«Jibek jolynyń» jańa múmkindikteri: Qazaqstan Azıa men Eýropa túıýsýinde biregeı geoekonomıkalyq pozısıaǵa ıe.
Almatyda Gonkong saýdasyn damytý boıynsha keńestiń HKTDC (Hong Kong Trade Development Council) keńsesi ashyldy. Qazaqstandyq ókildiktiń ashylýyna HKTDC tóraǵasynyń orynbasary Reımond Ip jáne Qytaı men Gonkongtyń 70 iri kólik, qurylys, ınvestısıalyq, saýda jáne qarjy korporasıalary ókilderinen qurylǵan bıznes delegasıasy qatysty.
«Atameken» QR Ulttyq kásipkerer palatasynan UKP Basqarma Tóraǵasy orynbasarynyń m.a. Dinmuhamed Ábsattarov qatysty. Óziniń baıandamasynda spıker Ulttyq palatanyń 5 jyl ishindegi jumysynyń negizgi nátıjesine toqtaldy, otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý, bıznestiń quqyǵyn qorǵaý, retteý salasyn ońtaılandyrý, sonymen qatar bıznesti naqty ındıkatıvti derektermen servıstik súıemeldeý quraldary týraly atap ótti.
«Jyl saıyn jeke sektordy shaǵyn nesıeleý mehanızmderi keńeıip keledi, halyqty kásipkerlik negizderine jappaı oqytý júzege asyrylýda. Óńdeý ónerkásibin damytýǵa basa nazar aýdarylǵan. Ulttyq palata básekege qabiletti bıznesti uzaq merzimdi memlekettik tapsyrystar arqyly qoldaýdy usynyp otyr. Al bıznes óz tarapynan óndiristerdi ornyqtyrý kerek», – dedi Dinmuhamed Ábsattarov.
UKP Basqarma Tóraǵasynyń orynbasary bergen aqparat boıynsha Qazaqstannyń EAEO múshe memleketterimen biryńǵaı keden-ekonomıkalyq keńistiktegi músheligine baılanysty Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy sheteldik ınvestorlarǵa jaqsy múmkindikter ashylyp otyr. Kásiporyndarǵa júrgizilgen pasporttaý QR-da jáne seriktes memleketterde ımportty almastyrýǵa úlken áleýet bary anyqtaldy. Óńdeý ónerkásibiniń 8 salasy boıynsha «Eýrazıa bestigi» músheleriniń ımporty 270 mlrd AQSH dollaryn qurap otyr, Qazaqstandiki – 27 mlrd AQSH dollary. Osy rette otandyq kompanıalardyń 57% kórsetkishte ortasha júktelýin esepke alsaq, óndirsitiń ósý dálizi aıtarlyqtaı keń.
Dinmuhamed Ábsattarov Qytaı tarapyn Almatyda Gonkongtan keıingi álemdegi 8-shi saýda-logıstıkalyq habty qurý boınysha jumysty bastaýǵa shaqyrdy. Ol úshin barlyq kóliktik jáne geoekonomıkalyq múmkindikter bar.
«Qazaqstan Azıa men Eýropany baılanystyratyn jańa Jibek jolynyń ortalyǵynda ornalasqan. Keleshekte úsh ekonomıkalyq blok – Soltústik Amerıka, Azıa men Eýropa álem ekonomıkasyn qalyptastyratyn bolady. Sarapshylardyń baǵalaýy boıynsha 2020 jylǵa qaraı Qazaqstan arqyly júretin tranzıt kóleminiń 36 mln tonnaǵa, ary qaraı kúnine 50 mln tonnaǵa deıin ósýi kútilýde. Eýropalyq odaq jáne QHR arasyndaǵy saýda aldaǵy eki jylda 800 mlrd AQSH dollarynan asady», – dedi Basqarma múshesi.
Dinmuhamed Ábsattarov Qazaqstan dúnıejúzilik JİÓ-niń úshten eki bóligi baqylanatyn álemniń bóliginde ornalasqanyna sheteldik delegasıanyń nazar aýdartty. EAEO memleketteriniń halyq sany 180 mln adamdy quraıdy, orta Azıa elderiniń halyq sany – 50 mln adam, al Batys Eýropanyń halqy 300 mln adamdy qurap otyr. Osy makroaımaqta Qazaqstannyń ońtústik astanasynyń kóliktik-saýda múmkindikteri, onyń geostrategıalyq ornalasýy men tarıhı qalyptasqan saýda arnalary jaqyn bolashaqta Almaty qalasyn halyqaralyq saýdanyń óńirlik ortalyǵyna aınaldyratyny sózsiz.
Óz kezeginde HKTDC Gonkong saýdasyn damytý boıynsha keńes tóraǵasynyń orynbasary Reımond Ip osy usynysqa tolyq qoldaý bildirdi. Ol Astana qalasynda jumys istep turǵan Halyqaralyq qarjy ortalyǵy (AIFC) jáne Almatydaǵy transmemlekettik saýda habtyń ıýrısdıksıasyna aǵylshyn quqyǵy men sýbektilerdi qorǵaýdyń (Gonkong arnaıy avtonomdy óńirindegi balama boıynsha ) anglo-saksondyq júıesin engizý múmkindigin aıtty.
Qazaqstan men Orta Azıadaǵy HKTDC ókildiginiń basshylyǵyna Almaty qalasy İsker áıelder keńesi tóraıymynyń orynbasary, Qazaqstan Syrtqy saýda palatasy Tóraǵasynyń keńesshisi Aqerkin Eralıeva taǵaıyndaldy. HKTDC ókildiginiń keńsesi Almaty qalasy kásipkerler palatasynda ornalasady.