Osy jyldyń sáýir aıynyń ortasynan bastalǵan jer daýy qazaq jerine qatysty kóptegen bylyqtyń betin ashty. Sol kezdegi Ulttyq ekonomıka mınıstriniń 1,7 mln. gektar aýylsharýashylyq jeriniń 01 shildeden bastap satylymǵa shyǵatyny jónindegi málimdemesi búkil eldi alańdatyp, alańǵa bet burýyna sebep bolǵany belgili.
Sol kúnnen bergi jaǵdaıǵa sál sholý jasasaq, qarapaıym halyq jer úshin ashyq kúreske shyǵyp, «Alash joly» azamattyq qozǵalysy qurylyp, mıllıondaǵan adam «Jerdi satpaımyz,tildi saqtaımyz» dep urandatty.
Atyraýda ótken beıbit mıtıń uıqyda jatqan qazaq sanasyna sýyq sý seýip jibergendeı dúr silkindirip, jer úshin beıbit jolmen kúresýdiń tamasha úlgisin pash etti. Ony ilip alyp ketken birneshe qalalardaǵy shaǵyn mıtıńiler bıliktiń ımanyn ushyryp, «Alash joly» qozǵalysynyń halyq atynan bılikke qoıǵan birneshe talabyn oryndatýǵa qol jetkizdi. Halyq birikse kúsh bola alatynyn, kúshke aınalsa bılikke úkimin júrgize alatynyn sezindi.
Sonyń arqasynda jerge qatysty birneshe jetistikterge qol jetkizildi. Atap aıtqanda:
BİRİNSHİ, bılik 1,7 mln. gektar aýylsharýashylyq jerin 01 shildeden bastap satylymǵa shyǵarýdan bas tartty.
EKİNSHİ, memleket ıeligindegi barlyq aýylsharýashylyq maqsatyndaǵy jerlerdi satýǵa, jalǵa berýge bes jylǵa, ıaǵnı 31 jeltoqsan 2021 jylǵa deıin moratorıı jarıalandy.
ÚSHİNSHİ, «Alash joly» qozǵalysy músheleriniń, basqa da qoǵam belsendileriniń qajyrly izdenisteri men zertteýleriniń, tabandy jumysynyń nátıjesinde Shyǵys Qazaqstan, Aqmola, Almaty oblystarynda sheteldikterdiń ıeligi men uzaq jylǵa jalǵa alýyna zańsyz ótip ketken aýylsharýashylyq jerleri anyqtaldy.
Taratyp aıtsaq, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Úrjar aýdanynda 45% úlesi qytaıdyń «Ýeız Grýp» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigine (basshysy-Hao Bın) tıeseli «Bátýa» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi túrli jolmen 91 432,5 gektar jerge ıe bolǵan.
SHQO Besqaraǵaı aýdanynda OOO "Altaı Sınszı mejdýnarodnaıa torgovaıa kompanıa" seriktestigi men OOO "Ilýn podsolnechnık kompanıa v gorode Daan" seriktestigi birlesip qurǵan «long Hin» seriktestigi 14754 gektar jer alǵan.
Aqmola oblysynda jalǵyz quryltaıshysy retinde germanıa azamaty Robert Shýmaher tirkelgen «Aq qulyn» seriktestigine 34 155 gektar jer tıeseli bolyp shyqty.
Munyń syrtynda Almaty oblysyda, Ońtústik Qazaqstan oblysynda sheteldikterge jalǵa berilgen jerler týraly zertteý jumystary júrgizilýde.
Sol ýaqyttan beri «Alash joly» azamattyq qozǵalysy, «Uly dala qyrandary» jáne «Halyq birligi» qoǵamdyq birlestikteri jasaǵan úlken jumystarynyń nátıjesinde QR Bas prokýratýrasynyń, SHQO prokýratýrasynyń, Aýyl sharýashylyq mınıstrliginiń qoldaýymen búginde SHQO Úrjar aýdanyndaǵy «Bátýa», «Yrǵyn», «Mánfaǵat» JSHS tarapynan zańbuzýshylyq jolmen jer berilgeni anyqtaldy.
QR Aýylsharýashylyq mınıstrliginiń Jer resýrstaryn basqarý komıteti arnaıy tekserý júrgizip, komıtettiń tekserý qorytyndysy týraly 2016 jyldyń 22 shildesindegi № 42-16-29-1/1 aktisine sáıkes Shyǵys Qazaqstan oblysy Úrjar aýdanynyń ákimshiligi tarapynan «Bátýa» «Yrǵyn», «Mánfaǵat» JSHS 91432,5 gektar jerdi zańsyz jalǵa bergenin anyqtaǵan.
QR Bas prokýratýrasynyń tapsyrmasymen SHQO prokýratýrasy «Bátýa», «Yrǵyn», «Mánfaǵat» JSHS áreketterine arnaıy tekserý júrgizip, zań buzýshylyqtardy anyqtaǵan.
