M.Iý. Dáýenovpen birge qyzmettes bolǵan, zeınetker, ostavkadaǵy polkovnık, tarıh ǵylymdarynyń doktory Orynbaev Sáken Tıesuly bylaı dep syr shertedi: «Men general-maıor Dáýenovpen UQK Ortalyq apparatynda (Astanada) 1999 jyly tanysyp onymen birge qyzmet jasadym. Bir-birimizben óte jyly qarym-qatynasta boldyq. Bir sózben aıtqanda M.Dáýenov barlyq jetken jetistikterin óz qolymen jasaǵan tulǵa. Ol Otanǵa minsiz qyzmet etý, el múddesine qyraǵy bolý, saıası jáne jedel jaǵdaılarda naqty baǵdardy aıqyndaı bilý, qoǵamdyq ózgeristerdi durys baǵalaý, alda turǵan mindetterdi sheshýde meılinshe dál joldardy tańdaı bilý, olardy júzege asyrýda óz rólin aıqyn túsine bilgen chekıs- basshy. Sonymen qatar onyń árbir jumysty atqarý tásiline, mańyzdy is-sharalardy shegine jetkize oryndaý qarqynyna ilesý kez - kelgenniń qolynan kele bermeıdi.Sebebi onyń qyzmettik, ómirlik tájirıbıesinen kóp nárseni úlgi tutýǵa laıyq».

ÓR TOLQYNDY ÓMİR

Dúnıeni dúleı dúmpýimen dúrliktergen ekinshi dúnıe júzilik soǵystyń qyzǵan shaǵy. 1943 jyly 5 jeltoqsan aıynda Reseı elindegi Astrahan oblysy Volga ózeniniń saǵasynda ornalasqan Lebáje selosynda balyqshy otbasynda ul bala dúnıege keldi. Atamekennen alys, jat jerde júrgen januıa «til kózden» saqtasyn degendeı oǵan «Mıhaıl» degen esim berdi. Mıhaıl kóp balanyń ishinde tárbıelenip, ósti.

Soǵys ýaqytynda týǵan balalar sol shaqtyń kermek dámin bári birdeı tatyp erjetti. Sebebi olar kıse kıimge jarymaı, ishse tamaqqa toımaı, ash qursaq bola júre, jastaılarynan aýyr eńbekke tartyldy. Mektep bitirgenshe Mıhaıl Iýsýpuly da mal baǵý, jazǵyturym shóp daıyndaý, otyndyqqa qamys shabý, aý salý, zaýytqa balyq aýlap ótkizý, qysta sýattan oıyq oıý, ıyqtap sý tasý sıaqty jumystardy beli qaıysa atqarýǵa májbúr boldy. Qazirgi balalarǵa aıtsań sene qoımas. Osyndaı jaǵdaıda bastan keshirgen keıbir balalardyń minez-qulqy ózgerip, tuıyqtalyp, tipten ishki jan dúnıesi qataldanyp ketýi múmkin. Al, Mıhaıl kerisinshe, bári eńbekpenen keletinin túsinip, ata-anaǵa qolǵabys jasaýdy, baýyrlarǵa qamqor bolýdy paryzym dep shynyqty, eseıdi. Osylaı eńbekpen erte eseıgen jetkinshek selodaǵy orys mektebin bitirgen soń, Astrahan teńiz ýchılıshesine oqýǵa túsýdi maqsat etip, daıyndyqty bastap ta ketken edi. Biraq bir kúnniń keshinde mektepte muǵalim bolyp jumys jasaıtyn úlken apaıy - Raıhan ony shaqyryp alyp, keleshek týraly áńgime qozǵap, endigi jerde Qazaqstanǵa baryp, sol jerden bilim alý kerektigin alǵa tartady. Ekeýiniń ortasynda bolǵan áńgime áseri, bozbalanyń júregin terbegeni sonshalyq onyń 1961 jyly Qazaqstanǵa kelip, Gýrev pedagogıkalyq ınstıtýtynyń stýdenti atanýymen jalǵasyn tabady. Mine, Reseıde erjetken, jastaıynan zerek, eńbekpen ysylǵan Mıhaıldyń qazaq topyraǵymen qaýyshýy osylaı bastaý alǵan edi.

