11 qyrkúıekte QR prezıdenti Nursultan Nazarbaev memlekettiń quqyq qorǵaý júıesinde iri kadrlyq aýys-túıir jasady. Keshegi kúnge deıin memlekettik qyzmet isteri jáne syıbaılas jemqorlyqqa is-qımyl agenttiginiń orynbasary qyzmetinde bolǵan Alık Shpekbaev vedomstvonyń basshysy boldy. Onyń burynǵy basshysy Qaırat Qojamjarov QR Bas prokýrory boldy. Al burynǵy bas prokýror Jaqyp Asanov Joǵarǵy sottyń tóraǵasy qyzmetine taǵaıyndalsa, Joǵarǵy sottyń eks-tóraǵasy Qaırat Mámı Konstıtýsıalyq keńestiń basshysy boldy. QR Bas prokýrory bolǵan Jaqyp Asanov nesimen el esinde qaldy? «Saıasat» portaly sholý jasady.
Oqys málimdemeler
Bas prokýror bolyp saılanǵan sátte-aq Jaqyp Asanov elde ádilettik ornatý aıasynda, sondaı-aq óziniń qol astyndaǵy qyzmetkerlerine qatysty aıqyn málimdeme jasaǵan. Ótken jyldyń maýsymynda ol «ákesiniń nusqaýymen» prokýratýraǵa jumysqa ornalasqan qyzmetkerlerdiń tájirıbesizdigin, paıdakúnemdigin synady. Asanov mundaı qyzmetkerlerdiń uzaqqa barmaıtynyn sol kezde eskertken. 2013-2015 jyldar aralyǵynda jasyryn sebeptermen keminde úsh jyl jumys istegen 10 jas maman jumysynan shyqty.
«Qaraǵandyda qyzmetker áıel mas kúıinde kólik tizginin alǵan, bul – bir, jol apatyna sebep boldy – eki, aqtalyp shyqqysy keldi – úsh, polıseılerge qarsy shyqty. Onyń prokýratýra qyzmetkeri ekenin bilgen adamdar narazylyq bildirdi. Árıne, áıel jumysynan bosatyldy. Alaıda onyń áreketteri búkil prokýratýranyń atyna kir keltirdi», - degen edi Asanov.
Ótken jyldyń shildesinde prokýratýra qyzmetkerleri bastyǵynan taǵy da sógis estidi. Kadrlar bólimi Asanovtyń kóńilinen shyqpady. «Kim bolsa, sony alamyz» dep qol astyndaǵylarǵa shúılikti.
«Jumysqa kim bolsa, sony alamyz. Jaqynda ǵana burynǵy prokýror Sametov eski formasyn kıip alyp, kásipkerdi 3,5 mıllıonǵa «laqtyryp» ketken. Sondaı adam prokýratýrada 7 jyl qyzmette boldy. Ol jumysqa qalaı qabyldanǵan? Sebebi irikteý júıesi durys emes», - dep ashýǵa býlyqqany taǵy bar.
«Prokýratýra týraly» zań
Ústimizdegi jyldyń mamyrynyń aıaǵynda «Prokýratýra týraly» zań jobasy qaralyp, maquldandy.
Bas prokýror Jaqyp Asanov atalǵan zań jobasynda joǵarǵy qadaǵalaýdyń shegi men nysany, qyzmettiń negizgi baǵyttary, memlekettik organdardyń jáne kásipkerlerdiń áreketine qadaǵalaý júrgizýdiń tetikteri naqty belgilengenin atap ótti.
«Jalpy, zań jobasy joǵary qadaǵalaýdyń qaǵıdalary men mindetterin túbegeıli ózgertpeıdi. Adam quqyǵyn qorǵaý, zańdylyqty saqtaý men quqyq qorǵaý qyzmetin úılestirý onyń basty mindeti bolyp qala beredi. Sonymen qatar, zań jobasyna sáıkes memlekettik organdardy tekserý negizderi edáýir qysqartylatyn bolady», – dedi J.Asanov.
