– 23 naýryzda Kolýmbıadaǵy jekpe-jegińiz sátti ótti. Jeńisińizben quttyqtaımyz! Jalpy, kásipqoı bokstaǵy 19 kezdesýińizdiń de jeńispen aıaqtalatynyna senimdi boldyńyz ba? – Rahmet! Barlyq nárse Allanyń qalaýymen bolady ǵoı. Sondyqtan sendim nemese sezdim deý artyqtaý shyǵar. Eń bastysy, kezdesýge uzaq ýaqyt, ıaǵnı eki aı tyńǵylyqty daıyndaldym. Sol eńbektiń nátıjesi dep oılaımyn. Ras, adam tolyqqandy, jan-jaqty daıyn bolǵanda ózine degen senimi artady. Jalpy, men ár kezdesý aldynda tıanaqty daıyndalamyn. Osy joly da komandamnyń, jattyqtyrýshylarymnyń alǵa qoıǵan jospary sátti aıaqtaldy. – Degenmen qarsylasyńyzdy jeńý ońaı bolmaǵan sıaqty. 4-raýndta nokaýtpen qulatsańyz da, sizge barynsha qarsylasyp baqty... – Iá, barynsha qarsylasyp, maǵan toıtarys berýge tyrysty. Olaı isteıtin jóni bar. Óıtkeni jekpe-jek onyń Otanynda, óz jerinde ótip jatty. Sol úshin namysty qoldan bergisi kelgen joq. Óz elińde, óz jankúıerlerińniń aldynda jeńilý – sportshy úshin óte aýyr jaǵdaı. Onyń ústine bul kezdesý onyń jeńiske jetýine úlken múmkindik berip otyr. Sebebi tóreshiler de, komısıa da, tipti jankúıerler de sonyń jaǵynda. Sol múmkindikti berip qoımas úshin ony aıqyn basymdyqpen jeńýime týra keldi. Eger tepe-teń túsip qalsaq, onda jeńis maǵan buıyrmas edi. Sondyqtan kezdesýdi tezirek aıaqtaýǵa tyrysyp, aıqyn basymdyqpen jeńýge bar kúshimdi saldym. – Osy kezdesýińizdi vıdeodan kórgen bir jankúıerińiz ǵalamtorǵa: «Qanat buryn soqqy jibermeýshi edi. Qazir qorǵanysy nashar. Álde qarsylasyn ońaı alamyn dep oılady ma?» dep jazypty. «Qorǵanysym nashar» dep oılamaısyz ba? – Ár sportshynyń artyqshylyǵy da, kemshiligi de bolady. Múmkin, meniń kemshiligim durys qorǵanbaýymda shyǵar. Negizi, o bastan qorǵanysym myqty deı almaımyn. Keıde qarsylasyńa ádeıi solaı kórinýge týra keledi. Óıtkeni keıbir sportshylardy ashyq urysqa shaqyrmasań, betpe-bet kelmeıdi. Al keıde myqty, joıqyn sportshylarmen qarsylas bolǵanda mindetti túrde qorǵanysyńdy kúsheıte túsesiń. Jalpy, jankúıerlerimniń osylaı syn aıtyp ári janashyrlyq bildirip jatqandaryna qýanamyn. – Kezdesýlerińizdi qaıtalap kóresiz be? – Árıne. Kórmese bolmaıdy ǵoı. Máselen, jazǵan maqalańyz jaryq kórgennen keıin siz «Qandaı qatelik ketti? Qaı jerinde kemshilik bar?» dep syn kózben qarap, qaıtalap oqyp shyǵatyn shyǵarsyz? Sol sıaqty biz de jarys ótkennen keıin vıdeolardy kórip, jibergen kemshilikterimizdi baqylap qaraımyz. Sosyn kelesi kezdesýlerde qaıtalamaýǵa tyrysamyz. – Osy jeńisińizden keıin tikeleı efırde «Meniń árbir jeńisim Qazaq eli úshin! Baýyrjan aǵa, sizge kóp rahmet!» dep erekshe alǵysyńyzdy bildirdińiz... – Jaǵympazdanaıyn degen jaman oıym joq. «Bulaq kórseń, kózin ash» deıdi ǵoı qazaq, Baýyrjan Ospanov aǵa – jalǵyz meniń emes, men sekildi san myńdaǵan qazaqtyń balasyna qamqor bolyp, qoldaý kórsetip júrgen el aǵasy. Qoǵamdaǵy, elimizdegi úlken máselelerge aralasyp, sheshimin tabýǵa septigin tıgizip júrgen azamat. Eń bastysy, ekeýmizdiń maqsatymyz bir. Elimizdiń kók týyn jelbiretip, qazaq eliniń ataq-abyroıyn kótersek dep armandaımyz. Meniń tileýlesim, janashyrym. Sondyqtan birinshi Allaǵa, ekinshi Baýyrjan aǵaǵa