Basqa elderdi qaıdam, áıteýir bizde 1 sáýir kúni dos-jarandaryn, ini-qaryndastaryn, sińlilerin, áriptesterin, kórshi-kólemdi, ázili jarasqan atasyn ázil-qaljyńmen bir túırep alyp, kúlkige qarq bolýdy bireýler dástúr dep, endi biri mindet dep sanaıdy.
Bizdiń júmysta da dáp sol kún qarbalastan bastaldy. Báleniń bári tańǵy toǵyzdan tyrnaqtaı mınýt ótken shamada hatshy boıjetkenniń telefonogramny alýynan boldy. Onda ne jazylǵanyn táptishtep jatpaı-aq, qysqasha aıtsaq, Astanadaǵy bas keńsede fılıal basshylarynyń jıyny ótetini, biriniń de qalys qalmaı dereý jetýi jáne keletinderin rastaǵan hat-habarlamany mindetti túrde jiberý kerektigi jazylǵan. Astyna qoıǵan qoly da bar eken: Bas derektirdiń battıǵan orynbasary....
Onyń bári, apaıym aıtpaqshy, nıshaýa bolar edi, eger sol jıynnyń ótetin kúni men ýaqyty bolmasa.
Ádette, sondaı sharalar týraly aldyn ala habarlanyp, eki- úsh kún buryn basshylarymyz sómkelerin jıystyryp, saqal qyrǵysh, bir-eki qosymsha galstýk, qyrtysy synbaǵan kástóm-shalbarlaryn salýǵa ýaqyttary bolatyn. Al qazir... tup-týra túski saǵat ekide... onyń bári de nıshaýa ǵoı, eger ushaqqa bılet daıyn bola qalsa. Úlken keńseden aıtyldy, bitti, jetý kerek, ushaqqa bılettiń bar-joǵy eshkimdi qyzyqtyrmaıdy. Járaıdy, bizdi qoıshy, qansha aıtqanymen Almaty ǵoı, árbir jarty saǵat saıyn ushyp jatady. Al, anaý Atyraý, Aqtaý, Oral sıaqty alys qalalardaǵy fılıaldar qaıter eken, á? Ony oılaıtyn Astana bar ma? Aıtyldy, bitti, jetý kerek, qanatyńdy jalǵap alasyń ba, zymyranmen jetesiń be, jerserikti paıdalanasyń ba, álde qoıandy ertep minesiń be, ol óz sharýań.
Almatyda ornalasqan tórt fılıaldyń basshylary hatshylaryn julyp –jep, tez arada jete qoıý úshin úshaqtyń bıletine tapsyrys berip qoıdy. Tek... bılet quny sál qymbattaý demeseń.... qymbat bolǵanda da, qaltańdy qaqshyp ketetindeı qymbat. Mynandaı qymbatshylyq zamanda ol da bir búıirden tistelep... Bir basshy oǵan da qaramastan, jarty saǵattyń ishinde býynyp-túıinip, áýejaıǵa ketti. Bıletti sol jerden ala salady. Al bizdegi sıaqty jarty saǵat saıyn ushaq ushpaıtyndar ábirjip, ájimderi tereńdene túsip, ahylanyp-ýhilenip, jolǵa jınalyp, keıbiri jergilikti áýejaıǵa da jetip úlgerip, keıbiri jolda kele jatyr.
Qyzyq bolǵanda bir fılıaldyń basshysy áldebir sharýamen aýyl-aımaqty aralaıyn dep, tań bozynan saparlap ketipti. Jolǵa shyǵyp ketken jandy keri qaıtarý ábestik bolar dep, hatshy qyzdar onymen tildese almapty.
Taǵy bir fılıal basshysynyń keshegi qyzyqty otyrystan keıin basynyń sirkesi sý kótermeı, úıinde jatyp qalǵan kórinedi.
Keıbir basshylar óz jumystaryna baıaǵyda-a-a-a kirisip ketken báıbishelerine qońyraýlatyp, osyndaı shuǵyl sharalar úshin sómkelerin nege aldyn ala qamdanbaıtyndary týraly qatań túrdegi eskertý jasap, aqyryp-zekirip jatty.
