Aısulý úıine kirgen bette, aldynan eki qulynshaǵy Arman men Aıdana júgirip kelip, anasyn meıirlene qushaqtady. Aısulý tańnyń atysynan kúnniń batysyna deıin bir ýaqyt demalmastan jumys istegenin umytyp, sharshaǵany basylǵandaı boldy.
Kishkentaı Aıdana «Anashym, bizge tátti ákeldiń be?» dep úmitke toly kózimen qarady. Sol ýaqytta eki kishkentaı balasyn kúni boıy tórt qabyrǵaǵa telmirtip, jetkilikti ýaqyt bóle almaǵanyna nalydy, ishteı ózin kinálady, bar kúshin salyp jumys istese de balalaryna qalaǵanyn alyp bere almaǵanyna qynjyldy. Bala-shaǵasyna qamqor bolýdyń ornyna, jas qyzdarmen áýeıi bolyp, araq atty «bálege» úıir bolǵan kúıeýin kinálady. «Baýyrjanǵa kúıeýge shyqpa» dep ákesi eskertkende tyńdamaǵan ózin taǵy tabalady. İshi alaı-dúleı bolyp, óz oılarynyń jeteginde ketken anasyna Aıdana men Arman túsinbesten qarap turǵanyn baıqaǵan Aısulý, «Joq, men eshteńege ókinbeımin. Sebebi meniń ómirimde sender barsyńdar» dedi ol.
Myqty bolýǵa, ómir soqpaǵyna moıymaýǵa ózine qansha ýáde berse de, dál osy ýaqytta barlyq kórgen qıynshylyǵy, joqshylyq, dármensizdik tamaǵyna óksik bolyp tyǵyldy. Balalaryn baýyryna qysyp, óksip-óksip jylady. Qara jumys pen ýaıymnan ábden qajyǵan Aısulýdyń sulý júzinde monshaq-monshaq bolyp jas aqty. Aıdana men Arman anasynyń qushaǵyna tyǵylyp, «Jylamashy, anashym» dep Aısulýdyń kóz jasyn súrtti.
Aısulý eki balasynyń mańdaıynan qushyrlana súıdi de telefondy alyp, kúıeýine telefon shaldy. Baýyrjanǵa barlyq ókpe, renishin dál qazir aıtpasa erteń kesh bolatyndaı kúıgelektedi.
Telefonnyń arǵy betinen ózine tanys daýys estildi. Bul joly mas emes eken. Aısulý erkin kósilýine múmkindik bolǵanyna qýandy. Bir jaǵynan qaıyrshylyq deńgeıge deıin jetkizgen kúıeýine, onyń ishimdikke salynyp, zıandy áýestiginen aryla almaı júrgenine Aısulýdy kinálaǵan Baýyrjannyń týystaryna yzalandy. Ókpesin aıtyp, bar óshin telefonnan alǵandaı laqtyryp jiberdi. Kúıeýi qaıta telefon shalsa da kótermedi. Onymen sóılesýge onyń zaýqy da, kúshi de bolmady.
Armannyń «Anashym, qarashy. Men edendi jýyp qoıdym» degen daýsy tynyshtyqty buzdy. Sol ýaqytta Arman anasynyń kóńilin kótergisi kelgen edi. Arman kishkentaı bolsa da óz jasynan úlken kórinetin. Oılaý qabileti qurdastarynan álde qaıda joǵary. Qıyndyq kórgennen bolar erte eseıdi.
Aısulý bar kúshin jınap, balalaryna bar meıirimin tógip qarady da «Barlyǵy jaqsy bolady, qulynshaqtarym. Al endi dámdi etip tamaq jasaıyq, birge otyryp shaı isheıik» dep ózgerip sala berdi. Biraq ishki jan dúnıesi sol kúıi alaı-dúleı edi.
Aısulý balalarynyń qarny ashyp qalmaýy úshin, az-azdan ǵana tamaqtandy. Óziniń sońǵy ret qashan toıa tamaq jegeni de esinde joq. Baýyrjanmen turmys qurýyna qarsy bolǵan ákesi Aısulýdan teris aınalǵan. Alaıda Aısulý ókpesi qabynyp, aýrýhanaǵa jatyp qalǵanda ákesi qyzyna oń batasyn berip, eki jıenine qamqor boldy. Biraq kóp uzamaı ákesi dúnıe saldy. Sodan beri Aısulý ómirdiń bar qıyndyq, náýbetimen betpe-bet jalǵyz qalǵandaı boldy.