Tarıhtan belgili Kýba daǵdarysy kezinde Keńester Odaǵy men AQSH arasynda týyndaǵan «qyrǵıqabaq soǵys» kezeńinde 3-kýrs stýdenti Mıhaıl KSRO Qarýly kúshteriniń merzimdi áskerı - teńiz floty qataryna shaqyrylady. Áskerı boryshyn Kronshtatta, Vyborgta, Arhangelskide, Vologda (bul jerde Iýrıı Gagarın ushqysh bolyp qyzmet atqarǵan) aýmaǵynda ornalasqan qıyrdaǵy barlaýshylar polkynda óteıdi. Iaǵnı osy atalǵan polk barlaýshylary 1966 jyly Keńes Odaǵynyń barlaý ushaqtary AQSH - tyń birinshi atomdyq avıatasymaldaǵysh kemesin Tynyq muhıty aımaǵynda alǵash ret áýede foto-sýretke túsirýmen ataǵy shyqqan edi.

Mıhaıl Dáýenov 3 jylǵy «jolaq jeıdeli» teńizshi áskerı qyzmetin atqara júrip, 1 - synypty avıasıa mehanıgi degen mamandyqty da qosa meńgerýmen aıaqtap shyǵady. Áskerden oralǵan soń ınstıtýttaǵy oqýyn jalǵastyryp, ony 1968 jyly fızıka mamandyǵy boıynsha úzdik aıaqtaıdy. Keleshegin tarıhı Otanymen baılanystyrǵysy kelgen Mıhaıl óz mamandyǵy boıynsha jumysqa ornalasady. Sóıtip, ol «El-eldiń bári jaqsy, Óz eliń bárinen jaqsy» degendeı Reseıdegi zaǵıp bolǵan ákesin jáne anasyn, baýyrlaryn Qazaqstanǵa kóshirip alýdy mindetim dep oılap, olardyń Gýrev oblysy aýmaǵyna qonys aýdarýyna sebepshi bolady.

Alǵashqy eńbek joly Gýrev qalasyndaǵy Kalının atyndaǵy orta mektepke muǵalim bolýdan bastalyp, keıin mektep dırektorynyń tárbıe jáne synyptan tys jumystar jónindegi orynbasary bolady. Mıhaıl qaı kezde de ósý ústinde boldy. Oqýǵa, bilýge, úırenýge qushtarlyǵy onyń ómirlik ustanymyna aınaldy. Onyń boıyndaǵy namystylyǵy, qaısarlyǵy eńbekqorlyǵy sol kezde-aq baıqalatyn. Arada bir jyl ýaqyt ótisimen M.Dáýenov Gýrev qalalyq komsomol komıteti arqyly oblystyq LKJO komıtetine usynylyp, bul jerde lektorlar tobynyń basshysy, bólim bastyǵy, jalpy mádenıet jáne nasıhat bóliminde nusqaýshy laýazymdaryn atqarady. Oblys kóleminde partıa, komsomol, qoǵamdyq ómirdiń barlyq máselelerine aralasyp, belsendilik kórsetken jáne olardy Otanǵa degen súıispenshilik turǵysynda baǵamdap, baıyptaýǵa mashyqtanǵan, ulttyq múddeni qarashyǵynan qaǵys qaldyrmaýǵa qalyptasqan M.Dáýenov jergilikti memlekettik qaýipsizdik organdarynyń nazaryna iligedi. Memlekettik qaýipsizdik organdarynyń qyzmetkeri mamandyǵy árqashan kópshilik qaýymǵa jumbaq kúıinde bolǵany belgili. Sondaı-aq Mıhaıl úshin de osy bir sırek salada erekshe qasıetter men qabiletterge toly tulǵalar ǵana jumys isteı alatyndaı kórinetin. Sóıtip beıbit mamandyqty áskerı mamandyqqa aýystyrǵan ol 1971 jyly Oblystyq partıa komıteti men LKJO oblystyq komıtetiniń usynýlarymen KSRO Mınıstrlar keńesi janyndaǵy Memlekettik qaýipsizdik komıtetiniń Mınsk qalasyndaǵy jedel ýákilder daıyndaıtyn Joǵary kýrsyna oqýǵa jiberiledi.

