15 teńgeden aqy tóleıdi. Maýsym kezinde osylaısha jurtqa qosymsha jumys taýyp beredi.

Dılmıra Razıqova, Ihan aýylynyń turǵyny:

- Tańerteń osy jerge ertelep kelemiz. Bıyl maqta jaqsy. Kúnine 100 kelige deıin terip jatyrmyz. Kishkene júrseń boldy, qap jaqsy tolady. Kelisin 15 teńgeden teremiz. Osy jerden napaqa taýyp, bala-shaǵamyzǵa kıim-keshek alamyz.

Terim jumystary Maqtaral aýdanynda da bastaldy. Aq altynnyń basym bóligi egilgen Myrzashól óńirinde bıyl ónimdilik birshama tómen bolatyn túri bar. Óıtkeni shilińgir shildeniń aptapty ystyǵynda birqatar maqta alqaptary qýańshylyqqa uryndy. Sebebi Qyrǵyzstan men Tájikstan jáne Ózbekstan arqyly aǵyp ótetin «Dostyq» kanalyndaǵy sý deńgeıi tómendep, egistik alqapqa deıin jetpeı qaldy. Saldarynan 28 myń gektar jerdegi maqta qanyp sý ishpedi.

Keńesbek Alpysbaev, Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń bólim basshysy:

- Bizdiń oblystaǵy eń negizgi egis egiletin – Maqtaral aýdany. Ózderińizge málim, shamaly sý tapshylyǵy bolǵan. Biraq bul máselede osy aýdanda tereń qopsytý tásilin endirý nátıjesinde jáne de mıneraldy tyńaıtqyshtardy ýaqtyly qoldanýdyń arqasynda óz sheshimin tapty. Degenmen de bul másele boıynsha biraz problema bar.

Ońtústik Qazaqstan oblysy elimizdegi aq maqtanyń negizgi otany sanalady. Óńirde bıylǵy jyly 109600 gektar jerge maqta shıti sebilgen. Ónim jaman emes. Shyǵym da jaqsy. Tipti keıbir jerlerdegi maqta adam boıyna jetedi. Sharýalar qara kúzge deıin ony tókpeı-shashpaı jınap alýǵa tyrysyp jatyr. Bastysy aýa raıy buzylyp ketpese bolǵany.

24.kz arnasy