«100 naqty qadam» – bul JAHANDYQ JÁNE İSHKİ SYN-QATERLERGE JAÝAP jáne sonymen bir mezgilde, jańa tarıhı jaǵdaılarda ULTTYŃ DAMYǴAN MEMLEKETTERDİŃ OTYZDYǴYNA KİRÝİ JÓNİNDEGİ JOSPARY.
«100 naqty qadam» elimizge «2050-Strategıasyn» júzege asyrý men QAZAQSTAN
MEMLEKETTİLİGİN NYǴAITÝǴA, JOLDAN ADASPAÝǴA, KÚRDELİ KEZEŃNEN SENİMDİ ÓTÝGE jaǵdaı týǵyzatyn BERİKTİK QORYN jasap beretin bolady.
Jospardyń negizgi maqsaty «AÝRÝLARDYŃ SYRTQY BELGİLERİN» SYLAP-SIPAP QOIÝ EMES, OLARDY «JÚIELİ EMDEÝ» bolyp tabylatyn qoǵam men memleketti túbegeıli qaıta ózgertýge negiz qalaıdy.
İ. KÁSİBI MEMLEKETTİK APPARAT QURÝ
1-qadam. MEMLEKETTİK QYZMETKE QABYLDAÝ RESİMDERİN JAŃǴYRTÝ. Memlekettik qyzmetke qabyldaý TÓMENGİ LAÝAZYMDARDAN bastalýy tıis.
2-qadam. Tómengi laýazymdarǵa kandıdattardy retteý jáne odan ári laýazymdyq ósý İSKERLİK QASIETTER negizinde júzege asyrylýy tıis.
3-qadam. QAZAQSTAN RESPÝBLIKASYNYŃ MEMLEKETTİK QYZMET JÁNE JEMQORLYQQA QARSY İS-QIMYL AGENTTİGİNİŃ RÓLİN ARTTYRÝ esebinen memlekettik qyzmetke alǵash ret qabyldanýshylardy İRİKTEÝ RESİMİN ORTALYQTANDYRÝ. Úsh satyly irikteý júıesin engizý.
4-qadam. 3+3 FORMÝLASY BOIYNSHA memlekettik qyzmetke birinshi ret qabyldanýshylar úshin MİNDETTİ TÚRDE SYNAQ MERZİMİ (tıisinshe úsh aıdan keıin jáne alty aıdan keıin sáıkestilikti mejelik baqylaý).
5-qadam. Memlekettik qyzmetkerlerdiń jalaqysyn qyzmetiniń nátıjesine baılanysty ÓSİRÝ.
6-qadam. EŃBEKAQYNY NÁTIJE BOIYNSHA TÓLEÝGE KÓSHÝ. Memlekettik qyzmetkerler úshin – jeke jyldyq josparlardy oryndaý; memlekettik organdar úshin – strategıalyq josparlardy oryndaý; mınıstrler jáne ákimder úshin – memlekettik qyzmet sapasynyń arnaýly ındıkatorlary, ómir sapasy, ınvestısıa tartý; Úkimet músheleri úshin – ıntegraldyq makroekonomıkalyq ındıkatorlar.
7-qadam. Memlekettik qyzmetkerlerdiń LAÝAZYMDYQ EŃBEKAQYLARYNA ÓŃİRLİK ÚILESTİRÝ KOEFISIENTTERİN qosý
8-qadam. Aýystyrylatyn memlekettik qyzmetkerlerge laýazymdyq mindetterin atqarý kezeńinde olarǵa JEKESHELENDİRÝ QUQYǴYNSYZ QYZMETTİK PÁTERLERDİ MİNDETTİ TÚRDE BERÝ.
9-qadam. MEMLEKETTİK QYZMETKERLERDİ TURAQTY TÚRDE OQYTÝ JÚIESİN ZAŃDY TÚRDE BEKİTÝ – úsh jylda bir ret olardyń kásibı sheberligin arttyrý.
10-qadam. MEMLEKETTİK QYZMETKERLERDİ MANSAPTYQ JOǴARYLATÝ ÚSHİN KONKÝRSTYQ NEGİZGE KÓSHÝ. «B» korpýsynyń joǵary laýazymdaryna jyljytý tómengi laýazymdaǵy memlekettik qyzmetkerler qatarynan tek qana konkýrstyq negizde jyljytý esebinen merıtokratıa qaǵıdatyn nyǵaıtý.
11-qadam. SHETELDİK MENEDJERLERDİ, JEKEMENSHİK SEKTORDYŃ JEKELEGEN MAMANDARYN, HALYQARALYQ UIYMDARDYŃ QYZMETKERLERİ bolyp tabylatyn Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryn memlekettik qyzmetke jiberý. Olardy taǵaıyndaý erekshe talaptar jáne laýazymdardyń jeke kestesi boıynsha júzege asyrylýy múmkin. Bul qadam memlekettik qyzmetti ashyq jáne básekege qabiletti júıe etedi.
12-qadam. JAŃA ETIKALYQ EREJELERDİ ENGİZÝ. Memlekettik qyzmettiń jańa Etıkalyq kodeksin jasaý. Etıka máseleleri jónindegi ýákiletti ókil laýazymyn engizý.
13-qadam. JEMQORLYQQA QARSY KÚRESTİ KÚSHEITÝ, sonymen birge, jańa zańnamalar ázirleı otyryp, Memlekettik qyzmet isteri jáne jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń qurylymynda jemqorlyq quqyq buzýshylyqtyń júıeli túrde aldyn alý jáne saýyqtyrý úshin jemqorlyqqa qarsy arnaıy bólim qurý.
14-qadam. Barlyq memlekettik organdarǵa, onyń ishinde quqyq qorǵaý organdarynyń barlyq qyzmetkerlerine qatysty MEMLEKETTİK QYZMET TÝRALY JAŃA ZAŃ qabyldaý.
15-qadam. Memlekettik qyzmet týraly jańa zań qabyldanǵannan keıin İS BASYNDAǴY MEMLEKETTİK QYZMETKERLERDİ KESHENDİ ATESTATTAÝDAN ótkizý, kásibı talaptardy kúsheıtý jáne eńbekaqy tóleýdiń jańa júıesin engizý.
