Tarazdyń ataýy sońǵy 200 jylda 5 ret aýysqan

/image/2019/08/26/crop-192_108_864x1536_qala-atauy-1.jpg

2000 jyldan astam tarıhy bar Taraz qalasynyń ataýy HİH ǵasyrdyń ortasynan beri 5 ret ózgergen. Ári saıası júıeniń aýysymen onyń baǵynyshty ákimshilik aýmaǵy da talaı ózgeriske ushyrap otyrǵan dep jazady Qamshy.kz aqparat agenttigi. 

1867 jyly «Jetisý men Syrdarıa oblystaryn basqarýdyń ýaqytsha erejesi» bekitilip, burynǵy Syrdarıanyń shekara mańy aýdandary men Qoqan handyǵy quramyndaǵy 7 ýezi biriktirý jolymen jańa Syrdarıa oblysy quryldy. Qoqan handyǵy quramyndaǵy 7 ýezben birge Áýlıeata ýezi de Syrdarıa oblysyna birigedi. Arada jarty ǵasyr ýaqyt ótken soń Qazan tóńkerisi oryn alady. Bul saıası oqıǵa patshalyq Reseı memleketiniń túze búgip Keńes odaǵynyń qurylýyna áser etti. Jańa memlekette jańa saıası júıe jáne basqarýdyń tyń tásili qoldanylady. Osylaısha Áýlıeata ýezi Syrdarıa oblysynyń ákimshilik aýmaqtyq bólinisi retinde Túrkistan ASSR-nyń quramyna kirdi. Al 1924 jyly QazaqASSR paıda bolýymen Áýlıeatanyń ýeziniń ákimshilik baǵynyshtylyǵy qaıta ózgerdi. 1928 jyldyń 17 qańtarynda Áýlıeata ýezi bolystarǵa taratylyp onyń negizinde Syrdarıa okrýginiń aýdandary quryldy. Búgingi Taraz qalasy, Jýaly, Merki, Sarysý, Talas, Shý aýdandarynyń ákimshilik aýmaǵy osylaı paıda bolǵan edi.

1932 jyldyń aqpanynda Qazaqstanda jańa ákimshilik-aýmaqtyq birlik retinde oblystar paıda boldy. Dál osy tusta qazirgi Jambyl oblysynyń aýmaǵy kórshiles jatqan 3 oblystyń aýmaǵyna endi. Máselen, Áýlıeata (qazirgi Taraz qalasy), Jýaly, Merki, Talas aýdandary Ońtústik Qazaqstan oblysyna jatqyzyldy. Al Sarysý aýdany Qaraǵandy oblysynyń quramyna kirse, Shý men Qordaı aýdandary Almaty oblysynyń quramyn tolyqtyrdy.

1936 jyldyń qańtarynda 200 jyl boıy Áýlıeata atanǵan shaharǵa Qazaqstan ólkelik partıa komıtetiniń hatshysy bolǵan Mırzoıannyń aty berildi. Degenmen bul ataý partıa belsendisiniń kózi tirisinde aq (1938 jyldyń 3 maýsymynda) Djambýl (Jambyl) dep aýystyrylady. İle shala QazaqKSR Joǵary keńesiniń jarlyǵymen (1939 jyldyń 14 qazanynda) qurylǵan oblys ta Djambýl (Jambyl) oblysy dep ataldy.

Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Mınıstrler Kabıneti janyndaǵy memlekettik onomostıkalyq komısıa orys tildi ataýlardy transkrıpsıalaý týraly jarlyq shyǵaryp (1993 jyldyń 5 sáýiri) Djambýl oblysy Jambyl oblysy al Djambýl qalasy Jambyl qalasy dep ózgertildi.

1997 jyldyń 8 qańtarynda jergilikti atqarýshy bılik organdarynyń ótinishi men kópshiliktiń talap tilegin, Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti janyndaǵy memlekettik onomastıkalyq komısıasynyń qorytyndysyn eskergen Memleket basshysy Jambyl qalasyna tarıhı Taraz ataýyn qaıtarý týraly Jarlyq shyǵardy.

Qatysty Maqalalar