Ýkraınanyń Donesk oblysynda Malaızıanyń jolaýshylar ushaǵy zymyran soqqysynan apatqa ushyrady. Áýe kemesindegi 300-ge jýyq adam túgel qaza tapty. Ýkraına bıligi mundaı jaýyzdyqty Donesk oblysyn oqshaýlaǵan seperatıster jasady dep aıtyptap otyr. Ǵalamtorda separatısterdiń ushaqty atyp túsirgendigi jóninde aýdıojazba paıda boldy. Saıasatker retinde Siz osy oqıǵaǵa qandaı baǵa beresiz?

Ámirjan Qosanov, saıasatker:

Soǵysty bastaǵan - Reseı. Iaǵnı bárine Reseıdiń qatysy bar

- Soǵys qaı jerde júrip jatsa da, álemniń kez kelgen eline tikeleı qatysy bar bop shyǵady! Jahandaný úderisiniń bir nátıdesi osy shyǵar. Alystaǵy Ýkraına aspanynda ushyp bara jatqan birneshe memlekettiń azamattary bar Malaızıa áýe kompanıasynyń ushaǵynyń apatqa ushyrýy sonyń bir dáleli bolyp otyr ǵoı. Iaǵnı, soǵys barshaǵa ortaq! Ýkraına men Reseı arasyndaǵy soǵystyń salqyny sonaý birneshe muhıttyń ar jaǵyndaǵy elderge tıe bastady. Óz basym máseleniń mánisine barmaı jatyp, atústi «myna jaq kináli!» dep aıtýdan aýlaqpyn. Bul apat, sózsiz, búkil álem jurtshylyǵynyń nazaryna ilikti, endigi jerde azamattarynan aıyrylǵan elder, halyqaralyq uıymdar oqıǵanyń anyq-qanyǵyna jetpeıinshe tynyshtalmaıdy. Sondyqtan, halyqaralyq táýelsiz komssıa qurylyp, sonyń jumysynyń nátıjesin kútkenimiz abzal. Onyń ústine, bul oqıǵa Ýkraına men Reseı arasynda bolyp jatqan soǵysqa tikeleı baılanstyryla qarastyrylatyny da zańdy. Eki el arasyndaǵy keskilesken ári ymyrasyz aqparattyq soǵystyń qalaı ótip jatqanyn kórip kelemiz. Endi osy qaıǵyly oqıǵany eki jaq ta óz múddesi turǵysynda «paıdalanary» sózsiz. Baıqadyńyz ba, sol shaıqas kesheden bere odan saıyn órship ketti. Ázrishe buljytpas birneshe fakti bar. Birinshiden, separatıster Ýkraınanyń ońtústik-shyǵys bóligine ıelik etip jatqanyna biraz ýaqyt boldy. Iaǵnı, sol aýmaqtaǵy jaǵdaıǵa jáne onda oryn alǵan oqıǵalarǵa olar tikeleı jaýap berýi tıis. Bir sózben aıtqanda belgili sebepterge saı resmı Kıev Lýgansk pen Donesk aımaǵyna tolyqqandy baqylaý jasaı almaı keledi. Osy oqıǵadan keıin, olardyń kinási rastalsa, separatıster «halyqaralyq terrorıster» retinde tanylmaq. Munyń ózi Ýkraınadaǵy soǵysqa halyqaralyq yqpaldyń eselenip kúsheıýnie ákep soqtyrýy tıis. Ol kezdegi qazirgi Reseıge qarsy sanksıalar balanyń oıyny bop qalary sózsiz. Máseleniń túp negizine úńilsek, osy soǵysty bastaǵan – Reseı! Iaǵnı, sol soǵystyń aıasynda ne bop jatyr, - sonyń bárine Kremldiń tikeleı saıası qatysy bar bolmaq. Ekinshiden, «BÝK» sekildi sonshama bıiktegi nysandardy qulata alatyn qarý bar ekenin búlikshilderdiń ózi jahanǵa jarıa etip, maqtanyp jazǵan. Iaǵnı, olardyń da ol ushaqty atyp túsirýine bar múmkindik bolǵan. Olaı bolǵan jaǵdaıda bar jaýapkershilik sondaı qarýdy olardyń qolyna bergen Reseı. Úshinshiden, apattan keıin lezde Kremlge jaqyn BAQ «ýkraındyqtar Malaızıa ushaǵyn emes, prezıdent Pýtınniń ushaǵyn atqylamaq oıda bolǵan eken» degen aqparat tarata bastady. Myqty bolsa, sol apattyń aldyn almady ma? Onyń ústine tym ústirt ári asyǵys aıta salynǵan habarǵa uqsap ketti. Ne bolsa da, eger de bul aldyn-ala oılastyrylǵan aksıa bolsa, onda onyń avtorlary degnine jetti: eki el arasyndaǵy soǵys shyn máninde dúnıejúzilik deńgeıge kóterildi... Shynyn aıtsaq, bul apattyń basqa da sebepteri bolýy múmkin. Máselen, ol apattyń óz qulaýy bolǵan shyǵar. Bálkim, bul ýkraın áskerıleriniń de qatysy bar apat bolýy múmkin, óıtkeni 10 myń shaqyrym bıiktiktegi ushaqty atyp qulata alatyn qarý ýkraın jaǵynda da bar. Biraq, menińshe, resmı Kıev óz jerinde mundaı rezonansty apattyń oryn alýyna esh múddeli emes. Sondyqtan, qaıtalap aıtaıyn, áliptiń artyn baǵaıyq. Tekserý qorytyndylaryn kúteıik. Bir nárse anyq: jazyqsyz, sol soǵysqa eshbir qatysy joq qurbandardyń, sonyń ishinde 80 beıkúná búldirshinniń jáne olardyń ata-analarynyń, kóz jasy eshkimdi de jibermeıdi.