- ZAŃNYŃ ÚSTEMDİGİN QAMTAMASYZ ETÝ
16-qadam. AZAMATTARDYŃ SOT TÓRELİGİNE QOLJETİMDİLİGİN JEŃİLDETÝ ÚSHİN SOT JÚIESİ INSTANSIALARYN OŃTAILANDYRÝ. BES SATYLY SOT JÚIESİNEN (birinshi, apelásıalyq, kasasıalyq, qadaǵalaý jáne qaıta qadaǵalaý jasaý) ÚSH SATYLY (birinshi, apelásıalyq, kasasıalyq) sot tóreligi júıesine kóshý.
17-qadam. Sýdıa laýazymyna KANDIDATTARDY İRİKTEÝ TETİKTERİN KÓBEITÝ JÁNE BİLİKTİLİK TALAPTARYN QATAITÝ. Mindetti túrdegi talap – sot isterin júrgizýge qatysýdyń 5 jyldyq ótili. Kásibı daǵdysy men iskerligin tekserý úshin ahýaldyq testiler júıesin engizý. Sýdıalyqqa úmitkerler SOTTARDA stıpendıa tólenetin BİR JYLDYQ TAǴYLYMDAMADAN ótedi. Bir jyldyq taǵylymdamadan keıin sýdıa BİR JYLDYQ SYNAQ MERZİMİNEN ótedi.
18-qadam. Oqýdy jáne sot tájirıbesi arasyndaǵy ózara baılanysty kúsheıtý úshin SOT TÓRELİGİ INSTITÝTY MEMLEKETTİK BASQARÝ AKADEMIASYNYŃ QURYLYMYNAN bólinýi kerek. Atalmysh ınstıtýt Joǵarǵy Sottyń janynda jumys istep, qyzmet babyndaǵy sýdıalardyń biliktiligin turaqty túrde arttyrýdy qamtamasyz etetin bolady.
19-qadam. SÝDIALARDYŃ ESEP BERÝ TÁRTİBİN KÚSHEITÝ. SÝDIALARDYŃ JAŃA ETIKALYQ KODEKSİN jasaý, sonyń negizinde azamattar sýdıalardyń áreketteri boıynsha elimizdiń Joǵarǵy Sotynyń janynan qurylǵan arnaıy SOT ALQASYNA shaǵymdana alatyn bolýy kerek.
20-qadam. BARLYQ SOT PROSESTERİNE BEINE JÁNE TASPAǴA JAZÝ SHARALARYN mindetti túrde engizý. Sýdıanyń beıne jazýdy toqtatýǵa nemese aýdıo jazý materıaldaryn redaksıalaýǵa múmkindigi bolmaýy tıis.
21-qadam. Alqa bıler soty qoldanylatyn salalardy keńeıtý. Zańdy túrde ALQA BILER SOTY MİNDETTİ TÚRDE QATYSTYRYLATYN qylmystyq isterdiń kategorıalaryn anyqtaý qajet.
22-qadam. ADAMNYŃ JÁNE AZAMATTARDYŃ KONSTITÝSIALYQ QUQYN SHEKTEITİN BARLYQ TERGEÝ QYZMETİ JÓNİNDEGİ ÓKİLETTİLİKTİ tergeý sýdıasyna birtindep berýdi QAMTAMASYZ ETÝ ARQYLY SOTTA AIYPTALÝSHY JÁNE QORǴAÝSHY ARASYNDAǴY TEŃGERİMDİ QAMTAMASYZ ETÝ.
23-qadam. INVESTISIALYQ DAÝLAR BOIYNSHA jeke SOT İSTERİN JÚRGİZÝDİ qurý. Joǵarǵy Sotta iri ınvestorlar qatysatyn daýlardy qaraý úshin INVESTISIALYQ ALQANY UIYMDASTYRÝ.
24-qadam. Dýbaı tájirıbesi boıynsha Astana qalasynda AIFC HALYQARALYQ ARBITRAJDYQ ORTALYǴYN QURÝ.
25-qadam. Sheteldik jáne halyqaralyq sottardyń ÚZDİK STANDARTTARY BOIYNSHA SOT İSTERİN JÚRGİZÝDİ QAMTAMASYZ ETÝ ÚSHİN JOǴARǴY SOT JANYNAN BEDELDİ SHETELDİK SÝDIALAR MEN ZAŃGERLER qatysatyn halyqaralyq keńes qurý. Keńes qazaqstandyq sot júıesin jetildirý máseleleri boıynsha Joǵarǵy Sotqa keńes berip otyrady.
26-qadam. Sot resimderin ońaılatý jáne sot prosesterin jedeldetý úshin azamattyq-quqyqtyq daýlar jónindegi sottarǵa PROKÝRORDYŃ QATYSÝYN qysqartý. Azamattyq is júrgizý kodeksine tıisti ózgertýler engizý.
27-qadam. Jekemenshik sot oryndaýshylar ınstıtýtyn odan ári damytý. SOT ORYNDAÝSHYLARYNYŃ MEMLEKETTİK QYZMETİN BİRTİNDEP QYSQARTÝ.
28-qadam. Polısıa qyzmetkerlerin İSKERLİK QABİLETTERİ NEGİZİNDE İRİKTEÝ JÚIESİN JAQSARTÝ Kásibı daǵdylaryn jáne jeke tulǵalyq qasıetterin tekserý úshin is basyndaǵy polısıa qyzmetkerlerin jáne qyzmetkerlikke kandıdattardy testileýdiń arnaıy júıesin engizý.
29-qadam. QUQYQ QORǴAÝ ORGANDARYNYŃ QYZMETKERLERİN MEMLEKETTİK QYZMET JÚIESİNE QOSÝ. Árbir quqyq qorǵaý qyzmetiniń vedimistik erekshelikterine sáıkes biryńǵaı qyzmet etý erejesin engizý.
30-qadam. Jergilikti atqarýshy organdarǵa jáne jergilikti qoǵamdastyqqa esep beretin JERGİLİKTİ POLISIA QYZMETİN qurý. Jergilikti polısıa qyzmetiniń ókilettiligi: qoǵamdyq tártipti qorǵaý máseleleri, turmystyq qylmysqa qarsy turý, jol-baqylaý qyzmeti, usaq quqyq buzýshylyqqa atymen tózbeýshilik. Jol-baqylaý polısıasynyń qyzmetkerleri polısıa qyzmetkerleriniń jumys aýysymy kezinde atqarǵan isiniń barlyǵyn jazyp otyratyn beınetirkegishtermen qamtamasyz etiledi.