Memlekettik qaýipsizdik organdaryndaǵy áskerı qyzmetin Gýrev oblystyq basqarmasynda jedel ýákil laýazymynan bastady. Jas «chekıs» sol kezden - aq, iskerlik jáne adamgershilik qasıetteri bıik, kúndelikti turmysta qarapaıym, kásibı sheberlikteri joǵary, jan - jaqty, Uly Otan soǵysyna qatysýshy chekısermen birge, jumys jasaý arqyly tájirıbıe alyp, olardyń joǵary senimine ıe bolady.

Nátıjesinde M.Dáýenov alǵan tálim-tájirıbesin is júzinde damytyp ony júzege asyrýǵa tyrysty, tipten úlgi bolýǵa laıyqty qyzmet atqaryp shyqty desek te bolady. Keıin ózi de solardyń qatarynda bolyp, qanshama jastardy tárbıelep, jolyn ashty. Basqarmada partıa búrosynyń hatshylyǵyna saılandy, sol zamanǵa saı partıa múshesi boldy. Ár ýaqytta jedel - qyzmettik mindetterge joǵary yntamen kirisý arqyly naqty nátıjelerge qol jetkize aldy. Árbir atqarǵan isterin baq, bedel ákeledi dep emes, biliktilikke birlestire otyryp, oń jaqty oryndalýyna basa mán berdi. 1971 jyly jedel ýákil bolyp qyzmet jasaǵan alǵashqy kúnderden bastap «naǵyz chekıske» tán qasıetterdi ıgerýge yntalylyq tanytqan Mıhaıl Iýsýpuly Dáýenov 1979 jyly Qazaq SSR Mańǵyshylaq oblystyq MQK basqarmasynyń bólimshe bastyǵy bolyp taǵaıyndaldy.

Taǵy bir toqtala ketetin jaı, bul aýmaqta adam densaýlyǵyna áser etetin qolaısyz faktorlardyń (qumdy jel, aptap ystyq, teńizden soǵar ylǵaldy tuzdy aýanyń adam aǵzasynyń teri qabatyna keri áseri, ottegi jetispeýshiligi, aýa quramynda BN-350 atomdyq reaktordyń bar bolýy) klımattyq jaǵdaıdyń bolýy edi. Sondyqtan osy aýmaqta mindet atqaryp júrgen áskerı qyzmetshiler úshin áleýmettik qoldaý kórsetýdiń qosymsha erejelerine qatysty, olardyń qyzmet ótiliniń 1 jylyn, 1,5 jylǵa esepteýdi retteıtin jeńildikti qoldaný jónindegi óz usynysyn berip, osy negizde KSRO MQK organdarynyń tıisti normatıvtik aktilerine ózgeris engizilýine qoltańba qaldyrdy.

Budan keıin ol basqarma bastyǵynyń kadrlar jónindegi kómekshisi, orynbasary, 1985 jyly Qazaq SSR MQK Qostanaı oblystyq basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, 1990 jyly MQK Qyzylorda oblystyq basqarmasynyń bastyǵy, 1992 jyldan (zeınetke shyqqanǵa deıin) 1996 jylǵa deıin general-maıor joǵary áskerı sheninde MQK Qostanaı oblystyq basqarmasynyń bastyǵy boldy.

