2015 jyly Time jýrnaly adamzat tarıhyndaǵy eń baı adamdardyń tizimin jarıalady. Bul tizimge Shyńǵys han, Bıll Geıts, Rokfeller syndy shirigen baılardyń qatarynan Iosıf Stalınge de oryn tabylypty. Ol mundaı dárejege qandaı baılyǵymen kóterilip júr? Anyqtap kórelik.
Memlekettik qamtamasyz etý
Stalın ómirinde ózimen birge qolma-qol aqsha ustamaǵan adam. Onyń kópsalaly saıajaılary, páterleri, ishetin asy, úı qyzmetshisi, kıetin kıimi, jıhazdary, bári-bári memleket qazynasynyń esebinen alynyp otyrǵan. Tipti, Stalın qaraqan basynyń qamyna memleket qazynasynan qansha qarajat bólinip jatqanyn da bilmedi.
Bir kúni Iosıf Vıssarıonovıch Borjomı saıajaıynda demalys ýaqytyn ótkizip jatqan kezinde ózine burynnan tanys grýzın azamatyn kezdestirip qalady. El bılep otyrǵan tanysyn kórgen grýzın de qarjy tappaı qınalǵanyn aıtyp qalady. Sol kezde Stalın óziniń qaýipsizdigin kúzetetin qyzmetkerlerdiń bas kıimin kóterip, sol jerde 300 rúbl jınap bergen desedi.
Stalın aqshanyń qunyn bilmegen desek te bolady. Bul sózimizge onyń qyzy Svetlana Allılýevanyń myna sózi dálel.
"Ákem 100 rúbldi revolúsıaǵa deıingi ýaqyttaǵydaı úlken sýmma kóretin. Maǵan 2-3 myń rúbl bergen kezinde mıllıon bergendeı jaýapkershilik artýshy edi".
Jalaqysy qansha boldy?
Memlekettik qamtamasyz etýden bólek atyshýly dıktatordyń turaqty jalaqysy boldy. alǵashynda onyń aılyq tabysy eldegi eńbekaqydan úsh ese kem edi. Biraq bıliginiń sońyna qaraı onyń bir aıdaǵy qaltasyna basatyn qarajatynyń kólemi 10 myń rúblge jetken. paketke salynǵan aqsha onyń jazý ústelinde jatatyn. Týrasyn aıtqanda, Stalın ol aqshaǵa muqtaj emes edi, tipti, qaıda jumsaryn da bilmeıtin. Aıyna partıaǵa tóleıtin 300 rúbl jarnadan bólek ol aqshanyń murty buzylmaýshy edi-mys.
Sondaı-aq, Stalın jalaqydan bólek jazýshylyq eńbegi úshin kólemdi qalamaqy alyp otyrdy. Onyń qalamynan týǵan kitaptar shet elderde aýdarylyp, basylyp shyqqan. Demek qalamaqy quny da osal emes.
Qolma-qol aqsha jáne jınaq kitapshalary
Stalın dúnıeden ótkende onyń muragerlerine qaldyrǵan qoljazba, kıim, úı syndy dúnıelerden bólek 900 myń rúbl qolma-qol aqsha bolǵan. Al keıinnen arnaıy organdar onyń balalaryna 30 myń rúbl qarajaty bar jınaq kitapshasyn ustatypty.
Sondaı-aq, bul búkil stalındik baılyqtyń bir pushpaǵy ǵana deıdi biletinder. Kolesnık esimdi tarıhshynyń aıtýy boıynsha, dıktator dúnıeden ozǵanda onyń jeke seıfinen 3,5 mıllıon rúbl jáne bul aqshanyń ár túrli shyǵarmashylyq eńbekteri úshin alǵan qalamaqysy ekenin rastaıtyn túbirtekter tabylǵan.
Aýdarǵan: Ádilet Mádenıet