31-qadam. Etıkalyq normalardy buzýǵa jol beretin polıseılerdiń is-áreketterine SHAǴYMDANǴAN AZAMATTARDYŃ ARYZYN QARAÝ JÓNİNDEGİ QOǴAMDYQ KEŃES JÚIESİN QURÝ ARQYLY polısıanyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý. QOǴAMDYQ KEŃESTERDİŃ MÁRTEBESİMEN ÓKİLETTİLİGİ ZAŃDY TÚRDE BEKİTİLETİN BOLADY.
32-qadam. «Qylmystyq quqyq buzý kartasy» ulttyq aqparattyq júıesi negizinde «QYLMYSTYQ QUQYQ BUZÝ KARTASY» ınternet-portalyn qurý. Bul kartada elimizde 1 aptadan ári ketpeıtin merzimde jasalǵan barlyq qylmystyq quqyq buzýshylyq tirkeletin bolady. Bul QOǴAMǴA İSHKİ İSTER ORGANDARY JUMYSYNYŃ TIİMDİLİGİN BAQYLAÝǴA MÚMKİNDİK BEREDİ.
33-qadam. Bas bostandyǵynan aıyrý ornynan bosaǵan jáne synaqtan ótý qyzmetine tirkelgen azamattardy áleýmettik ońaltýdyń tıimdi júıesin qalypqa keltirý. Osyndaı azamattar úshin ARNAÝLY ÁLEÝMETTİK QYZMET STANDARTTARYN JÁNE ÁLEÝMETTİK OŃALTÝDYŃ KESHENDİ STRATEGIASYN jasaý.
34-qadam. MEMLEKET-JEKEMENSHİK SERİKTESTİGİN DAMYTÝ SHEŃBERİNDE penıtensıarlyq ınfraqurylymdy jańǵyrtý. Penıtensıarlyq mekemelerdi salýǵa, ustaýǵa jáne basqarýǵa jekemenshik sektordy tartý jóninde usynystardy eksheý jáne halyqaralyq tájirıbeni zertteý.
İİİ. INDÝSTRIALANDYRÝ JÁNE EKONOMIKALYQ ÓSİM
35-qadam. AÝYLSHARÝASHYLYQ JERLERİN tıimdi paıdalaný maqsatymen olardy naryqtyq aınalymǵa engizý. JER KODEKSİNE JÁNE BASQA DA ZAŃ AKTİLERİNE ózgerister engizý.
36-qadam. JER TELİMDERİN MAQSATTY PAIDALANÝ TÚRİN ÓZGERTÝGE RUQSAT ALÝ resimderin jeńildetý. Aýylsharýashylyq jerlerin paıdalanýǵa turaqty túrde monıtorıń júrgizý. Barlyq paıdalanylmaı jatqan jerdi aldaǵy ýaqytta JEKESHELENDİRÝ ÚSHİN MEMLEKETTİK QORǴA BERÝ.
37-qadam. Salyq jáne keden saıasatyn jáne resimderin ońtaılandyrý. TN SEQ 6 belgisindegi birkelki taýarlar toby sheńberinde «0-5-12» modeli boıynsha Biryńǵaı keden tarıfi kedendik mólsherlemesin qysqartý.
38-qadam. Eksporttyq jáne ımporttyq keden rásimderinen ótý kezinde «BİR TEREZE» qaǵıdatyn engizý. Elektrondy jarıa etý júıesin damytý (taýarlardy kedendik tazalaýǵa avtomattandyrylǵan júıeni engizý). Eksport jáne ımport úshin qujattar sanyn jáne olardy óńdeý ýaqytyn qysqartý.
39-qadam. KEDEN JÁNE SALYQ JÚIELERİN INTEGRASIALAÝ. Taýar salyq salý maqsatynda Qazaqstan aýmaǵyna kirgen kezeńnen bastap ony satqanǵa deıin baqylaýǵa alynady.
40-qadam. «POSTFAKTÝM» KEDENDİK TAZALAÝ REJİMİN ENGİZÝ. Syrtqy ekonomıkalyq qyzmetke qatysýshy jekelegen sanattarǵa taýarlaryn jarıa etkenshe taýarlaryn shyǵarýǵa múmkindik berý.
41-qadam. MÚLİKTİ JÁNE QARJYNY ZAŃDASTYRÝ RESİMDERİN OŃAILATÝ. Qoldanystaǵy zańǵa ózgertýler jáne tolyqtyrýlar engizý.
42-qadam. 2017 jyldyń 1 qańtarynan memlekettik qyzmetkerler úshin, odan ári barlyq azamattar úshin KİRİSTİ JÁNE SHYǴYSTY JALPY JARIALAÝDY KEZEŃ-KEZEŃMEN ENGİZÝ.
43-qadam. SALYQ DEKLARASIALARYN QABYLDAÝ JÁNE ÓŃDEÝDİŃ ORTALYQ JELİSİN QURÝ. Ortalyq salyq tóleýshilerdiń elektrondy qujattarynyń biryńǵaı muraǵatyna kirý múmkindigine ıe bolady. TÁÝEKELDERDİ BASQARÝ júıesin engizý. Deklaranttar salyqty baqylaý boıynsha sheshim qabyldaý úshin táýekel sanattaryna bólinetin bolady. Jarıalaýdy birinshi ret tapsyrǵan jeke tulǵalar úsh jyl merzimde qaıta tekseristen ótpeıtin bolady.
44-qadam. JANAMA SALYQ SALÝ TETİKTERİN JETİLDİRÝ. Qosymsha qun salyǵynyń ornyna satýdan salyq alýdy engizý máselesin jan-jaqty zertteý.
45-qadam. Kiriske jáne shyǵysqa salyq esebin mindetti túrde engizý arqyly QOLDANYSTAǴY SALYQ REJİMİN OŃTAILANDYRÝ.
46-qadam. Ruqsat alýdy ońtaılandyrý. QURYLYSQA RUQSAT ALÝDYŃ ÚSH SATYLY («30-20-10») qaǵıdaty engiziledi. Birinshi saty – arhıtektýralyq jobalaý tapsyrmasyn berý ótinish berilgen kúnnen keıin 30 kún ishinde júzege asyrylady. Ekinshi – eskız jobany (dızaın-jobany) maquldaý – 20 kúnge deıin, úshinshi – ruqsattyń ózi – 10 kún ishinde.