1986 jyly Almatyda bolǵan jeltoqsan oqıǵasy kezinde elimizdiń soltústigi Qostanaı oblysynda da kúrdeli saıası jaǵdaı qalyptasqan edi. Oqıǵadan keıin qylyshynan qan tamǵan «Qyzyl ımperıanyń» solaqaı saıasatynan júzdegen jastar oqýdan shyqty, qanshamasy isti boldy, aýrýǵa shaldyqty, jumyssyz qalǵany, tipten talaı adamnyń taǵdyry qyl ústinde bolǵany eshkimge qupıa emes. Osy oraıda Qazaq SSR-i MQK basshylyǵy men oblystyq partıa komıtetiniń talap etýi boıynsha sóz bolyp otyrǵan oqıǵaǵa qatysýshylardyń is - áreketi qylmystyq is qozǵaýdyń negizin quraıtyndyqtan olardy sottap, qamaýǵa alý, sol sát úshin zańdy sıaqty bolyp kóringeni ras. Alaıda «olardy bir jaqty qarap, jappaı túrmege toǵytqanmen máseleniń túbegeıli sheshilmeıtindigi, sondyqtan zańǵa sáıkes aldyn alý sharalaryn júrgizý kerek» degen sheshimge kóngisi kelmegen basshylardyń aldynda MQK Qostanaı oblystyq basqarmasynyń basshylary tarapynan mán-jaıdy ashyq túsindirýler arqyly olardyń «jazalaý, sottaý túpki máseleni túbirimen joımaıtyndyǵyn, sondyqtan osy jaǵdaıdy óte epti paıdalaný arqyly adastyrýǵa jol silteýshiler men ony ýshyqtyrýǵa astar berýshilerdi aıqyndaý maqsatynda jalpy jáne jeke eskertýler jasaý boıynsha olardyń jolyn kesýge bolady degen pikirleri maquldandy.

General - maıor M.Iý. Dáýenovtiń kásıbiliginiń jan-jaqtylyǵy sharýashylyq jónindegi máselerdi de kún tártibinen túsirmeıtin. Sonyń bir mysaly: Basqarma bastyǵy general - maıor N.F. Vereshaev pen podpolkovnık M.Dáýenov birlese otyryp, atalǵan basqarma qyzmetkerlerine arnalǵan ǵımaratty der kezinde salynýyna muryndyq boldy.

1990 jyly podpolkovnık Mıhaıl Iýsýpuly Dáýenov MQK Qostanaı oblystyq basqarmasy bastyǵynyń orynbasary laýazymynan, MQK Qyzylorda oblystyq basqarmasy bastyǵy laýazymyna usynyldy. Osy taǵaıyndaý boıynsha M. Dáýenovti N.Á. Nazarbaev Almatydaǵy rezıdensıasynda qabyldaý kezinde «Býdte vnımalny na Iýge, derjıte rýký na púlse, smotrıte za obstanovkoı, grádýt trýdnye sobytıa» dep jańa taǵaıyndalǵan basshyǵa senim arta turyp, oǵan Keńestik júıeden ajyrap, keleshek Egemendiktiń de esik qaǵaryna az qalǵanyn, osylaı eskertken edi.

Keńes Odaǵy ydyraǵannan keıin qaýipsizdik salasy óz mindetterin taza betten bastaǵan joq. Degenmen qansha kúrdeli kezeńdi bastan keshirse de, ótkenniń baı tájirıbıesi, kadrlyq potensıaldyń qaımaǵy saqtaldy. Qoǵamdyq qatynastarda ulttyq qaýipsizdik organdarynyń qajettigi kúsheıdi.

Sol tusta ońtústik aýmaqtaǵy qaýipsizdik basqarmasynyń strategıalyq turǵydan mańyzdy mindetteriniń biri «Baıkonyr» ǵarysh aılaǵy tóńiregine erekshe kóńil bólý bolyp esepteldi. Osy jumystar barysynda KSRO MQK Erekshe bólimimen qarsy barlaý máselelerine qatysty ornatylǵan qyrym-qatynas arqyly júzege asyrylǵan keshendi is-sharalar, ǵarysh aımaǵyndaǵy kedergilerdiń bolmaýyna septigin tıgizdi.

