2019 jyldyń sońyna qaraı Astana, Ortalyq Qazaqstan jáne taıaý ýaqytta elimizdiń soltústik óńirleri tabıǵı gazben qamtamasyz etiledi. Bul «Saryarqa» gaz qubyrynyń qurylysy arqasynda múmkin bolady dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi.
Bul jobany iske asyrýǵa qandaı soma jumsalady jáne gaz qubyrynyń qurylysy arqyly qandaı áleýmettik-ekonomıkalyq áserge qol jetkiziletini týraly QR Energetıka mınıstrliginiń Gaz salasyn damytý departamentiniń dırektorynyń orynbasary Qýanysh Sársekeev málimdedi.
«Saryarqa» gaz qubyrynyń qurylysy qashan bastalady jáne onyń qurylysy qashan aıaqtalady?
- Astana, Qazaqstannyń ortalyq jáne soltústik óńirlerin gazdandyrýǵa arnalǵan Saryarqa gaz qubyrynyń qurylysy 2018 jyldyń qarasha-jeltoqsan aılarynda bastalady. Qurylystyń bastalý kúni naqty bas merdiger anyqtalǵannan keıin belgili bolady. Jospar boıynsha bul jobany 2019 jyldyń sońyna deıin aıaqtaý josparlanýda.
«Saryarqa» gaz qubyry tórt kezeńde salynatyn bolady. Birinshi kezeńde ol Qyzylorda-Jezqazǵan-Qaraǵandy-Temirtaý-Astana baǵyty boıynsha ótedi.
«Saryarqa» gaz qubyry tórt kezeńde salynatyn bolady. Birinshi kezeńde ol Qyzylorda-Jezqazǵan-Qaraǵandy-Temirtaý-Astana baǵyty boıynsha ótedi.
Birinshi kezeńde gaz qubyrynyń qurylysyna qandaı soma jumsalady?
- Jobany qarjylandyrý sqemasy men merzimi 2018 jyldyń 27 tamyzynda úkimetaralyq ekonomıkany jańǵyrtý jónindegi memlekettik komısıanyń otyrysynda qaralyp, bekitildi. Saryarqa gaz qubyryn salý úshin «Báıterek» ulttyq basqarýshy holdıńi memlekettik organdarmen jáne uıymdarmen birlese otyryp qarjylandyrý qurylymyn ázirledi, birinshi kezeńniń qurylysy quny 267,3 mlrd. teńgeni quraıdy.
Bul jobanyń iske asyrylýyna áleýmettik jáne ekonomıkalyq áser qandaı bolady?
- Birinshiden, bul magıstraldyq gaz qubyrynyń boıyndaǵy ınfraqurylymdy damytý jáne tabıǵı gazdy paıdalanatyn jańa óndirister paıda bolady. Sondaı-aq, «Saryarqa» gaz qubyrynyń boıyndaǵy tabıǵı gazben 171 eldi mekendi kezeń-kezeńmen qamtamasyz ete alamyz. Memlekettik organdar men kompanıalarmen birge bul jobany ýaqytynda júzege asyrý úshin barlyq kúsh-jigerin jumsaıtyndaryn atap ótkim keledi.
Jańa gaz qubyryn salý jáne paıdalaný kezinde qansha jańa oryn qurylady?
- «Saryarqa» gaz qubyrynyń qurylysy kezinde 800-ge jýyq jumys orny qurylady, al tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemeniń jumys jasaý kezeńinde 225 adam jumys isteıdi.
Astananyń turǵyndary úshin gaz qubyrynyń iske qosylǵannan keıingi ortasha tarıfi shyǵa ma?
- Tarıf barlyq komponentterden, ıaǵnı tasymaldaý qunynan jáne t.b. Munyń bárin Tabıǵı monopolıalardy retteý jónindegi komıtet anyqtaıdy, ol túpkilikti baǵany anyqtaıdy. Men gazdyń basqa balamaly otyn túrlerimen salystyrǵanda arzan bolatynyn atap ótkim keledi - mazýt, elektr jáne t.b., biraq kómirge qaraǵanda qymbat bolady. Gazdyń artyqshylyǵy - bul otynnyń yńǵaıly jáne arzan túri bolyp tabylady.
Gaz qubyry boıynsha jańa ınfraqurylym týraly jáne tabıǵı gazdy paıdalanatyn jańa óndiris týraly aıtyp berińizshi.
- Búgin Qaraǵandy, Aqmola oblystary men Astana qalasy ákimdikteri magıstraldy gaz qubyry eldi mekenderiniń gaz taratý jelileriniń jobalary boıynsha jobalyq-smetalyq qujattamany ázirleıdi. Bıylǵy jyldyń sońyna deıin olar osy jobalardy damytatyn bolady dep kútilýde, sodan keıin gazdy basqarý júıeleriniń tehnıkalyq sıpattamalary belgili bolady jáne jańa óndirister óńirlerde gazǵa qosylatyn bolady.
«Saryarqa» gaz qubyry iske qosylǵannan keıin qorshaǵan ortaǵa qandaı áseri bolady dep oılaısyz?
- «Saryarqa» gaz qubyrynyń qurylysy kómirdi aýystyrý arqyly «Saryarqa» gaz qubyrynyń (Jezqazǵan, Qaraǵandy, Temirtaý, Astana) birinshi kezeńiniń baǵyty boıynsha óńirlerdegi ekologıalyq jaǵdaıdy jaqsartýǵa yqpal etedi. Jylytý kezeńinde, ádette, qaladaǵy «tútinder» bar - ádette bul qubylys sapasyz otynnyń sýǵa ketýine baılanysty jáne, tıisinshe, gazdyń lastanýy joǵary, ıaǵnı zıandy shyǵaryndylar atmosferaǵa shyǵarylady. Eger biz tabıǵı gazdy janarmaı retinde paıdalanatyn bolsaq, ol qorshaǵan ortaǵa zıan keltirmeıtin otyn túri bolyp tabylady, bul qalada da, gaz qubyry baǵytyndaǵy basqa eldi mekenderde de ekologıalyq jaǵdaıdy jaqsartady. Sonymen birge, gaz qubyry salynǵannan keıin aldyn ala derekter boıynsha jylyna 60-70 myń tonna bolatyn lastaǵysh zattardyń shyǵaryndylaryn azaıtý áseri 2030 jylǵa deıin retteledi dep oılaımyn.