47-qadam. Jobalaý-smetalyq jáne jobalaý qujattaryn saraptamadan ótkizýge baılanysty MEMLEKETTİK MONOPOLIADAN BİRTİNDEP BAS TARTÝ. Jobalardy saraptaýdy básekelesti ortaǵa tapsyrý.
48-qadam. QURYLYSTYŃ SMETALYQ QUNYN ANYQTAÝDYŃ RESÝRSTYQ ÁDİSİN ENGİZÝ. Qurylysta baǵa qalyptastyrýdyń jańa ádisin engizý materıaldardyń, buıymdardyń, jabdyqtardyń jáne eńbekaqynyń qoldanystaǵy baǵaǵa sáıkes naqty naryqtyq baǵasyna baılanysty qurylystyń smetalyq qunyn anyqtaýǵa múmkindik beredi, sonymen birge jańa materıaldarmen, jabdyqtarmen jáne tehnologıamen smetalyq-normatıvtik bazany jedel jańartýdy qamtamasyz etedi.
49-qadam. Keńestik kezeńnen beri qoldanylyp kele jatqan QURYLYSTYŃ ESKİRGEN NORMALARY MEN EREJELERİNİŃ ORNYNA EÝROKODTAR JÚIESİN ENGİZÝ. Jańa normatıvterdi qabyldaý ınovasıalyq tehnologıalar men materıaldardy qoldanýǵa, qurylys qyzmeti naryǵyndaǵy qazaqstandyq mamandardyń básekege qabilettiligin arttyrýǵa, sonymen birge qurylys salasyndaǵy sheteldik qyzmet naryǵyna qazaqstandyq kompanıalardyń shyǵýyna múmkindik beredi.
50-qadam. ELEKTR ENERGETIKASY SALASYN QAITADAN QURÝ, «BİRYŃǴAI SATYP ALÝSHY» MODELİN ENGİZÝ. Bul óńirler arasyndaǵy elektr energıasynyń ártúrli tarıfterin retteýge múmkindik beredi.
51-qadam. ÓŃİRLİK ENERGETIKALYQ KOMPANIALARDY (ÓEK) İRİLENDİRÝ. Bul energıamen qamtamasyz etýdiń senimdiligin arttyrady, óńirlerge elektr energıasyn taratýdyń shyǵynyn tómendetedi, tutynýshylar úshin elektr energıasynyń aqysyn azaıtady.
52-qadam. ELEKTR ENERGETIKASY SEKTORYNDA SALAǴA INVESTISIA TARTÝDY YNTALANDYRATYN JAŃA TARIF SAIASATYN ENGİZÝ. Tarıf qurylymyn ózgertý. Tarıfterde 2 quraýysh erekshelenedi: kúrdeli shyǵyndardy qarjylandyrý jáne elektr energıasy óndirisiniń aýyspaly shyǵyndaryn jabý úshin paıdalanylatyn elektr energıasy úshin tólenetin aqy belgilenetin bolady. Bul «shyǵyndy óteý» ádisi boıynsha tarıfterdi bekitetin qazirgi ahýaldy ózgertýge múmkindik beredi.
53-qadam. EYDU STANDARTTARYNA SÁIKESTENDİRÝ MAQSATTARYNDA MONOPOLIAMEN QYZMET JUMYSYNYŃ TUJYRYMDARYN ÓZGERTÝ. Qyzmetti jańǵyrtý erkin básekelesti damytýǵa baǵyttalýǵa tıis.
54-qadam. KÁSİPKERLERDİŃ MÚDDELERİN QORǴAÝ ÚSHİN BIZNES-OMBÝDSMEN INSTITÝTYN NYǴAITÝ. Jańa ınstıtýttyń quramyna bıznestiń jáne Ulttyq kásipkerler palatasynyń ókilderi kiredi.
55-qadam. QAZAQSTANNYŃ ÁLEMDİK NARYQQA SHYǴÝY JÁNE EKSPORT TAÝARLARY ÚSHİN ÓŃDEÝ ÓNERKÁSİBİNE EŃ KEMİNDE 10 TRANSULTTYQ KOMPANIANY TARTÝ. Halyqaralyq ekonomıkalyq nysandardyń jańa múmkindikteri týraly halyqaralyq bıznesti aqparattandyrý.
56-qadam. Ekonomıkanyń basym sektorlarynda «zákirlik ınvestorlarmen» – halyqaralyq strategıalyq seriktestermen («Eır Astana», «Teńiz-SHevroıl», QTJ lokomotıvterin shyǵarý jónindegi zaýyt úlgisi boıynsha) BİRLESKEN KÁSİPORYNDAR qurý. Shetelderden joǵary bilikti mamandar tartý úshin AQSH, KANADA, AVSTRALIA ÚLGİSİ BOIYNSHA QOLAILY KÓSHİ-QON REJİMİN qalyptastyrý.
57-qadam. TÝRISİK KLASTERLER QURÝDA ÚZDİK TÁJİRIBESİ BAR strategıalyq (zákirlik) ınvestorlar tartý.
58-qadam. JOL-KÓLİK INFRAQURYLYMYN QALYPTASTYRÝ JÁNE DAMYTÝ JÓNİNDE BİRYŃǴAI OPERATOR qalyptastyrý úshin strategıalyq (zákirlik) ınvestorlar tartý.
59-qadam. MOIYNDALǴAN HALYQARALYQ ENERGOSERVISTİK SHARTTAR ARQYLY ENERGIA ÚNEMDEÝ SALASYNA STRATEGIALYQ INVESTORLAR TARTÝ. Olardyń negizgi mindeti: jeke shyǵyndaryn óteı otyryp, energıa únemdeý salasynda keshendi qyzmet kórsetý úshin jekemenshik energıa servıstik kompanıalardy damytýdy yntalandyrý jáne is júzinde energetıkalyq shyǵyndardy únemdeýden qarjylaı paıda tabý.
60-qadam. SÚT JÁNE SÚT ÓNİMDERİ ÓNDİRİSİN DAMYTÝ ÚSHİN STRATEGIALYQ INVESTORLAR TARTÝ. Negizgi mindet: úsh jyl merzimde TMD elderi naryǵyna shyǵarylatyn ónimderiniń jartysyna deıingi eksportyn qamtamasyz etý. Jumys seloda kooperatıvtik óndiristi damytý arqyly jańazelandıalyq Fronterra jáne danıalyq Arla úlgisimen uıymdastyryldy.
