Daýdyń basy – aqshadaǵy «kógershin»
2017 jyly aınalymǵa engen 500 teńgelik banknot halyqtyń qolyna tımeı jatyp synǵa ushyrady. Aqshada beınelengen kógershinder kádimgi shaǵala bolyp shyqqan. Onyń ózin aqsha shyǵarýshylar sheteldik fotograftardan urlaǵan desedi. Alaıda Ulttyq Bank muny teriske shyǵardy.
Alǵashynda shveısarıalyq fotograf Marsel Býrkhard 500 teńgelik banknotta ózi túsirgen sýrettiń qoldanylǵanyn aıtty. Birneshe kúnnen keıin onyń qataryna kanadalyq fotograf Keıt Tester qosyldy. Ol da banknottaǵy shaǵalanyń biri ózine tıesili ekenin málimdep, Ulttyq Bankke sýrettiń ınternetten alynǵanyn moıyndaýy kerektigin eskertti. Fotograf óziniń Feısbýk paraqshasynda sýretti 2010 jyldyń tamyzynda Kanadadaǵy bir jaǵalaýda túsirgenin jazǵan.
Qamshy.kz aqparat agenttiginiń jýrnalısimen tildesken Marsel Býrkhard ta arnaıy sertıfıkat talap etti.
Eki fotograf banknotta beınelengen shaǵalalardyń ózderine tıesili ekenin moıyndatyp, eńbekterine laıyqty ótemaqy alýdy maqsat tutqan. «Qustardyń qımyl-qozǵalysy uqsas bolady, dızaınerler eshqandaı grafıkalyq baǵdarlama qoldanbaı, sýretterdi qolmen salady», - dep málimdegen Ulttyq banktiń jaýabyna Býrkhard pen Tester qanaǵattanbady. Olar shaǵalany dál osylaı sýretke túsirý múmkin emes ekenin alǵa tartyp otyr. Osy oraıda Qamshy.kz aqparat agenttigi Ulttyq Bankke resmı saýal joldaǵan edi. Banktiń jaýaby araǵa 20 kún salyp biraq keldi.
Qazaq teńgesindegi «orys astanasy»
Banknottaǵy «Moskva» bıznes-ortalyǵy da halyqtyń ashýyna tıdi.
Byltyr jeltoqsanda bolǵan Úkimet saǵatynda Májilis depýtaty Baqytbek Smaǵul banknottaǵy bıznes ortalyqtyń esh sımvoldyq máni joq ekenin basa aıtqan.
«Jańa 500 teńgede keskindelgen elordadaǵy «Moskva» komersıalyq bıznes ortalyǵynyń búkil Qazaqstan úshin esh izgi sımvoldyq máni joq. Shyndap kelgende, álemde ulttyq valútada tańbalanatyn beıne sımvoldyq mánge ıe bolyp keledi. Sondyqtan oǵan qoǵam da, ortalyq bankter de beı-jaı qaramaıdy», - degen Smaǵulov ulttyq valútamyzda ne beınelenetinin qoǵamdyq talqyǵa shyǵarý kerektigin aıtty.
Al Ulttyq Bank bıznes-ortalyqtyń arhıtektýralyq ásemdigin ǵana negizge alypty.
«Eger «Qazaq eli» serıasynyń basqa banknottaryna qarasaq, olardyń memleketke tıesili – tıesili emestigine qaramastan, bet jaǵynda Qazaqstannyń astanasy – Astana qalasynyń arhıtektýralyq san alýandyǵyn kórsetetin ǵımarattar men qurylystar beınelengen. Máselen, «Qazaq eli» eskertkishi, Parlament Senatynyń ǵımaraty, Táýelsizdik saraıy, «Saryarqa» respýblıkalyq velotregi, «Han shatyr» saýda úıi.
«Moskva» bıznes-ortalyǵy elordanyń keńinen tanymal ǵımaraty bolyp tabylady jáne banknotta beınelengen kezde Ulttyq Banktiń dızaınerleri buǵan tek arhıtektýralyq mańyzdylyǵy turǵysynan qarap, beıneni banknottyń bet jaǵyna elementterdi kórkemdik ornalastyrý sıaqty estetıkalyq qaǵıdatqa sáıkes paıdalandy», - delingen Ulttyq Banktiń jaýabynda.
Iaǵnı Ulttyq Bank úshin ulttyq qundylyq emes, ásemdik mańyzdy bolyp tur.
Ulttyq Bank sertıfıkat bermeıdi
Ulttyq bankten saryla kútip júrgen jaýaptary sheteldik fotograftardyń kóńiline jaqpasy anyq. Sebebi shaǵalalardyń álgi fotograftarǵa tıesili ekenin bank moıyndaýdan bas tartty.
«Olar fotografıa bolyp tabylmaıdy. Sonymen birge Ulttyq Bank sertıfıkat shyǵarmaıdy», - dep jaýap berdi bank Qamshy.kz joldaǵan saýalǵa.
Eger Býrkhard pen Tester sotqa júginse, Ulttyq Bank ózin jáne ulttyq múddelerdi qorǵaý úshin zańdy quqyqtardy paıdalana alatynyn aıtty.
Sheteldik sýretshiler endigi kezekte qandaı amal qoldanatyndary belgisiz. Ulttyq Bank banknottyń dızaınyn ózgertýdi de josparlamaıdy.
Al osy kezge deıin qoldanylyp kelgen eski aqsha 2020 jyldyń maýsymyna deıin aınalymda bolady. Odan keıin sheteldik fotograftardyń shaǵalalary men tarıhı mańyzy joq saýda úıi bar 500 teńgelik banknotty qoldanýǵa májbúr bolamyz.
