Batystyń Reseıge qatań sanksıasy jalǵasa berse, álemdik ekonomıkaǵa aýyr tıip, munaıdyń quny 1 barel úshin 200 dollarǵa deıin sharyqtaýy múmkin. Ondaı jaǵdaıda Eýropada gaz qymbattap, ónerkásibi damyǵan jetekshi elder İJÓ-niń 2,4 - 3,5 paıyzynan qaǵylady. QazAqparattyń málimdeýinshe bul týraly Oxford Economics konsaltıńtik kompanıasynyń saraptamasynda jazylǵan.
«Reseıdiń munaı men gazyna embargo jarıalansa, ol jaǵdaıdy qatty kúrdelendirýi múmkin, Batys elderiniń kóshbasshylary oǵan jol bermeý úshin baryn salyp otyr», - deıdi Oxford Economics sarapshysy Adam Sleıter. Sebebi, másele ýshyqqan jaǵdaıda álemdik naryqta energıa tasyǵyshtardyń tapshylyǵynan eýroaımaq 2015 jyldyń basynda İJÓ-niń 3,5 paıyzyn joǵaltady, al AQSH-ta bul kórsetkish - 3%, Japonıada - 2,4 paıyzǵa jetpek.
«Brent» markaly munaıdyń ortasha quny 2014 jylǵy baǵa boıynsha barel úshin 108,8 dollardy qurap otyr (Bloomberg derekteri). Baǵanyń sharyqtaǵan kezi 2008 jyldyń maýsymynda tirkelgen (1 barel - 147,5 dollar). Ekonomıserdiń aıtýynsha, sol 2008 jylǵy munaı baǵasynyń ósýi jahandyq daǵdarystyń basty sebebi bolǵan.
«AQSH-ta 1974 jyldan bastap, barlyq ekonomıkalyq daǵdarysqa munaı baǵasynyń ósýi sebep bolyp keledi», - dep jazǵan amerıkalyq sarapshy Djeıms Hemılton. Eýropada mundaı damý kórsetkishimen 2014 jyldyń ekinshi jartysynda tehnıkalyq resessıa bolady. Naqtyraq aıtqanda, eń birinshi Vengrıa, Polsha, Túrkıanyń ekonomıkasy zardap shegedi. Gaz quny 15 paıyzǵa ósip, munaı shamamen 10 paıyzǵa kóteriledi. Al Amerıka men Azıada munyń saldary shekteýli bolýy múmkin. Mamandardyń pikirinshe, AQSH pen Japonıanyń İJÓ 2014 jyldyń sońyna qaraı tek 0,5 paıyzǵa tómendeıdi.
“Qamshy-aqparat”