Generaldyń sol kezdegi Qazaqstannan Toqtar Áýbákirovtiń tuńǵysh ǵaryshqa ushatyny men ushý sátine qatysty jedel is-sharalarǵa daıyndyqqa qatysqan kúnderi búgingige deıin kóńiline qanat bitirer qýanysh kúıinde saqtalyp qalǵan.

Árıne bundaı tarıhı sátti kútýde qıyndyqtardyń bolǵany umytylmaq emes. Alaıda bul máselelerdiń barlyǵynyń negizgi salmaǵy El basshysyna túskeni anyq. Sondyqtan Elbasy Baıqońyrda ǵarysh kemelerin ushyrý kezinde sol kezdegi KSRO Qorǵanys mınıstrimen, Mınıstrler Keńesi tóraǵasymen, Bas ǵarysh generalıtetimen, basqa da qoǵam qaıratkerlerimen kezdesip, Dostastyq elderi arasyndaǵy keleshek syrtqy saıası, ekonomıkalyq jáne áskerı basymdyqtarǵa baılanysty olarmen birneshe saǵatqa sozylǵan kezdesýler ótkizýine týra keldi.

Aqıqatynda sol bir egemendiktiń ókpeni qysqan ótpeli kezeńi ǵarysh aılaǵynda aınalyp ótpedi. Sebebi 1992 jyly aqpan aıynda ǵarysh obektileri aýdanynda ornalasqan áskerı-qurylys bólimsheleriniń 12 myńǵa jýyq soldattary: óz áskerı bólimderiniń shtabyn, jatyn kazarmalaryn qıratyp, komandırleri tarapynan jol berilgen «álimjettikke», «zorlyq-zombylyqqa», «til tıgizýge» narazylyq bildirýmen birge, Reseıge qyzmet etýden bas tartýdy jáne ózderin ásker qataryna shaqyrǵan Otandaryna qaıtarýdy talap etken «Soldattar kóterilisi» oryn aldy.

Jaǵdaı óte qıyn boldy. Jedel kúsh jumyldyrýdyń arqasynda 9 myń soldat TMD elderi boıynsha jan-jaqqa jóneltildi. Nátıjesinde ǵarysh obektileri qorǵalyp, qorǵanys quraldyryn saqtaý qaýipsizdendirilip, qalada jappaı tártipsizdiktiń bolmaýyna tosqaýyl qoıyldy. Bul oqıǵanyń artynsha, ıaǵnı 25 aqpan kúni tarıhta «Aqpandaǵy aıqas» atymen belgili bolǵan alǵash ret Qazaqstanda terrorlyq top «Qyzylorda - Chımkent» baǵytyndaǵy júrginshiler avtobýsyn jolaýshylarymen basyp alyp, olardy «kepildikke» alǵan. Óz talaptaryn oryndatý úshin «kepildikke» alynǵan adamdardyń ómirin qurban etýge taıynbaıtyn qylmyskerler áýe jolymen shet elge ushyp ketýdi talap etken tótenshe oqıǵa bolǵan edi. Sol kezde polkovnık M.Dáýenov «Nabat» operasıasyn jarıalap, ózi tikeleı terrorıstermen baılanysqa shyǵyp, olarmen 23 saǵat boıy «kelissóz» júrgizgen. Nátıjesinde ol jasaqtalǵan jedel toptyń qatysýymen «kepildikke» alynǵandardyń qaýipsizdigin muqıat qadaǵalap, operasıanyń aıaqtalý orny – Shymkent qalasyna deıin avtobýsqa qosa ilese otyryp, olardyń qaýipsizdigin saqtaýda qyraǵylyq kórsetti. Sondyqtan qarsylyq operasıasy sheńberinde qylmyskerlerdiń qatygez áreketteriniń quqyqqa syıymdy turǵyda joly kesilip, qaýip - qater tóngen adamdar ómiri saqtaldy. El azamattary shuǵyl jaǵdaıda jol taba bilý arqyly, jedel qyzmettiń el ıgiligine arnalǵandyǵyn kórsetti.

