Parlament depýtaty bolý – halyqtyń muń-zaryn eskerip, múddesin kózdeıtin qoldaýshysy bolý ekeni álmısaqtan belgili. Halyq saılaǵan soń qabyldanatyn zańdardyń adamdardyń múddesine saı bolýyn depýtat aldymen eskergeni jón. Bul –barlyq demokratıalyq qurylystardyń mindeti.
Demokratıalyq memleket degenniń ózi – halyqtyq bılik degen sóz ekenin mektep qabyrǵasynan bilemiz. Al bizdiń muratymyz – demokratıa ekendigi Ata zańymyzda jazylǵan. Halyqtyń muń-zaryn joqtap, quqy men múddesin qorǵaý, tilegin ókimetke jetkizý, talap-tilegin qoldaıtyn, amanatyn oryndaıtyn zańnamalyq qujattar qabyldaý arqyly depýtattar ózderiniń esimderin de halyq arasyna tanymal qylady. Tanymal bolý da depýtat úshin óte mańyzdy, olardy halyqtyq ashyq qaıratkerler (pýblıchnyı) deıtinimiz de sodan.
Alaıda, bizdiń depýtattarymyz osyndaı talaptardyń úrdisinen tabylyp otyr ma degen suraqqa birjaqty jaýap aıta almaısyń. İlgeshek izdeıtinder depýtattarymyzdy múlde iske alǵysyz qylyp «daýys berý úshin ǵana otyrǵandar» dep shenep tastaıtyny da bar. Olardyń sóziniń de jany bar, kóptegen depýtattarymyz úndemegen qalpy áıteýir sesıanyń aıaǵyna deıin aman jetip, kózden ǵaıyp bolady. Biraq bizde halyqtyń joǵyn joqtaıtyn, muńyn eskeretin depýtattar da, qudaıǵa shúkir, bar. Ondaılar ózderiniń belsendi áreketterimen kórinip júredi. Ásirese, Qazaqstan Halyqtyq komýnıstik partıasy fraksıasynan saılanǵandar bul tarapta úlken belsendilik tanytýda. Osy fraksıanyń múshesi Aıqyn Qońyrov, «Aq joldan» Merýert Qazbekova, «Nur Otannan» Zaǵıpa Balıeva, Nurtaı Sabılánov, Senattan Qýanysh Aıtahanov, Sársenbaı Eńsegenov jáne t.b. halyqshyl depýtattardyń eńbegin joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy. Osy iste barynsha tanymal bolyp, qaı kúnde halyqtyń muńyn batyl aıtyp júrgendigimen este qalǵan burynǵy senator Svetlana Jalmaǵanbetovany da qazir saǵynyshpen eske alasyń. Sondaı-aq Amangeldi Aıtaly aǵamyz da depýtat bolǵandyǵynyń arqasynda halyqqa ádiletti, bilikti sózimen keńinen tanymal bolǵan edi. Olar Úkimet ázirlep ákelgen zań jobalarynyń jetimsiz tustaryn batyl synap, ashyq qarsy shyǵatyn. Halyqtyq is bolǵan soń bireýge unamaı qalarmyn, áldekimderdi renjitip alarmyn deıtin ásiresaqtyqtan olar múlde aýlaq edi.
Qazir altynshy shaqyrylym ekinshi sesıada jumys istep jatyr. Depýttardyń negizgi bóligi «Nur Otan» partıasynyń tizimimen saılanǵandar ǵoı. Olardyń birazy óz aımaqtarynda bir salanyń basshylary, mamandary bolyp, sheneýniktik oryntaqtan aýysqandar. Mundaılar eńbek tártibine (dısıplınaǵa) ábden keptelip, artyq-aýys pikirden, sózden qashyp, bastyqqa qarap jaltańkóz bolyp úırenip qalǵandar. Talqylanyp jatqan zań jobalaryndaǵy kózge túsken kemistikterdi bireýdiń aıaǵyn basyp ketýden saqtanyp, aıtpaı qalatyn sebebi de sol. Sondyqtan da salanyń bilgiri dep tańdalynǵan mamandardan zań jobasyn jetildirýge paıda bolmaı qala ma dep kúmándanasyń. Al endi sondaılar halyqaralyq kelisimderdi ratıfıkasıalaý sıaqty ózgerissiz maquldanatyn zań jobalaryn talqylaǵanda aıaq astynan belsendi bola qalady. Munysy endi kózge túsýdiń amaly, arzan upaı jınap, óziniń bar ekenin bildirý sıaqty. Plenarlyq otyrystardy basqa zaldan kórip otyratyn jýrnalıser bizde mynandaı da depýtat bar eken-aý dep olardy jańa kórip, tańyrqap qalyp jatamyz.
Taǵdyrdyń jazýymen basyńa «halyq qalaýlysy» degen baq qonǵanda baryńdy salyp, halyqtyq iske aıanbaı kirisý kerek qoı. Sonda tanymal bolyp, halqyń erteń basyna kóteretin bolady, degiń keledi búgingi jańa depýtattarǵa. Depýtattyń paryzy da sol – halyqtyń muńyn aıtýmen, múddesin qorǵaýmen tanymal bolý ǵoı.
Jaqsybaı Samrat