61-qadam. ET ÓNDİRİSİ MEN ÓŃDEÝDİ DAMYTÝ ÚSHİN STRATEGIALYQ
INVESTORLARDY TARTÝ. Negizgi mindet shıkizat bazasyn damytý jáne óńdelgen ónimderdi eksporttaý.
62-qadam. Ekonomıkanyń shıkizattyq emes salalaryndaǵy orta bıznestiń naqty kóshbasshy kompanıalaryn qoldaýǵa baǵyttalǵan «ULTTYQ CHEMPIONDAR» BELSENDİLİGİN JÚZEGE ASYRÝ. Bıznes-kóshbasshylardy aıqyndaý noý-haý transferi úshin biliktilik ortalyqtaryn qurý múmkindigin beredi.
63-qadam. ǴYLYMDY QAJET ETETİN EKONOMIKANYŃ NEGİZİ RETİNDE EKİ INOVASIALYQ KLASTERDİ DAMYTÝ. NAZARBAEV ÝNIVERSITETTE «ASTANA BIZNES KAMPÝSTA» ǴYLYMI ORTALYQTARY MEN ZERTHANALAR ORNALASTYRYLADY. Olar birlesken ǵylymı-zertteý jobalaryn jáne tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystardy júrgizýge, sondaı-aq, olardy komersıalandyrýǵa qyzmet etedi. Naqty óndiristik jobalardy júzege asyrý úshin ınovasıalyq tehnologıalar parki jergilikti jáne sheteldik joǵary tehnologıaly kompanıalardy tartatyn bolady.
64-qadam. ÓNDİRİSKE INOVASIALAR ENGİZÝ JÓNİNDEGİ JUMYSTARDY QARJYLANDYRÝ TETİKTERİ bar «Ǵylymı jáne (nemese) ǵylymı tehnıkalyq qyzmet nátıjelerin komersıalandyrý týraly» Zań ázirlenedi. Ǵylymı granttar men baǵdarlamalar qurylymdary ındýstrıalyq-ınnovasıalyq damý memlekettik baǵdarlamasynyń qajettiligine oraı qaıta baǵyttalady.
65-qadam. QAZAQSTANDY HALYQARALYQ KÓLİK-KOMMÝNIKASIALYQ AǴYMDARǴA INTEGRASIALAÝ. «EÝRAZIALYQ TRANSKONTINEN-TALDYQ DÁLİZ» MÝLTIMODELDİK KÓLİK DÁLİZİN QURÝ jónindegi jobany iske qosý. Ol Azıadan Eýropaǵa júkter tranzıtin kedergisiz júzege asyrýǵa múmkindik beredi. Kólik dálizi: birinshi baǵyt – Qazaqstan aýmaǵy arqyly Reseı Federasıasyna jáne odan ári Eýropaǵa ótedi. Ekinshi baǵyt – Qazaqstan aýmaǵy arqyly Qorǵastan Aqtaý portyna deıin, odan ári Kaspıı teńizi men Ázerbaıjan, sodan soń Grýzıa arqyly. Jobaǵa bolashaqta 2014 jyldyń aıaǵynda qurylǵan Azıa ınfraqurylymdyq ınvestısıalar bankin tartý.
66-qadam. Halyqaralyq avıasıalyq hab qurý. Strategıalyq ınvestordy tartý arqyly Almaty irgesinen ÁLEMDİK STANDARTQA SÁIKES KELETİN HALYQARALYQ JAŃA ÁÝEJAI salynatyn bolady.
67-qadam. «EIR ASTANA» ÁÝE TASYMALDAÝSHY JÁNE «QTJ» ULTTYQ KOMPANIALARYN İRİ HALYQARALYQ OPERATOR RETİNDE DAMYTÝ. «Eır Astana» halyqaralyq baǵyttarǵa yńǵaılastyrylady jáne álemniń negizgi qarjy ortalyqtaryna (Nú-Iork, Tokıo, Sıngapýr) jańa baǵyttar ashady. «Eır Astananyń» damýy «QTJ»-nyń balamaly marshrýttardy damytý jónindegi josparymen úılestiriledi, bul júkterdi jetkizý qunyn eki eseden astam tómendetýge múmkindik beredi.
68-qadam. Qazaqstan arqyly áýe tranzıtiniń tartymdylyǵyn arttyrý úshin ÁÝE TASYMALYN MEMLEKETTİK RETTEÝ TIİMDİLİGİN jaqsartý. Azamattyq avıasıa komıtetiniń qyzmeti brıtan azamattyq avıasıasy memlekettik agenttiginiń jáne EO avıasıa qaýipsizdigi agenttiginiń úlgilerine baǵdarlanatyn bolady.
69-qadam. Astanany zertteýshilerdi, stýdentterdi, kásipkerlerdi, barlyq óńirlerden týrıserdi tartatyn EÝRAZIANYŃ İSKERLİK, MÁDENI JÁNE ǴYLYMI ORTALYǴYNA AINALDYRÝ. Munymen birge qalada áýejaıdyń jańa termınalyn qosa alǵanda, qazirgi zamandyq halyqaralyq kóliktik-logıstıkalyq júıe qurylady.
70-qadam. ASTANA EXPO – 2017 ınfraqurylymdary arqaýynda ARNAÝLY MÁRTEBE BERE OTYRYP, ASTANA HALYQARALYQ QARJY ORTALYǴYN (AİǴS) QURÝ. Qarjy ortalyǵynyń erekshe zańdy mártebesin Konstıtýsıada bekitý. Ortalyqtyń TMD, sondaı-aq, Batys jáne Ortalyq Azıanyń barlyq óńirleriniń elderi úshin QARJY HABY retinde qalyptastyrý. ÓZİNDİK ZAŃDYLYQTARY BAR TÁÝELSİZ SOT JÚIESİN QURÝ, ol aǵylshyndyq quqyq qaǵıdattarymen qyzmet isteıtin bolady. Sýdıalar korpýsy sheteldik mamandardan qurylady. BOLASHAQTA QAZAQSTANNYŃ QARJY HABY ÁLEMNİŃ 20 ALDYŃǴY QATARLY QARJY ORTALYQTARYNYŃ QATARYNA ENÝİ TIİS.
