Búgingi zamanaýı naryqtyq qatynastar zamanynda kez -kelgen kompanıa óziniń jumys baǵyty men salasyna qaramastan, PR qyzmetterine muqtaj.
PR arqyly utymdy ári effektıvti túrde qoǵamdyq pikir qalyptastyrýǵa bolady, sonymen birge komersıalyq jarnamaǵa qaraǵanda shyǵyn da az ketetinin eskersek, pıardyń tıimdi jaqtary óte kóp.
PR (Public Relations) – uıym men qoǵam arasyndaǵy túsinistik pen jaqsy qarym –qatynastardy qalyptastyratyn ınstıtýt. Taýar, ónim, qyzmet, satylym týraly qoǵamdyq pikir qalyptastyratyn úgit- nasıhat júrgizý tásili nemese formasy. Pıar men jarnama tyǵyz baılanysty bolǵandyqtan pıardy jarnamadan bólek qarastyrý qıyn, dese de pıar –jarnama emes. Qazirge kezde «pıardy» kópshiligi bilip, estip júrgenimen aıyra almaıdy.
Jarnamaǵa qaraǵanda pıardyń atqaratyn qyzmeti de kúrdelirek. Atap aıtqanda ol:
- -jańa ónimder men taýarlardyń, qyzmetterdiń naryqqa kelýine septigin tıgizedi;
- -belgili-bir taýarǵa degen kózqarastyń qalyptasýy nemese ózgerýine áser etedi;
- -umyt qalǵan, umytyla bastaǵan taýar men ónimderge degen suranysty joǵarylatý maqsatynda qyzmet etedi;
- -kompanıa/ fırmanyń jeke ımdjin qalyptastyrý men jeke aýdıtorıa sezimine áser etý kezinde qajet;
- -másele týyndaǵan jaǵdaıda taýar men ónimniń abyroıyn qorǵaý qajet bolǵanda qajet;
Pıardyń marketıńte de alar orny úlken. Máselen, ataqty Ford kompanıasy Ford Taurus atalatyn óz avto modelderiniń ataq -dańqyn dál osy pıar arqyly shyǵarǵan.
Pıar mamanynyń negizgi qyzmeti men jumysy- kampanıanyń ımıjin qalyptastyrý ǵana emes, jaqsy jaǵynan tanytý men jaǵymdy pikir qalyptastyrý arqyly aýdıtorıa nemese tutynýshylar arasynda keri baılanys ornatý. Pıar mamany kez-kelgen adam bola alady jáne ol úshin tıisinshe sol mamandyqty oqýdyń qajeti joq degen pikir –qate. Sebebi, kez-kelgen adam bul istiń mamany bola almaıdy, qoǵammen tyǵyz qarym-qatynasta bolý, qoǵamdyq pikir qalyptastyrý árkimniń qolynan kele bermeıdi. Sondyqtan, pıar mamandyǵynyń negizin oqyp úırený qajet.
Osy maqsatta elimizde búginde pıar mamandaryn daıyndaıtyn eki oqý orny bar. Sonyń biri - ál- Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq Ýnıversıtetiniń IýNESKO halyqaralyq jýrnalısıka jáne qoǵammen baılanys kafedrasy. 2011 jyldyń 20 maýsymynan bastap «Qoǵammen baılanys» mamandyǵyna abıtýrıentter qabyldaý bastalǵan. Jarnama men PR mamandyǵyn oqyp úırený barysynda qazirgi zamanǵy ındýstrıaǵa qajetti shyǵarmashylyqqa umtylys, júktelgen mindetti jete uǵynyp, onyń sheshimin taba bilý, zertteýshilik qabilet, qıyndyqqa tózimdilik, tapqyrlyq sıaqty mamandardyń kásibı tulǵalyq qasıetteri qalyptastyrylady.
Qazirgi kezde atalǵan oqý ornynda komersıa, mádenıetaralyq komýnıkasıa, aqparattyq tehnologıalar, ekonomıka salalary baǵyttary boıynsha baspasóz hatshysy, ımıjmeıker, jarnama agenti, baspasóz qyzmetiniń mamany, mass-medıa menedjeri, tilshi mamandyqtaryn ıelenip shyǵýǵa múmkindikter jasalyp otyr. Naǵyz kásibı maman bolý úshin sapaly bilim alý kerek. Sebebi, pıar mamandyǵy suranysqa ıe jáne sapaly qyzmetter usynýǵa tıis.
Nazerke Musa