Jedel jaǵdaı turǵysynan alǵanda, osy bir tynymsyz aımaqta syndarly sáttiń dabyly qaǵylǵanda Sardarlardyń sergektigine syn taqqyzbaǵan polkovnık Mıhaıl Dáýenov «Arystan qyzmetiniń ardageri» qurmet belgisimen marapattaldy. Budan keıin Mıhaıl Iýsýpuly Dáýenov MQK Qostanaı oblystyq basqarmasyn basqarýǵa bekitildi.

El Egemendiginiń eń kúrdeli kezinde, soltústik óńirde de, ulttyq qaýipsizdik talaptaryna saı, aımaqtaǵy Reseı elimen shekaralas aýdandar men eńbekshi ujymdardyń áleýmettik - saıası ahýalynyń damý erekshelikterine sáıkes, ózi basqaratyn basqarmanyń ýaqytqa beıimdelýine basty nazar aýdarý qajet degen maqsatpen jumysty bastap ketti. Óziniń erekshe uıymdastyrýshylyq qabiletin birinshe kezekte, jeke quramnyń jedel-qyzmet jumystarynyń tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttady. Basqarma bólimshelerinde kadrlardy irikteý men ornalastyrýdy da nazarynan tys qaldyrmady. Keńinen oılaıtyn bilimdarlyǵy, tynymsyz eńbekqorlyǵynyń arqasynda Mıhaıl Iýsýpuly jedel mindetterdi naqty sheship, óz qaramaǵyndaǵylardy, aýqymdy sharalardy kásibı deńgeıde júzege asyra alýǵa jumyldyrdy.

Arnaýly qyzmet salasynyń túbirin qaıta qurý men jetildirý kezeńinde bulardy sheshýde ulttyq qaýipsizdik organdarynyń Dostastyq elderi arnaıy qyzmetterimen ózara árekettesý qajettiligi týyndady. Sonyń ishinde arnaıy organdardyń ózara áriptestik jumystardy júzege asyrýlaryna eki jaqtyń KSRO MQK júıesi quramynda bolýyn negizge ala otyryp, M.Iý.Dáýenovtyń jeke bastamasy boıynsha Oral aýmaǵynda Qazaqstannyń Ulttyq qaýipsizdik organdarynyń soltústik oblystyq basqarmalary men Reseıdiń qaýipsizdik organdarynyń arasynda sporttyq jáne jumys kezdesýleri uıymdastyryldy.

Kez - kelgen tótenshe jaǵdaılarda úılestire bilýi, jeke basynyń jigerlilik, adamı qasıetteri, jaýapkershilikti seziný qabileti, ulttyq qaýipsizdik múddesine qatysty jedel jáne qatań sheshimder qabyldaı alýy qyzmettester arasynda ǵana emes, Qostanaı jurtshylyǵy arasynda bedel men qurmetke ıe boldy.

1995 jyly El Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń Jarlyǵymen Mıhaıl Iýsýpuly Dáýenovke general-maıor joǵary áskerı ataǵy berildi.

Taǵy da onyń tikeleı bastamasymen oblystyq UQK basqarmasynyń ǵımaratynda Uly jeńistiń 50 jyldyq merekesi qarsańynda Otan soǵysyna qatynasýshy, chekıs, Keńes Odaǵynyń batyry G.M.Kravsovqa qoladan este saqtaý eskertkishi ornatyldy.