Sonyń nátıjesinde ASHM Jer resýrstaryn basqarý komıteti atalǵan seriktestikterge jer berý týraly SHQO Úrjar aýdanynyń jer berý jónindegi qaýlylarynyń kúshin joıý tiraly sotqa aryz bergen bolatyn. Nátıjesinde, búgin, ıaǵnı 23 qarasha 2016 jyly SHQO arnaıy mamandandyrylǵan ekonomıkalyq sotynda sýdıa Janar Shakenova arnaıy sheshim qabyldap, ASHM Jer resýrstaryn basqarý komıtetiniń talaptaryn tolyqtaı qanaǵattandyrdy.
Bylaısha aıtqanda SHQO Úrjar aýdany ákiminiń «Bátýa» JSHS ótip ketken «Dáremet», «Yrǵyn», «Mánfaǵat» JSHS 91 432,5 gektar aýylsharýashylyq jerin berý týraly 6 qaýlysynyń jáne 74 kelisim sharttyń kúshin joıý týraly sheshim shyǵardy.
Endi budan ári de ádildik ornap, joǵary satyly sottarda da Aýyl sharýashylyq mınıstrliginiń talaby qanaǵattandyrylsa 91 432,5 gektar jer memleket ıeligine qaıtarylady.
Qoryta kelgende aıtarym, qazaq balasy úshin qaı zamanda da jer kıeli ekeni anyq. Iesi ketken jerdiń kıesi de óshedi. Ǵasyrlar boıy tógilgen atanyń qany, ananyń sútimen kelgen óz jerimizge ózimiz ıe bolaıyq, aǵaıyn.
Jeri joq ulttyń eli de, memleketi de bolmaıdy. Óz memleketimizdiń ıesi, qojasy ózimiz bolaıyq. Ol úshin ultaraqtaı jerdiń de sheteldikterdiń qanjaǵasynda ketpeýi úshin jan aıamaı kúreseıik. Solqyldaq zań, solaqaı saıasattyń kesirinen sheteldikterge ótip ketken jerlerdi memleketke qaıtarý árbir qazaqstandyq azamattyń paryzy bolýy tıis.
Alda áli úlken kúrester, jer úshin kúrester tur. Búgin tek bir Úrjar aýdanyndaǵy 91 432,5 gektar jerdi qaıtarý týraly alǵashqy sheshim shyqsa, alda áli san myńdaǵan gektar jerdi qaıtarý isi tur.
Osy iste belsene, birlese, at tizesin qosa áreket eteıik baýyrlar. Búgingi jeńis qutty bolsyn!
Al qazirshe, 90 myńnan asa gektar jerdi memleketke qaıtarýǵa úles qosqan QR Premer-mınıstriniń orynbasary-Aýyl sharýashylyq mınıstri Asqar Myrzahmetovke, ózi tikeleı tekserý júrgizip, sotqa bastan aıaq qatysqan mınıstrliktiń ınspektory Berik Muqanovqa, QR Bas prokýrory Jaqyp Asanov pen onyń keńesshisi Qabylsaıat Ábishevke, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń prokýrory Baǵban Taımbetovke, prokýror T. Týrkınovaǵa, SHQO arnaıy mamandandyrylǵan ekonomıkalyq sotynyń sýdıasy Janar Shakenovaǵa jáne basqa azamattarǵa zor rızashylyq bildiremin.
Árıne, qazir Atyraýda soty júrip jatqan, qansha ádiletsizdik kórip, túrli qysymdy bastan keship jatsa da moıymaǵan, taısalmaǵan, jer úshin basyn báıgege tigip, beıbit sherý ótkizýdiń ozyq úlgisin kórsetken qazaqtyń Ulttyq batyrlary Maks Bokaev pen Talǵat Aıanǵa aıtar alǵysym sheksiz. Men ol azamattardy maqtan tutamyn. Olarǵa bostandyq berilsin!
Jer máselesin birinshi bolyp kóterip, «Alash joly» qozǵalysynyń qurylýyna ólsheýsiz úles qosqan, Shyǵys Qazaqstandy jaıaý jalpylaı birge aralap, maǵan jaqyn baýyr, senimdi serik, aınymas dos bola bilgen, ári úlken zańgerlik kómek kórsetken Maqsat İlıasulyna aıryqsha alǵys bildiremin.
«Uly dala qyrandary» RQB Tóraǵasy Sádibek Túgelge, taǵy basqa kóptegen úlken júrekteri jerim dep soqqan ultshyl azamattarǵa, jer úshin kúresip júrgen barsha halyqqa zor rızashylyq bildiremin.
Osy shaǵyn bolsa da jeńisimiz qutty bolsyn aǵaıyn, budan ári de úlken jeńisterge birge jetip, jerimizdiń tutastyǵy úshin, urpaǵymyzdyń tynysh ta, beıbit, baı-qýatty bolýy jolynda óz úlesimizdi qosa bereıik. Alǵa Qazaq eli, alǵa qazaq baýyrlar!
Qurmetpen, Shyǵys Qazaqstan oblysy, Óskemen qalasynan Aıdyn Egeýbaev
