1994 jyldyń qyrkúıeginde áke sheshesimen Italıada saıahattap júrgen 7 jasar Nıkolas Grın qylmystyq qatelik saldarynan oqqa ushqan. Bul ólim onyń áke-sheshesi Redja men Geggı Grın úshin qasiretke aınaldy.
Bul oqıǵadan soń, Redjı men Meggı uldarynyń dene múshelerin donorlyqqa usynǵan edi. Jáne bul jaǵdaı búkil Italıadaǵy donorlyqty sońǵy on jylda 3 esege arttyryp jibergen bolatyn. Osydan soń "Nıkoldyń áseri" degen fenomen qalyptasty.
Túngi ańdý
"Qara tústi bir kólik bizdi ańdyp júrgenin birden baıqadym ",- dep sol túndi esine alady Redja Grın.
"Bir kezde, olardyń kóligi ozýǵa umtylǵan sátte meniń boıymdaǵy qaýip seıilgendeı boldy", -deıdi ol. Alaıda olar ozbaı meniń kóligimmen qatarlasa júrdi jáne sol sátte men qatty aıǵaıdy estidim. Olar bizden toqtaýdy talap etken tárizdi bolyp estildi .
"Eger men toqtar bolsam, olar biz úshin qaýiptirek bolar dep jyldamdyqty birden arttyrdym .Olar da bizden qalyspastan qýa jóneldi. Quddy bir túngi máshıne jarysy dersiń. Bir kezde olar artqy terezeden oq atty. Meggı artqa jalt buryldy. Balalar únsiz uıyqtap jatqan edi".
"Biraq jaǵdaı budan da qaıǵyly bolǵan eken. Elenor shynymen de qamsyz uıqyda jatypty. Al Nıkolastyń basyna oq tıipti. Osydan qas-qaǵym sátte júrgizýshi jaqtaǵy terezege oq atylyp, olar birden izderin sýytty.
"Men dereý kólikti toqtatyp, jaryqty jaǵyp, artqy jaqqa úńilgen sátte Nıkolas qozǵalmaı jatyr eken, tili aýzynan shaǵyp qalypty",-dep esine alady Grın.
Bul oqıǵa jaıynda Grın "Nıkolastyń áseri" atty kitap jazady. 1998 jyly bul týraly fılm túsiriledi.
"Sol sátte men ómirimdegi eń sumdyq jaǵdaıdy basymnan ótkergendigimdi túsindim",-deıdi ol.
Otbasylyq demalystyń sumdyqpen aıaqtalaryn kim oılaǵan. Birneshe kúnnen soń Redjmı jan-saqtaý bólimine túsedi.
Sonymen onyń ata-anasy bul oqıǵadan soń búkil Italıa elinde úlken qurmetke ıe sheshim qabyldaıdy. Olar óz balasynyń organdaryn naýqastarǵa salýǵa óz kelisimderin beredi.
"Sol sátterde bul adamdar bizdi abstraktili oıda qaldyrdy. Olardyń kim ekenin de bilmedik. Bul qaıyrymdylyqqa aqsha bergen tárizdi boldy.Tórt aıdan soń bizdi Sısılıaǵa shaqyrdy. Sebebi donorlyq múshelerdi alǵan adamdar sol jerde turady eken",-deıdi Grın.
Nıkolastyń ishki dene músheleri kimderge berildi:
1.Andrea Mondjıardo-júrek.2017 jylǵa deıin ómir súrdi.
2.Franchesko Mandelo-kózdiń qasań qabaǵy
3.Tıno Motta-búırek.
4.Anna Marıa dı Chere-búırek.
5.Marıa Pıa Pedala-búırek.
6.Sılvıa Champı-uıqy bezi.Shamamen birneshe jyl buryn qaıtys bolǵan.
Grınniń aıtýy boıynsha, Italıada qylmyskerler balalardy sırek óltiredi eken, sebebi polısıa olardy tabandy túrde izdeıtin kórinedi. İzdestirý nátıjesi boıynsha, qylmysqa qatysy bar eki adam tutqyndaldy.Olar ıtalıalyq Franchesko Mesıale men Mıkele Ianelo bolyp shyqty. Alaıda áli kúnge deıin bul jaıt jumbaq bolyp qala berdi. Kólikti shatastyrdy ma, álde tapsyrys pa, tonaý ma bári belgisiz.
Grın ıtalıalyqtardyń beıkúná sábıdiń ólgenine jáne onyń organdaryn qaıyrymdylyqqa bergeni úshin qatty uıalatyndyqtaryn aıtty. "Bizdiń qaıyrymdylyǵymyz bul shara boıynsha búkil Eýropadaǵy donorlyq etýden eń sońǵy oryn alatyn eldi eń aldyńǵy qatarǵa shyǵarýǵa túrtki boldy",-deıdi Grın.
Nıkolas áli ómir súrýde
Italıadaǵy 120-ǵa jýyq oryn olardyń qurmetine "Nıkolas " esimimen atalady.
Olarǵa 50 alań men kósheler, 27 saıabaq, 27 mektep, 16 eskertkish kiredi.
Aýdarǵan: Arafat Derbesuly
