Táýelsizdiktiń shıregindegi Jambyl óńiriniń tynysy qandaı?

/uploads/thumbnail/20170709191756951_small.jpg

Táýelsizdik alǵan jyldar ishinde Jambyl óńiri aýyz toltyryp aıtarlyqtaı jetistikterge jetip, áleýmettik-ekonomıkalyq, qoǵamdyq-saıası turǵyda damyǵany ras.

Jıyrma bes jyl ishinde bolǵan osyndaı ońdy ózgeristerden oblys turǵyndary da habardar bolýy tıis dep sheshken «Jańa-rý» jastar koalısıasy Jambyl oblysy ákimdigi ishki saıasat basqarmasynyń qoldaýymen 21-23 jeltoqsanda baspasóz týryn uıymdastyrdy. Bul joly respýblıkalyq jáne jergilikti BAQ ókilderi men tanymal blogerlerden jınaqtalǵan arnaıy top eki kún boıy Taraz qalasy men oblys aýdandarynda bolyp, onda ornalasqan birqatar óndiristik kásiporyndar men bilim berý nysandaryn, ulttyq qundylyqtarymyzdyń baǵasyn arttyratyn tarıhı-mádenı oryndardy aralap, tirshiligimen tanysty.

Alǵashqy nysandarymyzdyń biri - Jambyl polıtehnıkalyq koleji 60 jyldan astam ýaqyttan beri tehnıkalyq jáne tehnologıalyq mamandyqtar boıynsha orta býyn kadrlaryn daıarlap keledi. 21 mamandyq boıynsha oqytatyn bul kolejdiń kúndizgi bólimindegi 2157 stýdenttiń 1681-i memlekettik tapsyrys negizinde bilim alyp jatyr.

Kolejdiń oqý-óndiristik bazasynda 34 pándik kabınet, 18 oqý zerthanasy men 15 kompúterlik kabınet, 11 sheberhana, 2 sport zaly, 1 sport alańy men oqý polıgony, 70 oryndyq oqý zaly men 340 oryndyq sıfrlyq-mýltımedıalyq podıýmy bar akt zaly ornalassa, 100 oryndyq jataqhana zamanaýı turmystyq jıhazben qamtamasyz etilipti.

Bıyl kolejdiń ınfraqurylymyn damytýǵa oblystyq búdjetten 100 mıllıon teńge bólinip,  oqý ǵımarattary men akt zaly kúrdeli jóndeýden ótkizildi. Jasandy shaǵyn fýtbol alańy men júgirý joly standarttarǵa sáıkestendirildi.

Bul oqý orny 807 tehnıkalyq jáne  kásiptik bilim beretin kolejderdiń arasynan iriktelip, «Kásipqor» Holdıńiniń seriktes kolejder jelisiniń 10 irgeli oqý oryndarynyń qataryna engeni de úlken qýanysh.

Keler jyldan bastap óńirimizdiń basym salasy sanalatyn hımıalyq klasterge qajetti  «Hımıalyq tehnologıa jáne óndiris», «Úıler men ǵımarattardy salý jáne paıdalaný»  mamandyqtary boıynsha oqý úrdisin batystyq modýldik baǵdarlama negizinde júrgizýdi kózdep otyrǵan koledjdegi 420 oqytýshy men qyzmetkerlerdiń 1-eýi ǵylym kandıdaty bolsa, 31-i magıstr, 91-i joǵary jáne  birinshi sanatty oqytýshy eken. 9 oqytýshy «Bilim berý isiniń úzdigi» bolsa, birnesheýi Y.Altynsarın tósbelgisin ıelenipti.

Kelesi nysanymyz Qarataý qalasynda ornalasqan «Talas Investment Company» boldy. Bul kásiporynnyń óndiristik qýaty negizinen 15 myń tonna natrıı sıanıdi men 5 myń tonna amonı sýlfatyna jetedi. Natrıı sıanıdiniń qaldyǵyn qaıta óńdep, ýlylyǵyn joıý arqyly paıda bolatyn amonı sýlfaty tyńaıtqysh retinde satylymǵa shyǵady.

Atalǵan óndiris ornynyń quryltaıshylary qazaqstandyq azamattar eken. Munda 480 adam jumys istese, zaýyttyń kúzeti men gazdan qorǵaý qyzmeti, jumysshylardy qaladan tasymaldaý, as-aýqat daıyndaý sekildi qyzmetterdi qosymsha 120 adam atqaratyn kórinedi. Jumysshylardyń ortasha eńbek aqysy - 90 myń teńge. Zaýyt tolyq qýatynda jumys isteıtin bolsa, aýdan búdjetine 320 mıllıon, respýblıkalyq búdjetke 700 mıllıon teńge salyq tóleýge mindetti. Áıtse de, iske tolyq qosylǵanyna jarty jyl ǵana bolǵan óndiris orny ázirge salyq esebinen aýdandyq búdjetke 230 mıllıon teńge quıypty. «Talas Investment Company» JSHS-nyń bas ınjeneri Ǵalym Nurǵazıev óndirilgen natrıı sıanıdiniń ár tonnasy 900 myń teńgeden ótetinin aıtady.

Kelesi baǵytymyz Kósegeniń kók jonyndaǵy «EýroHım» kompanıasynyń ken-baıytý fabrıkasy boldy. Jalpy kompanıaǵa qarasty jaýapkershiligi shekteýli seriktestikter ázirge tolyq qýatynda jumys istep jatqan joq. Soǵan qaramastan, aınalasy úsh jyldyń ishinde tabanynan tik turyp, alyp kásiporynǵa aınalyp keledi.

Jobanyń jalpy quny – 356,6 mıllıard teńge. Joba boıynsha jylyna 1,4 mıllıon tonna mıneraldy tyńaıtqysh óndirilýi tıis. Ázirge «Araltóbe» men «Kesiktóbeniń» kenin ıgerip, sodan fosfor unyn shyǵarýda. Shamamen «Araltóbede» 1 mıllıard tonna ken jatsa, «Gımmelfarb» kenishiniń qory 2,2 mıllıard tonnadan asady.

Osy jyly munda 366 myń tonna fosfor keni óndirilip, onyń 227,5 myń tonnasy untaqtalypty. Jyl aıaǵyna deıin 515 myń tonna ken tasymaldap, odan mıneraldyq tyńaıtqysh úshin 406,7 myń tonna fosfor shyǵarý josparlanǵan.

Eki seriktestikte 453 adam eńbek etedi. Ákimshilik-basqarý  qyzmetkerleriniń ortasha jalaqysy 212 myń bolsa, óndiristik-tehnıkalyq personaldardiki – 133 myń teńge. Jumystyń barlyǵy avtomattandyrylǵan dese bolady.

Sonymen qatar, top músheleri Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyna oraı ashylǵan «Kóne Taraz» ashyq aspan astyndaǵy murajaı jumysymen tanysty. Murajaıda qazba jumystary kezinde tabylǵan tarıhı jádigerler men túrli tarıhı eskertkishter ornalystyrylǵan. Zaman talabyna saı sońǵy úlgide soǵylǵan «Dostyq úıin» de osy jaqtan tabasyz.

Jaqynda ǵana ashylǵan «Rýhanıat» ortalyǵy da top músheleriniń nazarynan tys qalmady. Budan bólek «ETKY» chıpsi óndiretin zaýyty, «Jambylgıps» AQ, «Rola 7» JSHS-niń jumystarymen de tanysty.

 

Qatysty Maqalalar