alǵysym sheksiz! ÁÝESQOI BOKSTA TANYMAL SHYǴARMYN, AL KÁSİPQOI BOKSTA TANYMAL EMESPİN – Áleýmettik jelilerde taǵy bir jankúıerińiz: «Bir ókinishtisi, Qanat myqty boksshylarmen kezdese almaı júr. Soǵan qaraǵanda promoýteriniń múmkinshiligi shekteýli bolýy kerek» depti... – Kóp adamdar bizdiń ishki jumysymyzdy túsine bermeıdi. Sondyqtan bolar, meni Gennadıı Golovkın sıaqty kásibı boksta úlken nátıjelerge jetken sportshylarmen salystyrady. Gena – úlken mektepten ótken sportshy. Ol osyndaı jetistikke jetý úshin talmaı eńbek etip, kóptegen qıyndyqty basynan ótkizdi. Onyń da jarystarǵa qatysa almaı, joly bolmaı qınalǵan sátteri boldy. Al qazir Genanyń ataq-abyroıy artyp, álemdik deńgeıdegi myqty sportshylardyń qataryna qosyldy. Qanshama qıyndyqty artqa tastady. Qazir sonyń jemisin kórýde. Men de sondaı satylardan ótý kerekpin. Ánshiler sahnaǵa shyǵyp án aıtý úshin jan-jaqty daıyndalady ǵoı, sportshylarǵa da sondaı daıyndyq kerek. Ózin dáleldeý kerek. Kásibı boksqa kelgenime eki-aq jyl boldy. Bul – 2-synypta oqıtyn bala sekildi degen sóz ǵoı. Soǵan qaramastan jankúıerlerim meniń tezirek myqty sportshylarmen kezdeskenimdi qalaıdy (jymıdy). «Nege tezirek Gena sıaqty dárejege jetpeıdi? Nege teledıdardan kórsetpeıdi?» deıdi. Áýesqoı boksta tanymal shyǵarmyn, al kásipqoı boksta tanymal emespin. Sondyqtan Genanyń júrip ótken jolynan men de ótip, onyń basynan ótken qıynshylyǵyn men de kórýim kerek. Bir sózben aıtqanda, áli de ter tógip, eńbek etý kerekpin. – Al promoýterińiz týraly ne aıtasyz? Promoýterińizdi aýystyrýyńyz múmkin be? – Joq. Men eki jylda 19 kezdesý ótkizip, barlyǵynda jeńiske jettim. Shynyn aıtqanda, munyń ózi ońaı emes. Úlken jeńis! Rıngte kóshede júrgen, sporttan habary joq adamdarmen kezdesip júrgen joqpyn. Qudaıǵa shúkir, 19 kezdesýimde de jeńiske jetip, dárejemdi kóterdim. Myqtylarmen kezdesetin sát endi týady. – Sizdi «Kásipqoı bokstan Máskeýde ótken jekpe-jekter saıysyna qatysady» dedi. Odan keıin «promoýteriniń qarjysy bolmaǵandyqtan Máskeýge kele almady» degen aqparat tarady. Osynyń barlyǵy qanshalyqty shyndyq? – «Qanattyń qarsylasy aýysypty, Máskeýde ótken dodaǵa promoýteri Lopes aqsha tappaǵandyqtan kele alǵan joq» degenniń bári bos sóz. Olarmen kelisim-shart ta jasaǵan emespiz. Tek Kolýmbıada ótetin kezdesýimdi Reseıdiń «Boes» arnasynan kórsetý maqsatynda ǵana aramyzda kelisim-shart boldy. Biraq aıaq astynan «1 naýryzda Máskeýde jarys bolady. Qanat kelip qatysýy kerek» dedi. «Qatysýy kerek» dep talap qoıatyndaı olar meniń promoýterim emes qoı. Kelisim berip edik, bizden birden qarajat talap etti. Qatysýym úshin maǵan aqsha tóleýdiń ornyna olar menen aqsha talap etip otyr. Ondaı zań qaıda bar eken?! Osydan keıin-aq orystildi BAQ-tar «Qanattyń qatysýyna promoýteriniń aqshasy joq eken. Sol úshin qatysa almady» dep shýlady. Osydan keıin baryp orystardyń baǵasynyń bizdiń qazaqtar úshin qanshalyqty mańyzdy ekenin túsindim. Olar áli de bizge «aǵalyq» etkisi keledi. – Sonymen Nege Máskeýge barmaı qaldyńyz? – Máskeýge baryp aıqas ótkizý bizdiń o basta josparymyzda bolǵan emes. Bizdiń bir jyl burynǵy qarajatymyz sheshilip, aldaǵy ýaqytymyzdyń