Sovethan Úmitqajıev: Muhtar Qul-Muhammed bala kezinen bilimqumar, adal adam

/uploads/thumbnail/20171212181738664_small.jpg

Búgin «Nur Otan» partıasy Tóraǵasynyń Birinshi orynbasary Muhtar Qul-Muhammed 57 jasqa keldi. 20 jyldan beri úlken saıasatta belsendi júrgen tulǵanyń ótkeni men búgini qandaı? Qamshy.kz tilshisi osy suraq tóńireginde izdenip, «Bala Muhtar qandaı bolǵan? Búgingi bıliktegi Muhtardyń beınesi ózgerdi me?» degen suraqty Muhtar Abrarulynyń mekteptegi synyptasy, aýyldasy Sovethan Úmitqajıevke qoıdy:

Muhtar oıynǵa berilgen bala emes

- Biz Muhtarmen aýylda birge óstik. Birinshi synypqa birge bardyq.  3-ten keıin men «b» synybynda, ol úlgerimi jaqsy balalardyń iriktelgen «a» synybynda oqydy. Úıimiz irgeles boldy. Malǵa shyqsa 4-5 kitapty qoltyqtap shyǵady. Men onysyna kúlem, ol «Oqý kerek! Kóresiń, men keıin bastyq bolamyn» dep qaljyńdaıtyn. Aıtqanyndaı bastyq boldy.

Ol 3-ten keıin «a» synybyna aýysyp ketse de, aralasyp turdyq. Sabaqqa birge baryp, birge qaıtatynbyz. «Sovet, sen de jaqsy oqysańshy» dep qoımaıtyn. Malǵa qoltyqtap alǵan kitaptaryn oqyp barady, oqyp qaıtady. Tabynǵa mal aparyp, keshke qarsy alamyz, sonda qolyndaǵy kitabyn tastamaı «Men oqýym kerek, sen de oqysańshy» dep aıtatyn. Men traktor aıdaımyn deıtinmin.  Oıynǵa berilgen bala emes. Ol adal adam bolatyn. Mektepte júrgende barlyq pándi jaqsy oqyǵan. Oǵan tórt qoısa, namystanatyn. Muǵalimder bólmesine deıin baryp, óziniń durystyǵyn dáleldep, 5-ke túzetetin. Biz qońyraý ýaqytynda dop oınaıtyn edik, sonda bir ul jetispeı qalyp, ony shaqyrǵanymyzda, bizdiń mańaıymyzǵa qaramaıtyn. Ol úshin 4 alý uıat bolatyn.

Mektepte qońyraý ýaqytynda sabaǵyn jaqsy oqıtyn 5-6 qyzben otyryp, sabaq jaıynda áńgime aıtatyn. Biz sekildi kóshede júgirip júrmeıtin. Bala kúnimizde buzaqylar uryp ketetin, ol tipti jaýap ta qaıtarmaıtyn. Sonda tań qalatynmyn «Muhtar, shamań jetedi, nege urmaısyń?» dep. Sonda «Bilim myńdy jyǵady, bilek birdi shyǵady» degen sózdi Muhtardan alǵash estidim.

Muǵalimderden «sabaq aıtaıynshy» dep únemi suranyp otyratyn. Kún-tún demeı oqıtyn. Úzdik oqýshy boldy. Mektepti 1977 jyly bitirdik qoı, ol 30 jyldyqta kelgen joq, shetelde bolǵandyqtan syılyǵyn jiberipti. Mektepke únemi kómegin berip júredi.

Aýylda áke-sheshesi turady. Ákesi 80 jastan asty. 

Búgin habarlasyp aralaspasam da atqaryp júrgen qyzmetin baqylaımyn. Bala kúninde «oqysam, jetsem» dep júretin. Biz kóńil de bólmeıtin edik qoı. Bizge de «oqy, oqy, izden» dep júretin Muhtar óziniń dál ornynda otyr. Ózine laıyq jumys tapty dep oılaımyn.

Teledıdardan kórip razy bolyp otyramyn. Qyzmetine kóńilim tolady. Buryndary qalaı adal bolsa, qazir dál solaı. Eshkimniń ala jibin attamaıdy. Ultyna qyzmet etýge shyn berilgen adam ǵoı. Ózin kórmesem de, syrttaı razy bolyp júremin.

Sovethan

***

Sovethan Aqyshulynyń jary bolsa Muhtardyń qaryndasy Ǵalıamen birge oqyǵan. Ol da otbasynda 8 aǵaıyndy bolyp ósken Muhtar Abrarulynyń mekteptegi eń úlgili oqýshy bolǵanyn estelik etedi.  Úmitqajıevter otbasynyń aıtýynsha joǵary bılikte bolǵanymen baýyrlary bılikte qyzmet etpeıdi. Abraruly bala kezindegi qarapaıymdylyǵynan esh ózgermegen adam.

Qatysty Maqalalar