Keshe ǵana Elbasy birtalaı shendilerdi shaqyryp alyp, monopolıa máselelerin qozǵady. Biraz sala qozǵalǵanmen de keıbireýi aýyzǵa alynbaı qaldy. Mysalǵa keltirip aıtatyn bolsaq, uıaly baılanys operatorlarynyń qyzmeti.
Atap aıtqanda, qazir elimizde bul qyzmet túrin tek 5 operator ǵana kórsetedi. Olar «Aktıv», «Keısel», «Tele2», «Altel» jáne «Bılaın». Endi osy 5 operatordyń tórteýi bir qazannan tamaq ishetin bolsa, monopolıanyń ıisi shyǵyp kele jatyr dep aıtýǵa ábden negiz bolady. «Kar-Tel» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigine qaraıtyn «Bılaın» ǵana bul qatarǵa kirmeıtin bolady.
«Kar-Tel» JSHS ókilderi qazirgi baılanys salasynyń monstry bolyp esepteletin «Qazaqtelekom» AQ jaǵynan qaýip bolatynyn aıtyp dabyl qaǵýda. «Qazaqtelekom» «KCell» AQ-nyń (kópshilikke tanymal keń taraǵan «Aktıv» baılanys júıesi de osy AQ-na qaraıdy) 75 % úlesin satyp alýǵa osy jazda antımonopolıalyq organdar tarapynan ruqsat alǵan. Byltyr «Tele2» men «Altel» birigip, birtutas kompanıaǵa aınalǵanyn bilemiz. Onyń 50 paıyzǵa jýyǵyn osy «Qazaqtelekomnyń» kelesi jyly satyp alý oıynda bar ekenin eskersek, joǵaryda aıtylǵan monopolıanyń aýyly alys bolmaıyn dep tur.
2017 jylǵy statısıka boıynsha «Keısel» men «Aktıv» enshisinde qazaqstandyq naryqtyń 39,2% bolsa, «Altel» men «Tele2» birlesken kompanıasynda - 25,3%, al «Bılaın» - 35,5%-ǵa ıe eken.
Baılanys operatorlarynyń mundaı birigýi qalaı deseńiz de klıentter úshin tıimdi bolmaıtyny belgili. Joǵaryda atap ótkenimizdeı, eger «Qazaqtelekom» AQ uıaly baılanys operatorlarynyń aksıalarynyń basym bóligine ıe bolsa, onda ol bul salada 67 % baqylaý ornatady eken. Bul jaıynda QR Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstri Serik Jumanǵarın qulaqqaǵys etken. Joǵary shendi sheneýniktiń aıtýy boıynsha, budan bylaı uıaly baılanys qyzmetiniń baǵasy ósip, sapasy tómendeıdi eken. Oǵan qosa, monopolıs bolýǵa umtylyp otyrǵan kompanıa naryqtaǵy úshinshi oıynshyny, álbette jolatpaýǵa tyrysady.
Onyń ústine bıylǵy kóktem-jaz aılarynda barlyq operatorlardyń kóptegen «tegin» qyzmetter usynyp, barshamyzdy basqa tarıfterge aýysýǵa «jaǵdaılar» jasaǵandary esterińizde bolar. Keıbireýi ýaqytsha tegin YouTube qyzmetin usynsa, endi bireýleri áleýmettik jelilerge ınternet trafıgińiz jumsalmaıdy degen jeńildikter berdi. Biraq turaqty túrde emes, belgili bir merzimge deıin ǵana. Onda turǵan ne bar dep oılaýyńyz múmkin. Qyzyqtyń kókesi sonda, sizdiń burynnan paıdalanyp kele jatqan tarıfińizdegi qyzmetti barynsha jańadan shyqqan qymbat tarıfterge aýystyrý úshin jasalǵan aıla-sharǵy desek te bolady. Mınýttar sany men ınternetke beriletin trafıkti bildirtpeı azaıtý maqsatynda, jańadan shyqqan tarıfte álbette olar az mólsherde bolady. Biraq sizdi qarmaqqa túsirý úshin jańaǵydaı ýaqytsha «tegin» qyzmetter bolady. Sol «teginge» aldanǵan klıent birden jańa tarıfke kóship alary sózsiz. Endi ýaqyt óte kele «teginder» joǵalady da, klıent burynǵysymen salystyrǵanda qyzmet kólemi az ári qymbat tarıfpen qalady. Eger sózimizdiń anyq-qanyǵyn tekseremin deseńiz, osy kóktem nemese jazda «tegini» bar tarıfke kóshkennen keıin, burynǵysymen salystyryp kórińiz!
Qoryta aıtqanda, uıaly baılanystyń qymbattaýyna daıyn bolyńyzdar degimiz keledi.
Serikqazy Kókenaı
