Ortalyq komýnıkasıalar qyzmetinde «KEGOC» AQ Basqarma tóraǵasy B.T. Qajıevtiń «Elektroenergetıka: jańa tehnologıalar – jańa múmkindikter» taqyrybynda baspasóz konferensıasy ótti.
Brıfıń barysynda Ulttyq elektr jelilik kompanıanyń basshysy álemdegi túrli elderdiń elektr energetıkasy júıeleriniń ınnovasıalyq damýynyń negizgi baǵyty álemdik elektr energetıkasyn damytýdyń jańa tujyrymdamasy – zıatkerlik energıa júıesi Smart Grid tujyrymdamasy ekendigin atap ótti. Bul elektr energetıkasy salasyna barlyq qatysýshylardyń tártibin basqarý qabiletin paıymdaıdy: óndirý, jetkizý, taratý, ótkizý, tutyný jáne júıelik operasıalar.
«KEGOC» AQ basqaratyn Ulttyq elektr torabyna toqtalatyn bolsaq, qazirgi tańda sıfrly tehnologıalardy endirý deńgeıi óte joǵary ekenin aıtýǵa bolady. Ulttyq elektr toraby álemniń jetekshi energıa júıeleri deńgeıinde tehnologıalyq jabdyqtalǵan», - dep atap ótti Baqytjan Qajıev.
Kompanıa Ulttyq elektr torabynda zıatkerlik energıa júıesiniń elementterin endirdi. Atap aıtqanda, bul sıfrly relelik qorǵaý jáne avtomatıka qurylyǵylary, dıspecherlik baqylaý jáne derekterdi jınaý júıesi (SCADA), elektr energıasyn komersıalyq esepke alýdyń avtomattandyrylǵan júıesi (EEAJ), 500 kV basqarylatyn shýnttaýshy reaktorlar, fazaburý qurylǵylary, talshyqty-optıkalyq baılanys arnalary.
Sıfrly tehnologıalardy endirý boıynsha júıeli jumysty jalǵastyra otyryp, «KEGOC» AQ «Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasyna engizilgen «Qazaqstannyń Birtutas elektr energetıkalyq júıesi rejımderin basqarýdy avtomattandyrý» jobasyn iske asyrýǵa kiristi. Bul joba úsh komponentten turady:
- Sınhrofazorlyq tehnologıalar negizinde basqarý júıesi (WAMS/WACS). Bul júıe naqty ýaqyt rejıminde jelilerdi basqarýdyń jańa algorıtmderin endirý jáne baqylaý deńgeıin arttyrý esebinen qoldanystaǵy jeli arqyly elektr energıasyn jetkizýdi arttyrýǵa múmkindik beredi.
- Jıilik pen qýatty retteý avtomatıkasy (JQRA) – otandyq elektr stansıalary qýatyn asa tıimdi paıdalanýdy jáne Reseı energıa júıesinen elektr energıasyn satyp alý kólemin azaıtýdy qamtamasyz etedi.
- Avarıaǵa qarsy avtomatıkanyń ortalyqtandyrylǵan júıesi (AAOJ) – tehnologıalyq buzylystar bolǵan jaǵdaıda tutynýshylardyń ajyratylý kólemin azaıtýdy qamtamasyz etedi.
Basqarma tóraǵasy zıatkerlik energıa júıesi artyqshylyqtarynyń aıqyndyǵyn da túsindirip ótti.
«Elektr energetıkalyq sektorǵa barlyq qatysýshylar óte tıimdi energıa júıesiniń ıgiligin paıdalaný múmkindigin alady. Memleket ekonomıkany damytýǵa jaǵdaı jasaıtyn senimdi elektr energetıkalyq ınfraqurylymǵa ıe bolady. Elektr jelilik kompanıalar jeliniń ótkizý qabiletin óte tıimdi paıdalanýǵa múmkindik alady, al elektr stansıalary qolda bar óndirilgen qýatty barynsha tıimdi paıdalanatyn bolady. Tutynýshy zıatkerlik sanaýyshtardyń, shatyrlardaǵy kún panelderin, akýmýlátorlar men elektromobılderdi qoldaný esebinen tutynýshylarda óz shyǵystaryn ońtaılandyrýǵa, sonymen qatar artyq elektr energıasyn satýdan qosymsha kirister alýǵa múmkindigi bolady», - dedi Baqytjan Qajıev.
Zıatkerlik energıa júıesiniń mańyzdy bóligi bola alatyn taǵy bir tehnologıa bul turaqty toqty jetkizý bolyp tabylady. «KEGOC» AQ qazirgi tańda Soltústik-Ońtústik turaqty tok jelisin salý múmkindigin qarastyrýda, bul dástúrli jelilermen salystyrǵanda turaqty toq jelisi qýatty 4-5 esege artyq jetkizýge múmkindik beredi, sonymen qatar aıtarlyqtaı qashyqtyqta elektr energıasynyń jetkizilýin basqarýdy qamtamasyz etedi. Bul tek Qazaqstanda ǵana emes, sonymen birge barlyq postkeńestik keńistiktegi alǵashqy uqsas joba bolyp tabylady.
Budan bólek, Qazaqstanda JEK-ti qoldaý mehanızmderi sátti endirilgen, bul quryltaıshysy «KEGOC» AQ bolyp tabylatyn qarjy-esep aıyrysý ortalyǵy (QEO) arqyly JEK elektr energıasyn kepildikti satyp alýǵa negizdelgen. Qazaqstan boıynsha jumys istep turǵan JEK elektr stansıalarynyń belgilengen qýatynyń jıyntyq kólemi 428 MVt-ty quraıdy.
Ulttyq kompanıa basshysy óziniń baıandamasyn aıaqtaı kele, Qazaqstannyń energıa júıesinde jańa tehnologıalardy tolyǵymen jáne júıeli endirý onyń jumys isteý senimdiligin arttyryp qana qoımaı, sonymen birge halyqtyń tirshilik etý sapasyn, engizilgen tehnologıalardan paıda alý jáne jańa talaptarǵa saı bolý múmkindigin arttyratynyn atap ótti.