Zań jobasynda prokýratýranyń quqyqtyq aktileri júıesine túzetýler engizildi.
«Olar: qadaǵalaý jáne den qoıý aktileri bolyp eki topqa bólinedi de qadaǵalaý aktilerinen «aldyn ala eskertý» men «uıǵarym» alynyp tastaldy. Sol sıaqty «Zańnamalyq aktige túsindirme berýdiń» de maǵynasy ózgeredi. Bul akt qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý, quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý, sondaı-aq daıyndalyp jatqan quqyqqa qarsy áreketter týraly málimetter bolǵan kezde engiziletin bolady», - degen Bas prokýror.
Prokýratýradaǵy IT-tehnologıa
2017 jyldyń qańtarynda Asanov kadrlyq taǵaıyndaý jasady jáne nátıjesi de birden baıqaldy. Quqyqtyq statısıka jáne arnaıy esepke alý komıteti birinshi ret pogonsyz qyzmetkerdi jumysqa aldy. Komıtet basshysy memlekettik organ jumysyna ınovasıany engizgen tehnokrat Baǵdat Mýsın boldy. Onyń bastamasymen ınformasıalyq júıe quryldy. Maqsaty – málimdemeler, shaǵymdar men úndeýlerdi óńdeý jumystaryn jeńildetý. 5 jeltoqsan kúni ǵana quqyqtyq statısıka komıtetiniń basshysy kólik júrgizýshilerine úlken kólemdegi qujattardy ózimen alyp júrýin mindettemeý jaıly jospardy habarlaǵan.
«Endigi almatylyq polıseıler qolyna planshet ustap júrýi múmkin. Onda júrgizýshilerge jeke kýáliginen ózge qujattardy ózimen alyp júrý mindettelmeıdi», - dep jazdy Baǵdat Mýsın óziniń Feısbýktegi paraqshasyna.
Qatań kadrlyq saıasat
Asanovtyń bas prokýrorlyq qyzmetindegi jumys qorytyndysyn osylaı baǵalaýǵa bolady. Ótken jyldyń qazanynda Qaraǵandy oblystyq prokýratýrasynyń basshylyǵy túgeldeı oryndarynan bosatylǵany, al bas prokýrory qatań sógis alǵany belgili. Mundaı ózegriske Qaraǵandy oblysy prokýratýrasynyń qyzmetine túsken shaǵym sebep bolǵan.
Jaqyp Asanovtyń basshylyǵyndaǵy negizgi kadrlyq aýysý ústimizdegi jyldyń jazy men qysynda boldy.
Osy jyldyń tamyzynda bas prokýror eldiń 7 oblysyna jańa prokýror taǵaıyndaý jóninde buıryqqa qol qoıdy. Sonymen, Qusaıyn Igembaev SHQO prokýrory boldy, Marat Seksembaev Qaraǵandy oblysy, Qostanaı oblysyna qadaǵalaý júrgizý úshin Tımýr Súleımenovti jiberdi, Marat Qaıbjanov Aqtóbe oblysy, Nurǵalym Ábdirov OQO, Ibragım Imanov Jambyl oblysy, Ernat Sybanqulovty Atyraý oblysyna jiberdi.
Jyl basynda Azamat Jylqybaev Almaty oblysynyń prokýratýrasyna tóraǵalyq etti. Almatynyń burynǵy prokýrory Berik Asylov SQO prokýrory boldy. Almatyǵa Ǵabıt Mırazovty taǵaıyndady. Astanada Sabyrjan Bekbosynovtyń zeınetke shyqqanyna baılanysty prokýrorlyq laýazymǵa Bolat Dembaev keldi.
11 jeltoqsanda memleket basshysy «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine quqyq qorǵaý qyzmetiniń prosestik negizderin jańǵyrtý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.
Zań Memleket basshysynyń zań shyǵarý bastamasy tártibinde qabyldandy jáne Qylmystyq-prosestik kodekske, «Jedel-izdestirý qyzmeti týraly» jáne «Prokýratýra týraly» zańdarǵa túzetýlerdi kózdeıdi.