71-qadam. Qarjy ortalyǵynyń damý strategıasyn KAPITAL NARYQTARYNA QYZMET KÓRSETÝ JÁNE ISLAMDYQ QARJYLANDYRÝ mamandyǵyna sáıkes ázirleý. Elıtalyq qarjy qyzmetiniń jańa túrlerin, sonyń ishinde private banking aktıvterdi basqarý salasyndaǵy qyzmetterdi damytý. Ortalyqqa lıberaldy salyq rejimin engizý. Ofshorlyq qarjylyq ortalyq qurylýy múmkin. Dýbaıdyń úlgisi boıynsha ınvestısıalyq rezıdenttik qaǵıdatyn engizý.
72-qadam. Qarjy ortalyǵy aýmaǵynda resmı til retinde aǵylshyn tilin engizý. Ortalyqtyń derbes zańdylyqtary AǴYLSHYN TİLİNDE JASALYNÝY JÁNE QOLDANYLÝY tıis.
73-qadam. Qarjy ortalyǵynyń halyqaralyq kóliktik qoljetimdiligin qamtamasyz etý. Qarjy ortalyǵynyń JETEKSHİ QARJY ORTALYQTARYMEN JÚIELİ JÁNE JAILY ÁÝE QATYNASY júıesin qurý.
74-qadam. PAIDALY QAZBALAR QORY JÓNİNDE ESEP BERÝDİŃ CRIRSCO HALYQARALYQ STANDARTTAR JÚIESİN ENGİZÝ arqyly jer qoınaýlaryn paıdalaný salasynyń móldirligi men boljamdylyǵyn arttyrý.
75-qadam. Paıdaly qazbalardyń barlyq túrleri úshin úzdik álemdik tájirıbeni paıdalana otyryp, KELİSİMDER JASASÝDYŃ OŃTAILANDYRYLǴAN ÁDİSİN engizý.
76-qadam. EYDU elderi standarttarynyń negizinde adam kapıtalynyń sapasyn kóterý, 12 JYLDYQ BİLİM BERÝDİ kezeń-kezeńimen ENGİZÝ, fýnksıalyq saýattylyqty damytý úshin mekteptegi oqytý standarttaryn jańartý. Joǵary synyptarda janbasylyq qarjylandyrýdy engizý, tabysty mektepterdi yntalandyrý júıesin qurý.
77-qadam. Ekonomıkanyń alty negizgi salasy úshin ON ALDYŃǴY QATARLY KOLEJ BEN ON JOǴARY OQÝ ORNYNDA bilikti kadrlardy ázirleý, keıinnen bul tájirıbeni elimizdiń basqa oqý oryndaryna taratý.
78-qadam. Nazarbaev Ýnıversıteti tájirıbesin eskere otyryp, JOO-LARDYŃ AKADEMIALYQ JÁNE BASQARÝSHYLYQ DERBESTİGİN kezeń-kezeńimen keńeıtý. Komersıalyq emes uıymdardaǵy jekemenshik JOO-laryn halyqaralyq tájirıbege sáıkes transformasıalaý.
79-qadam. Bilim berý júıesinde – joǵary synyptar men JOO-larda aǵylshyn tilinde oqytýǵa kezeń-kezeńmen kóshý. Basty maqsaty –DAIARLANATYN KADRLARDYŃ BÁSEKELESTİK QABİLETİN ARTTYRÝ JÁNE BİLİM BERÝ SEKTORYNYŃ EKSPORTTYQ ÁLEÝETİN KÓTERÝ.
80 -qadam. MİNDETTİ ÁLEÝMETTİK MEDISINALYQ SAQTANDYRÝDY ENGİZÝ. Memleket, jumys berýshi jáne azamattyń yntymaqtasqan jaýapkershiligi qaǵıdaty negizinde densaýlyq saqtaý júıesiniń qarjylyq ornyqtylyǵyn kúsheıtý. Bastapqy medısınalyq-sanıtarlyq kómekti (BMSK) basymdyqpen qarjylandyrý. Bastapqy kómek aýrýdyń aldyn alý jáne erte bastan kúresý úshin ulttyq densaýlyq saqtaýdyń ortalyq býynyna aınalady.
81-qadam. JEKEMENSHİK MEDISINANY DAMYTÝ, MEDISINALYQ MEKEMELERGE KORPORATIVTİK BASQARÝDY ENGİZÝ. Básekelestik esebinen qyzmettiń qoljetimdiligi men sapasyn kóterý maqsatynda áleýmettik medısınalyq saqtandyrý jaǵdaıyndaǵy bastapqy medısınalyq áleýmettik kómekti qarjylandyrý – báseke esebinen medısınalyq uıymdardyń korporatıvtik basqarý qaǵıdattaryna kóshýin qamtamasyz etedi. Memlekettik medısınalyq uıymdardy jekeshelendirýdi yntalandyrý, memlekettik emes uıymdar arqyly tegin medısınalyq kómektiń kepildendirilgen kólemin berýdi keńeıtý.
82 -qadam. DENSAÝLYQ SAQTAÝ JÁNE ÁLEÝMETTİK DAMÝ MINISTRLİGİ QASYNAN MEDISINALYQ QYZMET SAPASY BOIYNSHA BİRLESKEN KOMISIANY QURÝ. Basty maqsat: medısınalyq qyzmet kórsetýdiń aldyńǵy qatarly standarttaryn engizý (emdeý hattamalary, kadrlar ázirleý, dári-dármekpen qamtamasyz etý, sapany jáne qoljetimdilikti baqylaý).
83-qadam. Eńbek qatynastaryn yryqtandyrý. Jańa EŃBEK KODEKSİN ázirleý.
84-qadam. ÁLEÝMETTİK KÓMEKTİ ONYŃ ATAÝLY SIPATYN KÚSHEITE OTYRYP, OŃTAILANDYRÝ. Áleýmettik kómek tek oǵan shynymen zárý azamattarǵa ǵana beriletin bolady. Kirisi tómen eńbekke qabiletti azamattarǵa memlekettik ataýly áleýmettik kómek tek olardyń eńbekke yqpal etý jáne áleýmettik beıimdeý baǵdarlamalaryna belsendi qatysýy jaǵdaıynda ǵana beriletin bolady.
- BİRTEKTİLİK PEN BİRLİK
85-qadam. «MÁŃGİLİK EL» patrıottyq aktisi jobasyn ázirleý.