Elbasynyń astanany kóshirý ıdeıasyn júzege asyrý kezeńinde ózimizge júktelgen jaýapkershilikti erekshe sezindik. Osyndaı kúrdeli sheshimdi sanaǵa sińirip qana qoımaı osy jolda mańyzdy mindetterdi ıgerý men júzege asyrý qajettigi týyndady. Mine, osy bir kúrmeýge kelmes kúrdeli sátte Mıhaıl Iýsýpuly da erik-jiger tanytyp at salysqan edi.Sebebi qurmetti demalysqa shyqqan M.Dáýenovke 1998 jyly QR UQK Ortalyq apparaty basshylyǵy tarapynan basqarý jáne jedel qyzmet barysyndaǵy tájirıbesi eskerilip (Astana qalasyna) ony qyzmetke qaıta qabyldaý usynylady. Usynysty oń qabyldap, qyzmetke kirisken general-maıor M.Dáýenovke UQK Arnaıy memlekettik muraǵatyn Almaty qalasynan jańa Astanaǵa kóshirý tapsyrylady. Nátıjesinde onyń basshylyq etýimen erekshe qupıalyq rejımdegi muraǵat, talapqa saı quraldarmen jabdyqtalyp, arnaıy transporttarmen resimdelip Astana qalasyna aýystyrylǵan edi.

1999 jyly jınaqtaǵan ómirlik tájirbıesi men kásibı- sheberligi eskerile otyryp M.Dáýenov Qazaqstan Respýblıkasy Parlament májilisi depýtattyǵyna kandıdattyqqa usynyldy.

Bul kúnderi qurmetti zeınetker retinde jedel qyzmettik jumystar barysynda boıǵa jınaǵan bilim men tájirıbesin ol táýelsiz elimizdiń arnaıy qyzmetindegi jas urpaq boıyna, olardy kásibı shyńdaý men beıimdilikke úırete otyryp sińirýge belsendi at salysyp keledi.

10 jyldan asa quqyqtaný fakúltetinde dekan bolyp qyzmet atqardy. Budan keıin rektordyń qeńesshisi boldy. Joǵarǵy bilim reformasyna at salysty. QR Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń «Qazaqstan respýblıkasynyń Bilim berý isiniń qurmetti qyzmetkeri», «Ahmet Baıtursynov atyndaǵy Qostanaı memlekettik ýnıversıtetiniń qurmetti qyzmetkeri», Halyqaralyq ınformatızasıa akademıasynyń akademıgi atandy. Sóıtip ol bilim ordasyndaǵylardy qazaqstandyq otansúıgishtikke úndeıtin túıindi isterdiń jandanýyna erekshe úles qosty.

Urpaq tárbıesinde jastardy, aǵa urpaq ónegesin qasterleı bilýge baýlýda Mıhaıl Iýsýpulynyń boıynan basqalarda kezdese bermeıtin qasıet bar.Oǵan mysal: 2003 jyly úkimettik emes «Za pravovoı Kazahstan» uıymyn basqarǵanda M.Dáýenovtyń tikeleı aralasýymen Qostanaıda «Jertvam polıtıcheskıh repressıı XX veka» eskertkishi turǵyzyldy. Sondaı-aq qurban bolǵandardyń týysqandaryna úlken járdem kórsetilip, 5 - ten asa kitaptar jaryq kórdi. Jyl saıyn jurtshylyqpen eske alý kúnine arnalǵan mıtıń ótkizý dástúrge aınalǵan.

Kemel jastyń kemerine kelse de onyń jumys kestesi kúrdeli. Buqaralyq aqparat quraldarynan ózekti máseleler týraly turaqty pikir bildirip turady. Jergilikti turǵyndarǵa quqyqtyq tárbıe berý jónindegi áleýmettik jobalardy júzege asyrýǵa qatysady.

