AQSH-tyń Memlekettik departamenti Halyqaralyq dinı bostandyq jónindegi 2016 jylǵa arnalǵan jyl saıynǵy esebin jarıalady. Álemdegi 200-den astam memleket pen aımaqtardaǵy din bostandyǵynyń ahýalyn sıpattaıtyn bul esep úkimetterdiń, terrorlyq toptardyń jáne jekelegen adamdardyń dinı bostandyq zańdaryn buzý nemese ony asyra paıdalaný faktilerin saralap shyqqan, dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi Sentralasian.org saıtyna silteme jasap.
Jyldyq esepti AQSH Kongresine joldaǵan kirispe sózinde AQSH Memlekettik hatshysy Reks Tılerson din bostandyǵyn Amerıkanyń «eń basty qundylyǵy» dep ataı kele, «Islam memleketi» (IM) sıaqty terrorlyq uıymdardyń osy bostandyqty paıdalanyp, adamdardy urlap, zorlap, quldyqqa salyp jáne óltirip jatqanyn aıtty. Memlekettik hatshynyń aıtýynsha, IM ezıdterge, hrıstıandarǵa, shııt musylmandarǵa qarsy genosıd uıymdastyrǵan. Tılersonnyń sózinshe, álemdegi keıbir úkimetterdiń dinı senim bostandyǵyn durys qorǵaı almaýy osy elderdi turaqsyzdyqqa uryndyryp otyr.
AQSH úkimetiniń boljaýy boıynsha, 2016 jyldyń shilde aıynda Qazaqstan halqynyń sany 18 mıllıon 400 myń adamǵa jetken. Al Qazaqstandaǵy ulttyq sanaq nátıjeleri boıynsha, turǵyndardyń 70 paıyzyna jýyǵy musylman, munyń basym kópshiligi sýnnıtterdiń hanafı baǵytyn moıyndaıdy. Al shafı sýnnıtter, sheıitter, sopylar, ahmadı musylmandar eldegi jalpy musylmandardyń bir paıyzyn ǵana quraıdy.
Qazaqstannyń resmı derekteri boıynsha, halyqtyń 26 paıyzyna taıaýy hrıstıan dinin ustanady. Munyń basym kópshiligi – orys pravsolav shirkeýiniń ókilderi. Al osynyń úsh paıyzdaıy hrıstıan dininiń ózge aǵymdary.
Dinı bostandyq týraly jyldyq eseptiń Qazaqstanǵa qatysty bóliginde Qazaqstannyń konstıtýsıa boıynsha zaıyrly memleket ekendigi, dinı bostandyqqa kepildik beriletini aıtylady. Degenmen, esepte el úkimeti dinı uıymdardy «dástúrli» jáne «dástúrli emes» dep ekige bólip, «dástúrli dindi jaqtaıtyndardy moıyndap ári olarǵa qoldaý kórsetip, al «dástúrli emes» uıymdardy jiti qadaǵalap, qýdalap otyrǵany» jazylǵan. «Konstıtýsıa boıynsha árkimniń óz dinin, nanym-senimin ustanýǵa, dinı sharalarǵa qatysý, óz senimin taratýǵa qaqysy bar. Biraq, bul quqyq tek «dástúrli» nemese tirkelgen dinı uıymdarǵa ǵana tıesili» deıdi esep avtorlary.