Jasaral Qýanyshálın, saıasatker:

Reseı fashısik Germanıanyń izimen kele jatyr

Meniń mundaı shekten shyqqan jaýyzdyqqa berer baǵam bireý - fúrer Pýtler men fashısik Kreml ózderiniń Ýkraınaǵa qarsy ashqan jyrtqyshtyq soǵysynda qandaı da bolsa qylmystan taıynbaıtyndyǵyn ózderiniń osy aıýandyǵymen de, sońǵy aılarda jasaǵan kóptegen basqa da aıýandyqtarymen tolyq dáleldedi. Jáne sol qylmystarynyń izin jasyrý maqsatynda pýtlerlik Reseı Ýkraınaǵa qarsy arsyz ótirik pen jalaǵa negizdelgen masqara aqparattyq soǵysty da órshitip otyr. Bul turǵyda Pýtler - Gıtlerdiń, fashısik Reseı - fashısik Germanıanyń izimen kele jatyr. Al, keıbir qylmystary jóninen orys fashızmi búgingi tańda nemis fashızminen de ozyp ketti deýge tolyq negiz bar. Sondyqtan Kremldiń "KSRO-ny qalpyna keltirý!", "Orys jerlerin keri qaıtarý!" urandaryna negizdelgen fashısik-revanshıstik saıasaty adamzat balasyn Úshinshi dúnıejúzilik soǵysqa uryndyrmaýy úshin búkil álem orys fashızmin aýyzdyqtaý maqsatynda kúsh biriktirip, sheshimdi is-áreketter jasaýǵa tıis dep esepteımin. Al, Qazaqstan, qazaq azamattary qazir fashısik Reseımen qurylyp jatqan Kedendik jáne Eýrazıalyq odaqtardan, ıaǵnı, jańasha otarshyldyq buǵaýdan neǵurlym tezirek qutylý maqsatynda bas biriktirip, aıanbaı kúres júrgizýi kerek...