86-qadam. QAZAQSTAN HALQY ASSAMBLEIaSYNYŃ «ÚLKEN EL – ÚLKEN OTBASY» KEŃ KÓLEMDİ JOBASYN ÁZİRLEÝ JÁNE JÚZEGE ASYRÝ, ol qazaqstandyqtardyń birtektiligin nyǵaıtady jáne azamattyq qoǵamnyń bútindigin qalyptastyrý úshin jaǵdaı týǵyzady. Bul barlyq jumystar Qazaqstan Respýblıkasynyń týrısik salasyn damytýdyń 2020 jylǵa deıingi tujyrymdamasyn (ishki týrızmdi damytýdy qosa eseptegende) jáne «Astana – Eýrazıa júregi», «Almaty – Qazaqstannyń erkin mádenı aımaǵy», «Tabıǵat birligi jáne kóshpeli mádenıetter», «Altaı injýleri», «Uly Jibek jolyn qaıta jańǵyrtý», «Kaspıı qaqpasy» óńirlik mádenı-týrıstik klasterlerin qurýdy júzege asyrýmen baılanystyrylady.
87-qadam. Azamattyq birtektilikti nyǵaıtýdyń «MENİŃ ELİM» ulttyq jobasyn ázirleý jáne júzege asyrý, onyń aıasynda tehnologıalyq jobalar serıalaryn iske asyrý qarastyrylatyn bolady. Sonyń biri – «QAZAQSTAN ENSIKLOPEDIASY» KEŃ KÓLEMDİ INTERNET JOBASYN QURÝ. MUNDAǴY BASTY MAQSAT – ÁRBİR AZAMATQA JÁNE SHETELDİK TÝRISKE EL TÝRALY KÓBİREK BİLÝGE KÓMEKTESÝ. Portalǵa Qazaqstan boıynsha 3D beıne týrlary, eldiń tarıhy men mádenıeti, qyzyqty oqıǵalary jáne qarapaıym qazaqstandyqtardyń ómiri týraly aqparattar ornalastyrylady. Portal bir esepten eldiń «saparnama kartochkasyna», ulttyq jol kórsetýshisine, qyzyqty azamattar úshin ulttyq qurmet taqtasyna jáne vırtýaldy habarlasý tuǵyrnamasyna aınalady.
88-qadam. Jalpyǵa Ortaq Eńbek Qoǵamy ıdeıasyn alǵa jyljytý jónindegi ulttyq jobany ázirleý jáne júzege asyrý, ol «NURLY JOL» ınfraqurylymdyq damý, INDÝSTRIALANDYRÝDYŃ ekinshi besjyldyǵy baǵdarlamalaryn, sondaı-aq, táýelsizdik jyldarynda memlekettik saıasattyń arqasynda eńbek, kásipkerlik, ǵylym men bilim jáne basqa da kásiptik qyzmetterde joǵary nátıjelerge qol jetkizgen qazaqstandyqtardyń (bizdiń zamanymyzdyń batyrlarynyń) tabystarynyń derbes tarıhyn eskere otyryp, JALPYǴA ORTAQ EŃBEK QOǴAMY IDEIALARYN İLGERİLETÝGE, ındýstrıalandyrýdyń jáne «Qazaqstan-2050» Strategıasyn júzege asyrýdyń memlekettik saıasaty talaptaryna jaýap bere alatyn jumysshy jáne kásiptik-tehnıkalyq mamandyqtardyń artyqshylyqtary men tanymaldylyǵyn nasıhattaýǵa baǵyttalady.
89-qadam. «NURLY BOLASHAQ» ulttyq jobasyn ázirleý jáne júzege asyrý. Mekteptik bilim berýdiń qoldanystaǵy oqý baǵdarlamalaryna MÁŃGİLİK EL QUNDYLYQTARYN ENGİZÝ.
90-qadam. Bes ınstıtýttyq reformany, sondaı-aq, BAQ-taǵy, ınternettegi, buqaralyq aqparattyń jańa býyndaryndaǵy, sondaı-aq, áleýmettik jelilerdegi qazaqstandyq birtektilik ıdeıalaryn júzege asyrýdy AQPARATTYQ QAMTÝ JÁNE İLGERİLETÝ.
- ESEP BERETİN MEMLEKETTİ QALYPTASTYRÝ
91-qadam. Monıtorıńtiń, baǵalaý men baqylaýdyń standarttalǵan jáne azaıtylǵan resimderi aıasynda MEMLEKETTİK BASQARÝDAN NAQTY NÁTIJELER BOIYNSHA MEMLEKETTİK BASQARÝǴA KÓSHÝ. Tártiptik baqylaý júıesi tek qana maqsatty ındıkatorlarǵa qol jetkizýdi baqylaýǵa negizdelýi tıis. RESİMDİK SIPATTAǴY BARLYQ TAPSYRMALAR MEN ARALYQ BAQYLAÝ TARATYLATYN BOLADY. Memlekettik organdarǵa olardyń aldyna qoıylǵan maqsattyq ındıkatorlarǵa qol jetkizý jónindegi qyzmetinde derbestik beriledi.
92-qadam. MEMLEKETTİK JOSPARLAÝDYŃ YQSHAM JÚIESİN QURÝ. Jekelegen salalyq baǵdarlamalardyń memlekettik baǵdarlamalarǵa ıntegrasıalanýymen MEMLEKETTİK BAǴDARLAMALAR SANYN QYSQARTÝ. SALALYQ BAǴDARLAMALAR, sondaı-aq, memlekettik organdardyń STRATEGIALYQ JOSPARLARY JOIYLADY. STRATEGIALYQ JOSPARLAR men aýmaqtyq damý baǵdarlamasyn negizgi maqsatty ındıkatorlar bóliginde QAITA PİSHİNDEÝ.
93-qadam. AÝDIT PEN MEMLEKETTİK APPARAT JUMYSTARYN BAǴALAÝDYŃ JAŃA JÚIESİN engizý. Memlekettik baǵdarlamalardy baǵalaý úsh jylda bir ret júrgiziletin bolady. Memlekettik organdardyń nátıjeliligin baǵalaý strategıalyq josparlar boıynsha jylma-jyl júzege asyrylady. «Memlekettik aýdıt jáne qarjylyq baqylaý týraly» Zań qabyldaý. Esep komıteti birinshi synypty álemdik aýdıtorlyq kompanıalardyń modelderi boıynsha jumys isteıtin bolady jáne aǵymdyq operasıalyq baqylaýdan ketedi.
