Ursyp kelemiz. Árıne, ózimizge. Bolmasa osy ǵumyrymyzda tiri janǵa qatty aıtyp kórmeppiz. Tipti, týǵan balalarymyz zekimeppiz. Ózimizge ǵana mátibımiz. 
-Basyńda eń bolmasa 56 gram mı joq shyǵar,- deımiz.
Sosyn kúlemiz. Bir jaǵy ursady, ekinshi jaǵy kúledi. Sonda ekeýmiz be? Jarmaq. Maǵaýınniń Jarmaǵy. Joq, ony bir Muhańnyń buryn úlken Muhań jazyp ketken. «Abaı eki jaryldy» degen. Bir jaǵynan bı bolýdy, elge aǵaıyn arasynan bolys qoıyp berýdi jan-dúnıesimen jek kóre turyp, ekinshi jaǵynan sol bylǵanysh iske bilek túre aralasqanyn osylaı jazǵan. Árıne eldiń bári «oqydyq», «oqyp jatyrmyz» deıtin ataqty romanda emes. Kólemi romannyń júzden birine jetpeıtin, biraq mazmuny asyp túspese kem emes, ári epopeıadan áldeqaıda buryn jazylǵan zertteý maqalasynda. 
Kúlgen sebebimiz: «basyńda mı joq» dep ursyp jatyp, esimizge Qaltaı jaryqtyq túsip ketsin. Qıyn jyldary keń qanatynyń astyn panalatyp orynbasar qyzmetine alyp edi. Qazaqtyń arǵy dáýirdegi kúlki týdyrǵan keıipkeri Qojanasyr bolsa, HH ǵasyrdyń ekinshi jartysyndaǵy taýyp ári kúldirip aıtqyshtyq jaǵynan Qalekeńnen asqany joq. Ol kisige de aıtqan-aıtpaǵany belgisiz kúlkili kepter jamalyp ketken. Qaljyńdary jınalǵan arnaıy kitaptar shyqqan. Biz de bireýine atsalyssaq kerek. 
Sol Qalekeń bir qysta aıaǵy taıyp qulap, aýrýhanaǵa túsedi. Dáriger mıy shaıqalǵan dep, em-domyn belgileıdi. Bastysy birer kún qozǵalmaı jatýy kerek. Tús aýa palataǵa kelip tekserse, Qalekeń jatý ornyna qaǵaz qarap otyr deıdi.
-Aǵa, sizge otyrýǵa bolmaıdy, jatý kerek. Mıyńyz shaıqalǵan,- dep shyryldaıdy emdeýshi dáriger jas qyz.
-Eshteńe etpeıdi,- dep Qalekeń qamsyz otyra beredi.
Emdeýshi dáriger júgirip bólim bastyǵyna barady. «Solaı da solaı, siz tapsyrǵan úlken kisi jatý ornyna qaǵaz jazyp otyr.» Endi ekeýlep keledi. Bedeldi deıtin bólim meńgerýshisi manaǵyny qaıtalaıdy.
-Myna qyz durys aıtady. Oǵan senbeseńiz, meni tyńdańyz. Sizdiń mıyńyz shaıqalypty. Endi tynyǵyp jatý kerek.
-Olaı emes qoı,- dep mıyǵynan kúlip Qalekeń otyra beredi.
Bolmaǵan soń bular bas dárigerge júgiredi. Azdan soń úsheýlep keledi. Bas dáriger Qaltaıdy tanıdy. 
-Qaleke, bular ras aıtady. Sizdiń mıyńyz shaıqalǵan. Nanbasańyz, mynaý sýreti,- dep qolyndaǵy tabaqtaı plenkany kórsetedi. -Endi jatyńyz, tynyǵyńyz.
-Onda kempirimdi shaqyryńdar,- depti Qaltaı úsheýine qarap.
-Qaleke, men medısına ǵylymynyń doktorymyn. Myna ekeýi bolsa ǵylym kandıdattary. Sonda bizge senbeı úıdegi kempirińizge júginesiz be?- dep tań qalady bas dáriger.
-Endi ómir boıy «osy Qaltaı sende mı joq, mı joq» deı beretin kempirim mıym bar ekenin bir ǵylym doktory men eki kandıdattyń aýzynan estisin de,- dep bárin kúldirtipti qaıran Qalekeń.
Kúlgen sebebimiz – osy. 
Al, ózimizdi ózimiz jerden alyp jerge salyp jatqan sebebimiz – mynadaı. Úsh aı boıy shyqpaı, tyǵylyp jatyp alǵan Astananyń jazy týra 3 tamyz kúni 30 gradýstyq ystyqpen jarq etkende, jurttyń bári kóshege aqyry sholaq jeń jeıde, balaqsyz shortpen shyqqanda basqa qalpaq, ústige kýrta kıip biz kelemiz. Abyroı bolǵanda kýrtkanyń syrmasyn salyp alǵanbyz. İshindegi júnnen toqylǵan keýdeshe, onyń ishindegi kóılek, onyń ishindegi jyly ishkıim, onyń ishindegi aq maıka kórinbeı tur. Aýyryp jata bermeı taza aýa jutýǵa shyqqan keıpimiz. Ań-tań bolyp, biraq óte bere sylq-sylq kúlip eki jas qyz ketti. Short kıgen eki-úsh sheteldik ótti qasymyzdan. Mundaı kıimniń bizde de ekeýi bar. Birin byltyr birer kún kıýge úlgersek kerek. Ekinshisi kıilmegen qalpy, eki-úsh jolaq jeń jeıdemen qattaýly jatyr. İshimiz ashyǵan. Búgin týra solardy kıip shyǵatyn kún edi.
