Zaman...Qoǵam...Adam... Zaman deımiz, qoǵam deımiz, adam deımiz, burynǵy qoǵam nadan deımiz? Munymen ne aıtqymyz keledi?.. Zamandy da, qoǵamdy da ózgertetin – adam. Barlyq nárse adamnyń qolynda. «Zaman men qoǵamdy ózgertetin adam qandaı bolýy kerek?»-degen suraq týyndaıdy. Menińshe, sanaly bolý kerek.

        Búgingi qoǵamnyń adamy qandaı? Kópke topyraq shashpaıyq, alaıda, osy qoǵamnyń basym bóligi – sanasyzdyq daǵdarysyndaǵy jandar.

        Qazaq eli qanshama qıyn kezderdi basynan ótkerdi. Surapyl soǵysty, aıaýsyz ashtyqty, ekonomıkalyq daǵdarysty – bárin kórdi, birge boldy, shydady, jeńdi. Biraq sanasyzdyq daǵdarysyn áli jeńe almaı keledi. Jetimin jylatpaǵan, jesirin qańǵytpaǵan, qyzdary qylyqty, uldary ulyqty qasqyr minezdi qazaqtyń erteńgi jaǵdaıy endi ne bolmaq?

«Adal eńbek, aq peıil, meıirim joq –

Osy bolar taza aqyl óldi demek»- degen eken bir danyshpan. Ólgen aqyldy óz kózimizben kórip otyrmyz...

        Nege sanasyzdyq daǵdarysy? Eger eldiń erteńi bolar jastar sanasyz bolmasa, qyzdar aqylsyz bolmasa besiktegi bala dalada, esiktegi eresek bala jetimder úıinde, eńkeıgen káriler qarttar úıin panalamas edi.

       «Jerde jetim jylasa, áýede perishte titirkenedi»,-deımiz de, perishteni de titirkendirer áreket jasaımyz. Jetimder úıindegi qara kózderdiń sany kún sanap arta túspese, kemip jatyrǵan joq. Jáýdiregen janarymen janyńdy aýyrtar jetimderdiń jaǵdaıy endi ne bolmaq?

        «Qarty bar úıdiń qazynasy bar»,- deımiz, al biz kúnnen-kúnge qazynamyzdy shashyp, sarqyp jatyrmyz. Ákemizdiń janyn, anamyzdyń júregin aýyrtyp jatyrǵanymyzdy baıqamaımyz, baıqasaq ta elemeımiz.   «Ári Rabbyń Ózinen basqa eshkimge qulshylyq etpeýlerińdi jáne ata-anaǵa jaqsylyqty yqylaspen jasaýlaryńdy buıyrdy. Eger seniń qasyńda olardyń bireýine ne ekeýine de kárilik jetse, olarǵa «Týh» deme (kóńil tolmaýshylyq) ári olarǵa zekime jáne olarǵa jyly sóz sóıle.

        Ári olarǵa meıirimmen kishireıe

qanatyńdy ıip: «Rabbym! Meni kishkentaıdan baǵyp, tárbıelep ósirgenderindeı olarǵa meıirim et»,-dep aıtylǵan quranda. Degenmen qurandaǵy qundylyqty da qadirlemeımiz. Perzentimizdiń qyzyǵyn kóremiz dep otyrǵanda keri ketken qylyǵyn kórip otyrǵan qarttar úıindegi qarıalardyń jaǵdaıy endi ne bolmaq?

        Tastandy bala taǵdyry, kókek ana qylyǵy, aqylsyz bala amaly endi ne bolmaq? Sanasyzdyqtan týyndaıtyn sanada saırar sansyz suraqtardyń sheshimi endi ne bolmaq? Bul suraqty týyndatatyn másele jeterlik. Al sheshimine kelgende taǵy da ENDİ NE BOLMAQ?

  Nargıza Eres