Týǵan jerdiń saf aýasy keýdeńe qýanysh pen móldir sezimdi qatar quıǵandaı kúıge túsiredi. Qazaq balasynyń kindigi áý basta-aq aýylda kesilgendikten be, dál osy «aýyl» degende kózimizge elester taza tabıǵat pen balǵyn baqytty kez árqaısymyzǵa tanys, árbirimizge jaqyn. Kindik qany tamyp, bal dáýreni bastan ótken ystyq mekenin án men jyryna qospaǵan ónerpaz qaldy ma?
«Týǵan jer» degen bólekshe uǵymnyń mán-mańyzyn qarabaıyr tilmen anyqtama berip ajyrata almaımyz. Adam ataýlynyń sezinip, kórip-bilmeı, túısigine qona qoımaıtyn qubylysy bar sekildi, «týǵan jerdiń» qasıetin uqqyzý úshin myń jol dastan jazsańyz da, azdyq etedi. Keshegi ótken ǵulamalar men shaıyrlardyń aýzy men oıynan túspegen «eldi saqtaý, jerdi qasıet tutý máselesi» búgingi kúni de óz qundylyǵyn joǵaltqan joq. Ultaraqtaı jeri úshin uıqysyz júrip kún keshken baba úmitin aqtamasaq, Máńgilik Eldiń máńgilik muraty sóngeni emes pe? Tarıh tolqynynda nyq qadam basyp, úlgi kórsete bilý úshin bizge eń áýeli jer men til máselesin qundylyqtardyń qatarynan túsirmegen abzal.
Qazaqtyń mańdaıyna bitken dara azamat Júsipbek Aımaýytov «Ystyq qoı, shirkin, týǵan jer!» dep emirenip, sanaýly ǵumyryn eli men jerine aıanbaı eńbek etý jolynda sarp etkeni bizge aıan. Osy sekildi, «týǵan jerin» erekshe tebirenispen tolǵaǵan tarlandar az emes. Taqyrybymyzdyń kórneki bastaýymen atsasyp jatqan, qazaqtyń aqıyq aqyny Muqaǵalı atamyzdyń:
«Tanys ólke,
Tanys aımaq,
Tanys mań:
Anaý jerde – qurbylarmen alysqam,
Anaý jerde – qurby janmen tabysqam.
Alba-julba aqsha bulttar jarysqan,
Taýlar áne, uıyqtap ketken danyshpan,
Joldar anaý, shubatylyp shańy ushqan,
Tanys ólke, tanys aımaq, tanys mań», – degen óleń joldary janymyzǵa jaqyn-aq.
«Adyrna» ulttyq-etnografıalyq birlestigi daralardyń sara jolyn jalǵastyrý maqsatynda «Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵy» KEAQ-nyń «Týǵan jer» memlekettik jobasy aıasynda jastardyń patrıottyq shyǵarmashylyǵyn arttyrýǵa kúsh salmaq. Týǵan jerge degen qurmet qazaqtyń qazaqtyǵy men ǵajaptyǵyn qatar tanytatyn tusy demese bolmaıdy. Týǵan jerdi ańsaý, aýyldyń qara topyraǵy men shúıgin maısasy sanańdy baýraıtyn kıeli jerdi saǵyný degenniń túp tórkini sanamyzdaǵy ulttyq kodtan bastaý almaı ma?
Sondyqtan, týǵan jerin sheksiz súıetin, týǵan aýylyna ańsary aýyp turatyn jastar «Týǵan jer» jobasy aıasynda ózderiniń óleńderin, prozalaryn, sýretterin, ónertabystaryn usyný arqyly baq synasady. Baıqaýdyń tolyq erejeleri aldaǵy kúnderi áleýmettik jeliler men ınternet-resýrstarda jarıalanady.
Mádına Oqas