Obshym, qalǵandary aınaldyrǵan eki saǵattyń ishinde aptyǵyp, qol astyndaǵylardyń biraz aryqtaýyna hám ájimderiniń tereńdeı túsýine aıtarlyqtaı úlesterin qosyp, ózderiniń de, ózgelerdiń de júıkelerin juqartyp, oılary qalaıda úlken basshymen bolatyn jıynǵa jete qalý bolypty. Ushaqqa kirý úshin tirkeýden ótý, ushaqtyń ushýy, onyń qonýy, áýejaıdan shyǵýyń bar, ol da qysyltaıań kezde birshama ýaqyt alatyny anyq. Sony oılaǵan keıbir basshylar kúıip-pisip, odan taraǵan jalyndary mańaıyndaǵy jurtty bir qýyryp jatty. Álgi habarlamany «keshiktirip» jibergen astanalyq qyzdardy sógip-jamandaýǵa kiriskenderi de áýejaıǵa jetýdiń qamyna kirisip ketken.
Buryndary basshymen bolatyn jıynnyń taqyryby, kimniń sóılep, kimniń tyńdaıtyny, kimniń suraq qoıyp, kimniń baǵa beretini, kimniń uıyqtap, kimniń qalǵyp- bas shulǵıtyny táptishtep jazylatyn. Bul joly ondaı keremetti kórsetetin birde-bir jol jazylmaǵan. Biraq, «úlken» adamdy syılap úırengen jandar ǵoı, bılet qamymen shapqylap júrgende sondaı usaq-túıekke nazar aýdaratyn adam bar deısiń be?
Tek, Almaty fılıalyndaǵy is júrgizýshi kelinshek qana, telefonogramny árli-berli aınaldyryp, mynasy qyzyq eken dep muryn astynan mińgirlegeni bolmasa, jalpy, eshkimniń, eshqandaı yńǵaısyz suraq qoıýǵa murshalary bolmady.
Asa pysyqtary, taksımen jedeldete jetip, tilderi salaqtap, áýejaıdyń ishine alqyn-julqyn kirip, sharshaǵannan, aptyqqannan, júıkeleri arqan jipteı shıryqqannan kúreńitken júzderinde aıǵyzdana aqqan terlerin súrtýge de shamalary kelmeı, kasadaǵy kúlimsiregen qyzdardyń usynǵan bıletterin yrjıǵan túr-sıpat bildirip, qaltyraǵan qoldarymen áreń alyp, sóıtip, tez arada bılet máselesin sheship, aınalasyna alaqtaı qarap, salqyn sýsyndar satatyn jaqqa súıretile jetip, jarty qumyra sý úshin atan túıeniń qunyn tólep, sondaı qymbatqa túsken sýdan sylqyldata jutyp, ýf, áıteýir, jan shaqyryp, jasyl dálizden de, san túrli tekseristen ótip úlgerdi.
Ózderi jaıbasar bolmasa da, kólikteri me, kólik aıdaýshylary ma, joldaǵy keptelistiń aptyrlary ma, sol keptelisti ashyp bolmaıtyn qala basshylyǵy ma, dál sol kúni dál soǵan jolyqqan ushaqtar ma, álde bári qosylyp alyp, dál sol úshin bitip bolmaıtyn jaıbasarlyqtyń eń úzdik sheberligin kórip, júıkeleri pyrs-pyrs jarylǵandary sondaı qalaýly, biraq, kerek kezde, jerdiń shetine kóship ketetin áýejaıǵa sońǵy kúshterin jınap, pirlerine syıynsa da jete almaı jatqandar da bar.
Basshylarynyń óktem únderinen shat-shálekeıleri shyǵyp ketken nástráıeneleri de jýyq arada jónge kele qoımaǵan qyzmetkerler arazdasqan kórshiden beter burtıyp, árkim ár buryshta, aldaryndaǵy kompúterge shuqshıyp qalǵan.
Túski saǵat birge, ıaǵnı, kóńildi jadyratar ábedke shyǵar ýaqytqa tup-týra on bes mınýt qalǵanda, hatshy qyzdyń qolyna taǵy bir telefonogram qonaqtaı qalǵany.
Mátini mynandaı: «Áriptester! Jıyn ótpeıdi».
Álgi paraqty árli-berli aýdarystyryp, ondaǵy jazylǵan qysqa joldar mıdyń qyrtys-qatparlaryn aralap úlgermeı jatyp, ekinshi jedelhat ta kóbelekteı kólbeńdeı ushyp jetti: «Kúlki kúnimen».
Bul kezde úlken basshynyń aıtqanyn eki etpeıtin, mańaıyndaǵylardy shyjǵyryp, kúreńitken júzderimen eki ókpesin alaqandaryna qystyra sala, shapqylaı jónelgen pysyq –shıraq birdi-ekili fılıal basshysy mingen ushaq Astananyń áýejaıyna qonyp ta úlgergen edi.
Baqyt Baıtybaeva