Aısulý túni boıy uıyqtaı almady. Tań ata ǵana kózi ilgeni sol edi bireý esikti taǵatsyzdana qaǵa bastady. Bul dúrsilden Arman men Aıdana da oıanyp ketti. Aıdana shoshyp, jylaı bastady. Arman qaryndasyn jubatýǵa tyrysty. Aısulý júregi áldeneni sezgendeı esikke qaraı júgirip, Baýyrjannyń «Aısulý, esikti ash» degen daýysyn estidi.
Baýyrjan úıge kirip kelgende Arman men Aısulý eseńgirep qaldy. Ákesin kópten kórmegen Aıdana júgirip, Baýyrjannyń qushaǵyny tyǵyldy. Arman bolsa keshegi anasynyń jylaǵanyn, qınalǵanyn esine alyp ákesine qatýlana qarady. İshinde ákege degen saǵynysh, ókpe, yza, mahabbat sezimderi burqanyp jatty.
Ákesi Armandy kúshtep qushaqtaǵanda Arman jylap jiberdi. Aısulý, Aıdana tipti Baýyrjan da kóz jasyna erik berdi.
Baýyrjan Aısulýǵa barlyq qateligin túsingenin aıtyp, aıaǵyna jyǵylyp keshirim surady. İshýdi qoıyp, jumysqa turatynyn, únemi bala-shaǵasymen birge bolamyn dep ant sý ishti. Din jolyna túsip, bes ýaqyt namaz oqý nıeti bar ekenin de jasyrmady.
«Aısulý, maǵan bir kún bershi. Ótken ómirimmen qoshtasýǵa nebári bir-aq kún. Men ótkenimmen qoshtasyp, tazaryp, jańa adam bolyp kelemin. Din jolymen júrip, kúnáli áreketterge barmaımyn, senderge qamqor bolamyn» dedi Baýyrjan.
Osy ýaqytqa deıin Baýyrjan qansha márte keshirim surap, bos ýáde berip, kóp uzamaı sol ýádesinen taıqyp ketse de Aısulý oǵan taǵy bir múmkindik beretin. Baýyrjannyń sózine senbese de, ony keshiretin. Biraq bul joly barlyǵy ózgeshe edi. Rasymen de Baýyrjan ózgergendeı kórindi. Kózine buǵan deıin bolmaǵan ushqyndy baıqady. Baýyrjan din jolyna túsemin dep eshqashan aıtqan emes. Tipti Islamnan óte alshaq adamdardyń biri bolatyn. Sondyqtan Aısulý ony taǵy keshirdi, taǵy bir múmkindik berdi. Taǵy da sol jylt etken úmit... Jarqyn bolashaqqa degen senim...
Aısulý eki kúnniń ishinde bolǵan jaǵdaılardy qoryta almaı, uzaq oılanyp jatyp saǵatqa kózi tústi. Saǵat 12 bolmapty. Baýyrjan suraǵan bir kún áli bitpepti. Óz oıymen arpalysyp jatqanda esikti bireý qaqty. Aısulý Baýyrjan ekenine senimdi boldy. Qýanyshqa toly júregimen esikke júgirip, kim ekenin suramastan esikti asha salǵany sol edi tabaldyryqta turǵan polıseılerdi kórip eseńgirep qaldy.
Qamsyz ómiriniń sońǵy kúnin ishimdik ishý, qyzdarǵa barý sekildi súıikti isterin jasaýmen támamdamaq bolǵan Baýyrjan kólikke otyryp, Aısulýǵa, balalaryna asyqty.
Baýyrjan joǵary jyldamdyqpen, mas kúıinde kólik júrgizip jol apatyna tústi. Baýyrjan sol jerde til tartpastan kóz jumdy. Ózi suraǵan 24 saǵattyń ishinde máńgilikke attandy... Baqılyqqa ketti... Artynda aqtalmaǵan úmit... Oryndalmaǵan arman qaldy.
Sol kúıi balalaryna qamqor áke bola almaı ketti. Aısulýdy baqytty ete almady. Átteń... Sol bir kúndi suramaǵanda... Átteń... Sol kúndi bala-shaǵasymen, qulshylyqta ótkizgende... Átteń...
Ásem Álmuhanbet