Oblys ákimi janyndaǵy «Nur Otan» partıasy Qoǵamdyq keńesiniń komısıa múshesi, sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres jónindegi «Memlekttik qyzmet departamenti jáne jemqorlyqqa qarsy kúres» qoǵamdyq keńesiniń de tóraǵasy. Kúndelikti belgilengen jınalystar, ár túrli kezdesýler, bunyń bárine úlken daıyndyq kerek. Osyndaı joǵary jaýapkershilikke ózin ábden úıretken Mıhaıl Iýsýpuly ol bárine úlgeredi jáne kez-kelgen isti sapaly atqarýda aldyna jan salmaıdy.

Memleket ómiriniń asa mańyzdy máselerine qatysty tájirıbıeli saıasatker retinde 15 jylǵa jýyq aralyqta QR Prezıdenti, Parlament depýtattary saılaýyna, qadaǵalaýshy retinde qatysýshy, 2005 jylǵy N.Nazarbaevtyń Prezıdenttikke kandıdattyǵynyń oblystyq shtabyn basqardy, birneshe ret El Prezıdentiniń ınaýgýrasıasyna, QR azamattyq forýmdarynyń memlekettik saltanattaryna: 2010 jylǵy Samıt OBSE (EQYU), Qazaqstan Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵy merekesine, «Máńgilik El» monýmentiniń ashylýyna, Nur Otan» partıasynyń XVI cezine qatysty jáne 2012 jyly Reseı Federasıasy Prezıdent saılaýyna TMD elderi baqylaýshylarynyń quramyna bekitildi.

Saıasatta sarapshyl, qarym-qatynasqa naǵyz dıplomat, ulttyq qundylyqtarǵa janashyr, adamı qarym-qatynasta óte shynaıy, memlekettik qyzmetinde adal, urpaq sabaqtastyǵynda dáneker bola bilgen Mıhaıl Iýsýpuly QR «Dostyq», Reseı Federasıasy İİM «Za zaslýgı» medaldarymen birge KSRO MQK, QR UQK, QR BǴM, 18 medaldarymen marapattalǵan jáne «Qostanaı qalasynyń qurmetti azamaty» degen ataqtardyń ıegeri.

Jańa zamannyń minezin, talabyn túsine bilgen. Qyzmet babynda belsendi qımyldap, kásibı iskerligimen, «kórinbeıtin maıdan» isteriniń qoǵamǵa jaǵymdy jaǵyn arttyrý úshin óziniń aqyl parasatymen, bel sheshpeı, ólsheýsiz qyzmet atqarǵan abzal azamat. Bulaı deıtinimiz - biligi minsiz, bedeli zor basshy bolý úshin eń aldymen, týa bitti daryny, sondaı-aq qunarly da nárli tili, buǵan qosa jan-jaqty, ári tereń bilimi bolýǵa tıis. Osylardyń barlyǵy Mıhaıl Iýsýpulynyń bir boıynan tabylady desek artyq aıtqandyq emes. Onyń eline alańsyz qyzmet etýine jary - Kalımanyń qoldaýy jeterlik. Sebebi olardyń otbasyna baq qonyp, yrys daryǵandyǵynan sapaly urpaq tárbıelep otyr. «Eri men áıeli bir-birine emes, bir jaqqa qaraǵanda ǵana syılastyq bolady» degen qaǵıdanyń ıegerleri 5 ul-qyz tárbıelep, 11 nemereniń ata-ájesi atanyp otyr. Áke jolyn jalǵastyrǵan uly - Azamat qaýipsizdik salasynyń qyzmetkeri kapıtan, qyzy - Sholpan maıor.

Mine, aty ańyzǵa aınalǵan generaldyń júrip ótken jolyna qysqasha sholý jasasaq osyndaı oqıǵalar oıǵa túsedi. Eń bastysy ol kisiniń ón boıynan, eńbek jolynan elge adal qyzmet etýdiń úlgisi sezilip turady. Búgingi jastardyń boıynan da osyndaı qasıetterdi kórgiń keledi.

QR UQK qyzmetkeri

polkovnık Sh. Almahanova