-Áne, 56 gram mıyń bolsa da /endi aldyn ala sholaq balaq, sholaq jeń kıim satyp alýǵa mı kerek qoı/ sol mıyńda 56 qyrtys joq,- dep ursýdy jalǵastyrdyq. –Ózińe-óziń qastyq jasaısyń da júresiń.
Jarmaqtyń bir bóligi ekinshisine ras aıtady. Ózimizge – ózimiz jaý ekenimiz Aıdan anyq. Alysta jatqan aqsaqal Muhtar aǵa Maǵaýın «qazaqtyń jaýy - qazaq» degen sumpaıy sózdi Abaı aıtpaǵanyn, jalpy eshbir halyq ózine ózi jaý emestigin shyryldap túsindirip, etekteı maqala jazǵan. Aýzy dýaly kisi emes pe, sodan keıin aqparat quraldarynda osy aramza tirkes aıtylmaıtyn boldy. Táýbe. Aqsaqal kerek eken. Al, «qazaqtyń jaýy – qazaq» bolmasa da «ózimizdiń jaýymyz – ózimiz» bolǵany daýsyz. 
Úsh kún buryn attaı shaýyp júrgenbiz. Otyz kúngi orazadan aǵzamyz tazaryp qalǵan. Aıtpaqshy, orazanyń sońǵy kúni aýyzashar men sáresin óz úıimizden isheıik dep, jeksenbi bolsa da urlanyp, tyǵylyp Almatyǵa tartyp ketkenbiz. Áıelimizge «túý, myna kúnderiń ystyq eken, Astanamyzda salqyn, rahat edi» dep nazdanǵanbyz. 
Beker aıtyppyz. Býddanyń «kúnniń jamany bolmaıdy, sol kúndi yńǵaıyna, qolaıyna qaraı paıdalana almaıtyn adamdardyń jamany bolady» degeni sońynan eske túsken. «Áı, Qaıneke, aıttyq qoı sende mı joq» dep. Artynan ókinesiń de júresiń. Býddany biz turmaq Abaı oqyǵan. «Átteń jas kezimde nege qolyma túspegen. Naǵyz qazyna osynda eken ǵoı» dep tamsanypty. Áı, osyny oqyǵan bireý «Abaı Býdda dinin ustanbaq bolypty» dep júrmesinshi. Endi jetpegeni sol edi. 
Hosh, Jaratýshynyń kúniniń jamany bolmaǵan. Ystyq Almatydan salqyn Astanaǵa tań ata kelip, jumysqa oraldyq. Ospanhan marqumnyń bir syqaq áńgimesindegi sıaqty «onda saýmyz». Oraza aıttyń birinshi kúni ótti. Ertesinde túste otyz kún qolǵa ustamaǵan ústel tenısiniń qalaǵyn jalaqtatyp shyqtyq. Otyz kún boıy oınamaı saǵynyp qalyppyz. Arman Sqabyluly baýyrymyzdyń esteligin joqqa shyǵarmaı, jaqsy oınadyq. Onda da saýmyz. Úshinshi, sársenbi kúni týra sondaı oıynnan soń sporttyq jeıdeni aýystyrǵanmen, terimizdi baspaı jatyp, jeńil kıimmen kóshege shyǵyp ketippiz. Onda maqtaǵan Astanamyz tym salqyn edi. Keshke murttaı ushtyq. Mine, ózimizge ózimizdiń jasaǵan qastyǵymyz. 56 gram mıymyzda 56 qatpar bolsa bulaı ister me edik?
Endi mı qaınatar ystyqta kóringenge kóztúrtki bolyp júrisimiz mynaý. Osy tusta taǵy kúlgenbiz. Bul joly Berdibek eske túsken. Soqpaqbaevtyń ataqty «Balalyq shaqqa saıahaty». Aǵasy qyzmetke turǵan soń qysta kıersiń dep berip jibergen kıimdi jazdaǵy toıǵa qalaı kıip barǵany. Jeńgeleriniń sózben shymshylap, dostarynyń ashyq mazaqtaǵany. Maqtaný úshin baryp, ne durys otyra almaı, ne tamaq jeı almaı qor bolǵany. Jarmaqtyń bir jaǵy taǵy yrjaqtap kúldi. Ekinshi jaǵynyń ıt-jyny qurysty. Áldekimder onsyz da kúlkili kıinip alǵan adamnyń bet-aýzynyń ońdy-soldy retsiz qubylǵanyna qarap «jyndy ma» degen shyǵar. Jarmaq basymyzda Muhtardan, Berdibekten, Qaltaıdan, tipti Býddadan oılar aralasqan qospa paıda bolǵanyn qaıdan bilsin. Álde qoıyrtpaq. Oıdyń qattysy men suıyǵy bola ma, ózi...
Qaınar Oljaı ("Facebook" álýmettik jelidegi paraqshasynan alyndy)
3 tamyz 2014 jyl.