Qyrǵyzstannyń Djalal-Abad oblysyndaǵy Sozaq aýdanynynyń 15 jasar turǵyny "10 000 som urlady" degen aıyptyń aýyrtpalyǵyn kótere almaı óz-ózine qol jumsady. Jetkinshektiń ata-anasy ólimge aýyldastary menen mılısıa qyzmetkerlerin kinálap otyr degen aqparat qyrǵyzdyq saıtta paıda boldy. Materıaldy qazaq tiline aýdaryp, nazarlaryńyzǵa usynamyz.
15 jasar balanyń ózin-ózi ólimge qıýy búkil Symqat aýylynyń turǵyndaryn esińgiretti. Álimbekovtar otbasysy áli kúnge sheıin es jıa almaı otyr. Sebebi Sherzattiń ómiri qyrshynynan qıyldy...
23 qazan kúni keshke jaqyn Sherzat Álimbekov asýly kúıinde úıinen tabylypty. Bala aýrýhanaǵa jetpeı, jolda kóz jumady. Sońǵy mınýtta Sherzattyń qasynda bolǵan kókesi Erkınbek Álimbekov jıeniniń sýısıdke barý sebebine qatysty óz oı-pikirin bylaısha bildirdi:
– Kýbanych esimdi balanyń qaltasynan 10 000 som joǵalypty. Urlyqty meniń jıenimnen kórip, ony uryp-soǵady. Qoqan-loqy kórsetedi. Jıenim bar kináni óz moınyna alýǵa májbúr bolady. Biraq "kináli emes ekenin, 10 000 som almaǵandyǵy" týraly maǵan syr shertip, kómek qolyn sozýymdy ótinedi. Sodan soń men óz kezegimizde mılısıaǵa baryp, basshylyqpen kezdestim. Basshy bolsa aryz jazǵan kúni meniń jıenimdi temir torǵa otyrǵyzatynyn jetkizdi. Úıge kelgen ýaqytta jıenimdi áńgime tartyp, shyndyóty aıtýyn suradym. Sherzat kinásiz ekendigin dáleldep shyǵatynyn ne óz-ózine qol jumsaıtyndyǵyn kesip aıtty. Men bul sózderge "bala ǵoı, ańdamaı aıta saldy" dep onsha mán bermedim.
16 qazan kúni Sozaq aýdanynyń Oktábr ýchaskelik bólimshesine Sherzatty jetkizip, tergeý astyna alady. Tergeý bolatyndyǵy jaıly habar balanyń jaqyndaryna aıtylmaıdy.
Sherzatty tergep bolǵan soń mılısıa aıyptalýshynyń ákesi Talant Álimbekovti aldaryna shaqyryp, balasynyń urlyq boıynsha aıyptalyp otyrǵandyǵyn málimdeıdi.
– Sol kúni Sherzatty kiná taqqan bala Kýbanychtyń kózinshe úı ishtegilerine eskertpeı, ata-anasyn shaqyrtpaı tergeıdi. Men mılısıaǵa kelgenge deıin balama túsinik hatyn jazdyryp alypty. Sherzattyń qaltasynda dárethana shuńqyryn qazyp bergeni úshin alǵan 3500 somy eńbekaqysy bar eken. Mılısıa 3500 somdy zattaı dálel retinde iske tirkeıdi. Men 10 000 som aqshany kiná taǵýshy jaqqa usyndym. Olar bolsa aryzdaryn qaıtaryp alay. Mılısıa biraq balamnyń qaltasynan shyqqan 3500 somdy bermeı qoıady. Aıyp taǵýshynyń ákesi Baqyt Toktosýnov kezinde organda istegendikten mılısıanyń búıregi sol tarapqa buryp turǵanyn baıqadym.
Sýısıdke barmas buryn Sherzat aıyptaýshy jaq ony taıaq astyna alǵandyǵyn, shyn máninde kinásiz ekendigin, anasyn qatty saǵynǵandyǵyn, aqsha tabý úshin Reseıde júrgen anasyn kórgisi keletindigin aıta otyra sońǵy hatyn jazyp ketipti.
Hattyń mazmuny tómendegideı: "Papa, men Baqyt baı-ákeniń 10 000 somyn urlaǵan emespin. Túngi saǵat ekide Baqyt baı-ákeniń uly meni aǵashqa baılap, 10-15 ret arqamnan, 5-6 ret basymnan, betimnen urǵannan kóz aldym tumandandy. Meni óltire me dep qoryqtym. Qoryqqannan kináni moıyndaı saldym. Bul hatty sizderden bólek 2-3 adamǵa da jazdym. Papa, men tek anamnyń úıge kelýin kútip júrmin. Eger ol 2-3 kúnde keletin bolsa, ony bir ret kórsem jetkilikti. Meniń 3500 somym, sizdiń 10 000 somyńyz úshin olardyń 100 000 som berýin talap etemin. Meni basqa jerden izdemeńizder. Men Baqyt baı-ákenikinde bolamyn. Sońǵy sózim – arym taza."
Sherzattyń ákesi Talant Álimbekov kináli kim bolsa da óz jazasyn alýy kerektigin aıtty.
Jetkinshektiń taıaq jeýine baılanysty mılısıada is qozǵalmapty. Sebebi Sherzat aýyldastyrynyń, dostarynyń kózinshe uıatqa qalmas úshin sot-medısınalyq saraptamadan ótýden bas tartypty. Aıyptaǵýshy tarap Baqyt Toktosýnov bul oqıǵaǵa óz balasynyń qatysy joqtyǵyn, urlaý faktisin jergilikti mılısıa dáleldep shyqqanyn alǵa tartady.
Djalal-Abad oblysynyń İİB baspasóz hatshysy Myqtybek Týrdýkýlov mılısıa áreketi zańdy bolǵandyǵyn habarlady:
"Atalmysh fakti boıynsha is qozǵalyp, Sherzat Álimbekov aıyptalýshy retinde tergeýge alyndy. Týra sol sátte jaqyndaryna habar berildi. Balany qolǵa ustaǵan kezde qaltasynan aqsha jáne tırge arnalǵan vıntovkany tárkileıdi. Bul iske zańı baǵa berý máselesi qazir qarastyrylyp jatyr. Marqumnyń ata-anasy mılısıaǵa júgingen emes".
Sherzat 2002 jyly dúnıege kelgen, otbasyndaǵy tórt balanyń eń kenjesi. Anasy men úlken aǵasy uzaq ýaqyt boıy Reseıde nápaqa tabýmen júr. Sherzattyń ata-anasy Sherzat dúnıeden ozǵan kúni sot-medısınalyq saraptama júrgizilip, istiń jan-jaqty zerttelýin talap etti.
Materıaldyń túpnusqasy: http://ww.azattyk.org/a/kyrgyzstan_suzak_teens_suicide/28073675.html
Aýdarǵan: Jazıra Baıdaly
