Ońtústik Qazaqstan oblysynyń dıqandary bıyl alǵash ret Túrkıa men Qytaıdan maqtanyń jańa surpyn ákelip ekken. Tájirıbe retinde sebilgen tuqym bitik shyqty. Myrzashóldik sharýalar qýańshylyqqa qaramastan tipti keıbir alqaptardan 50 sentnerge deıin ónim alyp jatyr. Qazir otandyq ǵalymdar jergilikti jerdegi maqta surpyn jetildirýdi qolǵa aldy. Myrzashóldiń aptapty ystyǵy men qurǵaqshylyqqa qaramastan shetelden ákelinip sebilgen shıtter bitik shyqqan.Bunyń jergilikti tuqymǵa qaraǵanda boıy alasa bolǵanymen kósegi kóp,ónimdiligi joǵary. Dıqandar sońǵy 10 jylda mundaı maqta almaǵandaryn aıtyp otyr. Táýelsizdik alǵan jyldardan beri dıqanshylyqpen aınalysyp kele jatqan Tursynbaı Berdalıev sheteldik suryptyń jer talǵamaıtynyn aıtady. Óıtkeni qatarynan 6 jyl egin egilgen jerge sebilgen shıt tolyq shyǵypty. Ónimdiligi de jaman emes, - deıdi sharýa. Bastysy, jazdyń aptapty ystyǵynda sý bolmaı qalǵan kezde de maqta japyraq ashyp, shanaq tastamaǵan.

Tursynbaı Berdalıev, sharýa qojalyǵynyń quryltaıshysy: - Sý tapshylyǵyna qaramaı jaqsy ónim berip jatyr. Kúnbaǵystan keıin jerdiń qunarlylyǵy joǵalady. Ol ras. Biraq myna Túrkıanyń maqtasy sol jerden ózine bar tıimdi degen zattardyń bárin alady eken. Mine, ónimdiligi joǵary. Meniń óz oıym osy Maqtaralda óndirilip jatqan shıtterge osy qasıetterdi endirýimiz kerek. Sonda bizdiń maqtamyzǵa jetetin maqta bolmaıdy. Tájirıbeli sharýa tuqymy bólek maqtaǵa agrotehnıkalyq talaptardy tolyq júrgizgen. Sonyń arqasynda egin alqabyndaǵy keıbir jerlerden 50 sentnerge deıin ónim alyp jatyr eken. Oǵan qosa, munda barlyq jumys tehnıkanyń kúshimen atqarylady. Bul ónimdi jyldam ári ysyrapsyz jınap alýyna múmkindik beredi deıdi sharýa.

Al túrkistandyq dıqandar bıyl maqtanyń jergilikti ǵalymdar oılap tapqan jańa surpyn egipti. Sharýa qojalyq kelisim aıasynda 300 gektar jerge otandyq shıt sepken. «Túrkistan» degen ataý alǵan maqta sorty orta eseppen 35 sentnerden ónim bergen. Artyqshylyǵy 10-15 kún erte pisedi jáne talshyǵy 4-surypty.

Habıbýlla Azımov, sharýa qojalyǵynyń tóraǵasy: - Bul suryptyń sıpattamasy boıynsha ónimdiligi gektaryna 40-45 sentner. Tez ashylýy bul bizge jaýyn-shashynǵa qalmaı, maqtany terip alýǵa múmkindik beredi. Odan keıin bul maqtanyń talshyǵy 4 surypqa jatady. Qazaqstanda buǵan deıin óndirilmegen túrin endi óndirip jatyrmyz. Qazaqstandaǵy toqyma kásiporyndarynda bul túrge suranys kóp. Oblys kóleminde bıyl jalpy 109 myń gekter jerge maqta egilgen. Sonyń 1600 gektaryna Túrkıa men Qytaıdan ákelingen dán sebilipti. Mamandar jazdaǵy sý tapshylyǵyna  qaramastan  ónimdilik jaman emes dep otyr.

Serik Turbekov, oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy: - Biz túsimdilik 27 sentnerden bolady dep eseptegenbiz. Biraq ózderińiz bilesizder, jazda mynaý Syrdarıadan Dostyq kanalyna sý kelýi az boldy. 30 myń gektar alqabymyz ýaqytyly sý ishpeı qaldy. Sonyń sebebinen bıyl 25-26 sentnerden maqta teremiz dep jumys jasap jatyrmyz.ónimdilik úsheýinde de jaman emes.Oblystyq aýyl sharýashylyǵyndaǵylar ázirge maqtanyń sheteldik surpy men jergilikti tuqymdy salystyryp aıtý erterek dep otyr. Degenmen bıylǵy aýa raıy sharýalardyń ala jazdaıǵy eńbegin der kezinde jınap alýyna qarasyp tur.

http://www.zhebe.com/