Mektepte ótetin birinshi jáne sońǵy qońyraýda memleket týy ánurannyń asqaq úni aıasynda ortaǵa kelip, tórden oryn alǵan sátinde júregime erekshe tátti sezim uıalaıdy. Oń qoldaryn júrek tustaryna qoıyp, ánuranǵa ilesip aıtyp turǵan, kózderi móldiregen, janarlarynda qýanyshtyń, pák sezimniń nury oınaǵan balǵyndar men jasóspirimderdi kórgende kóńil kókjıegim keńip, janym jadyrap sala beredi.
Kók týdyń jelbiregeni —
Qazaqtyń asqaq bedeli.
Mahabbat, qaırat ekeýlep,
Shymyrlatqany deneni - dep aqyn jyrlaǵandaı, shynynda da tutas jan-dúnıeńdi shymyrlatatyn sát. Osy úshin de Allaǵa sansyz shúkirshilik aıtýǵa bolady. Anaý jelbiregen kók týymyz, asqaqtata shyrqalǵan án uranmen birge alańǵa emes, ár bir jas túlektiń júregine qaraı jol tartyp kele jatqandaı seziledi.
Kók týdyń jelbiregeni —
janyma qýat beredi.
Talasqa tússe jan men tý
jan emes, maǵan keregi-
Kók týdyń jelbiregeni - Mine, júrekterinde kók baıraǵymyz týlaǵan, sanalarynda án uranymyz saıraǵan urpaǵymyz osyndaı namys pen qaıratqa, bilim men biliktilikke ıe bolady. Men osy jastarymyzdan otandy súıýdiń, eli men jerine qyzmet kórsetýdiń shynaıy úlgisin kórgendeı bolamyn ári solaı bolatynyna nyq senemin.
Ózge azamattardyń ne oılaıtynyn, qandaı kóńil kúıde turatynyn bilmeımin. Ózim osyndaı tebirengen kúımen júrip ýaqyttyń ótkenin de sezbeı qalamyn. Elimizdiń ánurany shyrqalǵanda, án sózin qosylyp aıtyp turamyn. Ánniń qaıyrmasyna kelgende, tekste joq, bir aýyz sóz balapan qustaı júregimnen álsin-áli talpynyp, keıde aýzymnan shyǵyp ta ketedi. Ol qandaı bir aýyz sóz deısiz ǵoı, ol - “jerim” - degen sóz. Jer eń bastysy ol - terıtorıa, meken. Ol - tabıǵat jáne tabıǵı resýrstary. Ol - tirshilik jáne ekonomıka. Ol - mádenıet pen óner. Ol - Otan, ana. Jersiz qaıdan memleket bolsyn, qaıdan el bolsyn. Qazaqtan da kóp qanshama halyq bar, týyn tigerge jer tappaı júrgen? Sondyqtan qaıyrmanyń alǵashqy “Meniń elim, meniń elim” - degen tusyna kelgende, “Meniń elim, meniń jerim” - degim keledi de turady. Endi ánurandy osylaısha aıtyp kóreıikshi:
Altyn kún aspany,
Altyn dán dalasy,
Erliktiń dastany,
Elime qarashy!
Ejelden er degen,
Dańqymyz shyqty ǵoı.
Namysyn bermegen,
Qazaǵym myqty ǵoı!
Qaıyrmasy:
Meniń elim, meniń jerim,
Gúliń bolyp egilemin,
Jyryń bolyp tógilemin, elim!
Týǵan jerim meniń – Qazaqstanym!
Bir qarys jeri úshin qasqaıyp qanyn tókken babalarymyzdyń rýhy jebegendeı osy “Meniń jerim” - degen sóz aıtylǵanda, rýhymyz asqaqtap, mereıimiz sharyqtap ketetini daýsyz. Sebebi, bul sóz - mynaý keń baıtaq dalanyń shynaıy ıesi biz ekenimizdi, ata-babamyzdan mıras qalǵan darhan dalanyń qadirin bilip, ony qorǵap, urpaqqa amanat etetin adamnyń da biz ekenimizdi sezdirip, mol shattyq pen birge myń batpan jaýapkershilikti de júregińe arqalatyp turady.
Osylaı bolǵanda, qaıyrmasynda “elim” - degen sóz eki márte, “jerim” - degen sóz de eki márte qaıtalanyp, el men jerdiń teń quqyly mártebesi aıqyndalady. Ári qazaq tiliniń maǵanalyq ereksheligine saı, gúldiń elge emes, jerge egiletindigi tabıǵı turǵyda jarasymdylyǵyn tabady.
Biraz jyldardan beri osy tolǵanysymdy aıtýdyń qajeti bar ma, joq pa, kimder qalaı túsinedi, qandaı astar izdeıdi? - degendeı suraqtar kókeıimde júrdi. Biraq osy eldiń azamaty retinde, oıymdy ortaǵa salýǵa quqym bar ǵoı degen nıetpen, birinshi qońyraýdan alǵan shabytty áserimniń arqasynda kóńilimdegi oıymdy qaǵazǵa túsirip, Sizderge usynyp otyrmyn.
Qaster Sarqytqan