94-qadam. «Ashyq úkimetti» engizý. AQPARATQA QOLJETİMDİLİK TÝRALY ZAŃDY ÁZİRLEÝ, ol memlekettik organdar ıeligindegi tek memlekettik qupıa men zańmen qorǵalatyn basqa da aqparattardan ózge kez kelgen aqparattyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etedi.
95-qadam. Memlekettik organdar basshylarynyń halyq aldynda STRATEGIALYQ JOSPARLAR JÁNE AÝMAQTYQ DAMÝ BAǴDARLAMALARYNYŃ MAŃYZDY KÓRSETKİSHTERİNE QOL JETKİZİLGENDİGİ TÝRALY JYL SAIYNǴY ASHYQ BAIANDAMALAR JASAÝLARYN jáne olardyń esepterin resmı veb-saıttarda ornalastyrýdy tájirıbege engizý. Ulttyq JOO-lar basshylarynyń óz qyzmetteri týraly oqýshylar, jumys berýshiler, qoǵam ókilderi men BAQ aldynda jylma-jyl esep berýlerin tájirıbege engizý.
96-qadam. ORTALYQ MEMLEKETTİK ORGANDARDYŃ STATISIKALYQ BAZALARY málimetterine ONLAIN-qoljetimdilikti qamtamasyz etý. Barlyq búdjettik jáne toptastyrylǵan qarjylyq esep, syrtqy qarjy aýdıtiniń nátıjeleri, memlekettik saıasat tıimdiligin baǵalaý qorytyndylary, memlekettik qyzmettiń sapasyn qoǵamdyq baǵalaý nátıjeleri, respýblıkalyq jáne jergilikti búdjettiń oryndalýy týraly esep JARIALANATYN BOLADY.
97-qadam. Ózin-ózi retteý men jergilikti ózin-ózi basqarýdy damytý arqyly AZAMATTARDYŃ SHESHİMDER QABYLDAÝ ÚDERİSİNE QATYSÝ MÚMKİNDİGİN KEŃEITÝ. MEMLEKETKE TÁN EMES QYZMETTERDİ BÁSEKELESTİK ORTAǴA jáne ózin-ózi retteýshi uıymdarǵa berý. Úkimet memleketke tán emes jáne basy artyq qyzmetterdi qysqartý esebinen neǵurlym yqsham bola túsedi.
98-qadam. Selolyq okrýg, aýyl, selo, kent, aýdandyq mańyzdaǵy qala deńgeıinde JERGİLİKTİ ÓZİN-ÓZİ BASQARÝDYŃ DERBES BÚDJETİ ENGİZİLETİN BOLADY. Oblys ortalyqtarynda jáne respýblıkalyq mańyzdaǵy qalalarda azamattardyń tıisti búdjettik jobalaryn talqylaýǵa qatysýynyń tetikteri jumys isteıdi.
99-qadam. MEMLEKETTİK ORGANDAR MEN ÁKİMDER JANYNDAǴY QOǴAMDYQ KEŃESTERDİŃ strategıalyq josparlar men aýmaqtyq damý baǵdarlamalaryn; búdjetterdi, esepterdi, maqsatty ındıkatorlarǵa qol jetkizýdi, azamattardyń quqyqtary men erkindikterin qozǵaıtyn normatıvtik-quqyqtyq aktiler jobalaryn; baǵdarlamalyq qujattar jobalaryn talqylaý bóligindegi rólderin kúsheıtý. QOǴAMDYQ KEŃESTERDİŃ ÓKİLETTİKTERİ men mártebesin zańmen bekitý, memlekettik sheshimderdi qabyldaý ashyqtyǵyn arttyrý.
100-qadam. Kanadadaǵy Canada Service jáne Avstralıadaǵy Centrelink úlgisi boıynsha MEMLEKETTİK QYZMETTERDİŃ BİRYŃǴAI PROVAIDERİNE AINALATYN «AZAMATTAR ÚSHİN ÚKİMET» MEMLEKETTİK KORPORASIASYN qurý. Memlekettik korporasıa halyqqa qyzmet kórsetetin barlyq ortalyqtardy bir júıege ıntegrasıalaıdy. Qazaqstan azamattary MEMLEKETTİK QYZMETTERDİ BİR JERDEN alatyn bolady. Memlekettik qyzmetti SAPA MENEDJMENTİ ISO 9000 SERIASYNA SÁIKES halyqaralyq sertıfıkattaý.
İSKE ASYRÝ TETİGİ
- El Prezıdenti janynan jedel túrde quramy otandyq jáne sheteldik sarapshylardan turatyn, BES JUMYS TOBYNAN jasaqtalǵan jańǵyrtý jónindegi ULTTYQ KOMISIA QURYLDY.
- Ulttyq komısıa BES INSTITÝTTYQ REFORMANY KEZEŃ-KEZEŃİMEN ORYNDAÝDY KELİSİLGEN BASQARÝ boıynsha júzege asyrýy tıis. Ol memlekettik organdardyń, bıznes-sektor men azamattyq qoǵamnyń ózara tıimdi is-qımylyn qamtamasyz etedi.
- Ulttyq komısıa TUJYRYMDAMALYQ SHESHİMDER QABYLDAP, İS-QIMYLDYŃ NAQTY JOSPARYN AIQYNDAÝY tıis. Onyń usynystary el Prezıdenti tarapynan bekitiletin bolady. Bekitilgen sheshimderdi oryndaý úshin jedel túrde PARLAMENT TARAPYNAN ZAŃDAR, ÚKİMET TARAPYNAN QAÝLYLAR QABYLDANATYN BOLADY.
- Mınıstrler men ákimderdiń sheshýshi bastamalaryn tıimdi júzege asyrýlary ULTTYQ KOMISIA TARAPYNAN QATAŃ QADAǴALANATYN bolady.
- Ulttyq komısıa janynan BEDELDİ SHETELDİK SARAPSHYLAR QATARYNAN HALYQARALYQ KONSÝLTATIVTİK KEŃES jasaqtaý qajet. Atalǵan keńes usynymdar jasap, reformalardy oryndaý NÁTIJELERİNİŃ TÁÝELSİZ JÚIELİ MONITORIŃİN júzege asyratyn bolady.
- Ulttyq komısıanyń jumys organy etip QAZAQSTAN RESPÝBLIKASY PREMER-MINISTRİNİŃ KEŃSESİN aıqyndaý qajet.