Ózbekstannyń halyqaralyq mádenıet ortalyǵynyń shaqyrýymen halyqaralyq jıynǵa qatysyp edik. Shet eldermen baılanysty sharanyń bári joǵary deńgeıde ótedi ǵoı. Biraq eń bastysy ózbek eliniń ózbektigin saqtap, ulttyq bolmysyn joǵaltpaǵandyǵyna kýá boldyq. Keńes Odaǵynan bólingen halyqtardyń bári bir kezeńde táýelsizdigin alǵanymen, batystyń rýhanı qursaýynda qalyp, moraldyq jaǵynan táýeldi bop qalǵan elder bar. Sonyń biri — bizdiń el. Atalǵan shara aldyńǵy jyly Almatyda ótken bolatyn. Sonda bizdiń jastar batystyń ánin aıtyp, sonyń áýenine bılegen bolatyn. Shet eldik bir ónerpazdyń qazaqsha dombyramen án aıtqany bolmasa, jıyn qazaq jerinde emes, Eýropada ótip jatqandaı áser qaldyryp edi. Al ózbekter ulttyq kıimin kıip, ózbek bıin bıledi, dýtarmen halyq ánin shyrqady. Oryssha sóılegen ózbek kezdespedi. Bizben ǵana oryssha tildeskeni bolmasa, ózara ózbek tilinde sóılesti. Búkil Tashkentten ózbektiń rýhyn sezdim. Mekemede, kóshede, tipti bazarda da ózbek tilinde sóılegen halyq. Qonaqúıdiń teledıdaryn qosyp edik, kanal tek ózbekshe habar taratty. Shet eldiń, tipti Reseıdiń kanaldary múldem kórsetilmeıdi eken.
Búkil Tashkentten birde-bir orys sózin estimeısiz. Tap-taza, keń kóshelerdiń jaǵasy jasyl quraq, syldyraǵan bulaq. Kóshede shet el taýaryn jarnamalaıtyn qaptaǵan jarnama da joq. Kirpik boıaǵysh, kofe, motor maıy, ne bolsa sony jarnamalaıtyn Almatynyń kósheleri esime tústi. Almatyda qoǵamdyq kóliktiń syrtyna sýretin salmasa, eshkim almaı qoıatyndaı, tipti kelinshekterdiń qastaýysh pen shash boıaýyna deıin avtobýs, troleıbýstardyń syrtynda ǵoı. Tashkentten álem-jálem kólik kórmedik. Qala turǵyndary kóringen jerge qaqyryp-túkirip, qoqys tastap jatqan emes. Kósheler muntazdaı.
Ózbek astanasynyń sánin keltirip turǵan tek bul ǵana emes, jastardyń kıim kıisi men júris-turysy da ásem shaharǵa laıyq eken. Tashkent kóshelerinde qushaqtasyp turǵan qyz-jigitti de kórmedik. Belin ashyp júrgen boıjetken joq. Bunyń bir sebebi, AQSH, Eýropa buqaralyq aqparat quraldarynyń elge engizilmeýinde. Bar pále solardan ǵoı. Talaı jyldan beri bizdiń arnalardan tániniń ár jerin kórsetip, shashyn jaıǵan, usqynsyz shet el ánshileri tynymsyz kórsetilýde. Olardyń úntaspalary, vıdeoklıpteri Qazaqstanǵa nópir bop tasyldy. Máselen, Brıtnı Spırs degen kindigine temir taǵyp alyp, aıaǵyn kóterip, taltaıyp, neshe túrli soraqy qımyldarmen bıleıtin ánshisymaqqa qazaqtyń qanshama jas qyzy esi ketip eliktedi? Brıtnı sıaqty bolǵysy kep, qarnyn ashyp, kóshege shyqty.
Beldi kórsetip júrý aýrýy qala jastaryna moda bolǵany sonsha, naýryz týyp, kún jylyna sala kóshege kindikterin kórsetip shyqqan qyz-kelinshekter qarasha túsip, kún sýytqansha belin jappaýdy ádetke aınaldyrǵan. Batys kanaldarynyń tárbıesi nátıjesinde neshe túrli soraqy kórinisterdiń oryn alyp jatqanyn árkim biledi. Tipti, kileń jasy 40-50-den asqan aǵalar isteıtin bildeı mekemeniń qyzmetker qyzdarynyń jyltyratyp belin ashyp júrýleri tipti masqara emes pe?
Tashkenttiń jastarymen kezdeskende naǵyz taza ortaǵa tap boldyq. Shetinen ıbaly, uldary ádepti. Sálıma esimdi qyz Joǵary oqý ornynda muǵalim eken, Tashkentti aralaǵanda qasymyzda gıd bop júrdi. Tashkent munarasyn tamashalaýǵa bara jatqanbyz. «Mynaý qaı kóshe?» dep suraǵanymda, «Bul — Abaı kóshesi» dedi Sálıma. Sonymen Tashkenttegi Abaı kóshesimen júrip kelemiz. Men Sálımamen áńgimelese kele, onyń atasynyń jazýshy bolǵandyǵyn bildim. Ataqty «Naýaı» romanyn jazǵan Qadyrovtyń nemeresi eken. «Atam qazaq jazýshylarymen jaqsy aralasatyn. Qazir halyqtarymyz arasyndaǵy rýhanı baılanysbáseńdep qaldy ǵoı» dedi Sálıma.
Men ózbek zıalylarynyń qazirgisi týraly suradym. «Jazýshylarǵa Keńes odaǵy kezindegideı jaǵdaıdy qazir eshkim jasamaıdy. Biraq jastar kitap oqıdy, talapty» dedi jazýshynyń nemeresi. Ózbek elinde tártip barlyq salada ornaǵan. Mysaly, JOO-da tek bilimge qumar, eńbektenetin, izdengish jastar ǵana oqıdy. Emtıhannan jetkilikti balyn jınaı almasa, oqýdan shyǵarylady eken. Sabaqtan qalý, keshigý degen atymen joq. Oqymaıtyn jalqaýlar zachet-emtıhandy tanys arqyly nemese aqshamen satyp alý degen beıshara kúıge ózbek jastary túspepti. Kadr sapasyzdyǵy degen múldem aıtylmaıdy. Árbir ózbek jasy birneshe shet tilin meńgergen, eń bastysy óz tiliniń mártebesin bıikte ustaıdy. Shet elde oqımyn degen jasqa jol ashyq.
Sóıtip, keshe ǵana Keńestik bir shańyraqtyń astynda birge bolǵan ózbek eliniń búgingi kelbetin kózben kórdik. Kórdik te, «Tashkenttegi Abaı kóshesi danyshpan atyn aqtap tur eken» degen oı túıdik. Óıtkeni, ol kóshemen ımanyn boıyna saqtaǵan jastar júredi.