barlyǵy josparlanyp qoıylǵan. – Reseıdiń boks jáne jekpe-jek salasynyń sarapshysy Sergeı Zavıleıskıı: «Karlos Galvan – Islamǵa saı kelmeıtin qarsylas. Mundaı «álsiz» qarsylasty tańdaý – promoýterdiń qateligi» dep, promoýterińizdi synǵa aldy. Buǵan ne deısiz? – Mundaı jel sózderdi men Almatyǵa kelgen soń estidim. Olar men týraly «birneshe ret qarsylasyn aýystyrdy» dep daýryqtyrdy. Munyń barlyǵy bos sóz. Men eshqandaı qarsylas aýystyrǵan joqpyn. Olardyń sarapshylary jaqsy desin, jaman desin, men óz maqsatyma jettim, WBA Fedelatin nusqasy boıynsha álem chempıony ataǵyn qorǵap qaldym. Sondyqtan olardyń synymen, pikirimen sóz talastyrýǵa meniń mursham joq. Qazir kelesi kezdesýime daıyndyq ústindemin. – Osydan keıingi kezdesýińizdiń AQSH-ta ótkenin qalaıdy ekensiz. Kezekti qarsylasyńyzdyń kim bolatyny anyqtaldy ma? – Iá, anyqtaldy. Qazir Nú-Iorkte eki jaqtyń promoýterleri sóılesip, kelisim-shart jasalyp jatyr. – Qazaqstanda osyndaı jekpe-jektiń ótýine qalaı qaraısyz? – Jaqsy bolar edi. Bolashaqta meniń jekpe-jekterim Amerıkada jáne Astanada ótýi múmkin. Aldaǵy kúnderde promoýtermen kelisip, ýaqyt máselesin sheshemiz dep oılaımyn. – Sizdi sheteldik birneshe klýb óz quramyna shaqyrǵan eken... – Allaǵa shúkir, qazir meni Amerıkada eki-úsh kelisim-shart kútip tur. Gennadıı Golovkınniń amerıkalyq klýbtarmen kelisim-sharty bar. Olar maǵan da demeýshi bolyp, qarjylandyrǵysy keledi. Biraq rıngke óz elimniń atynan shyǵamyn. – Bolashaqta Qazaqstannan óz atyńyzdaǵy mektepter ashqyńyz kelmeı me? – Árıne, mektep ashý oıymda bar. Qazir kóp jigitter maǵan osyndaı ótinish bildirýde. Sport dodasynda «baǵymdy synaımyn» degen talantty jigitterdi osy jaqta da, Amerıkada da daıyndap, solarǵa jol ashsam deımin. Qazir Amerıkada kásipqoı bokstan kóp nárse úırenip jatyrmyn. Sport salasynda jaqsy dúnıeler úırenýime úlken múmkindikter týyp jatyr. – Balalaryńyzdyń ózińiz sekildi sportshy bolǵanyn qalaısyz ba? – Ásıa, Zere esimdi eki qyzym jáne Mansur degen bir ulym bar. Olardyń tańdaýyna men qashanda qurmetpen qaraımyn. Biraq bokstan basqa sport túrimen aınalysqanyn qalar edim. Óıtkeni boks – sporttyń óte aýyr túri. Bir úıge bir boksshy da jeter (jymıdy). – Bos ýaqytyńyzda nemen aınalysqandy jaqsy kóresiz? – Men bala kezimnen kitap oqyǵandy jaqsy kóremin. Áli de qolym qalt etse kitap oqımyn. Ótken jyly Jánibek batyr babamyzdyń 300 jyldyǵyna oraı jaryq kórgen kitaptardy syıǵa alǵan edim, jaqynda Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyna oraı shyqqan birshama kitaptardy aldym. Osy jolǵy jarys aldynda sol kitaptardy oqyp, bizdiń batyr babalarymyzdyń jekpe-jek aldyndaǵy tolqynystaryn, kóńil-kúılerin sezingendeı boldym. – Týǵan jerdi saǵynǵanda maýqyńyzdy qalaı basasyz? – Týǵan jer týraly jyr-termelerdi kóp tyńdaımyn. Jerimiz, tabıǵatymyz týraly vıdeolar kórip, saǵynyshymdy basamyn. Men shetelderde kóp júrdim ǵoı. Solardyń zańdaryn, ómir súrý salttaryn, turmysyn kórip, álemde qazaq elindeı ómir súrýge tynysh, yńǵaıly, qolaıly el joq ekenine kózim jetti. Óz elimde ómir súrip jatqanyma Allaǵa myń da bir shúkirshilik aıtamyn. Suhbattasqan Samal ÁDİGENQYZY
"Juldyzdar otbasy"
