Qazaqstandyq saıasatker Dosym Sátpaev Úkimet pen Ulttyq banktiń teńgeni erkin aınalymǵa jiberý týraly sheshimine qatysty «jańa devalvasıa halyq pen bıliktiń arasyn alshaqtata túsedi» degen pikirin kapital.kz saıtyna bergen suhbatynda bildirgen. Bul týraly «Qamshy» portaly habarlaıdy. Opozısıalyq saıasatker Dosym Sátpaevtyń suhbatyn oqyp otyryp túsingenimiz, qarasha halyqty qarada turyp, aldap soqqan alaıaq bıliktiń aqyry – halyqtyń seniminen aıyrylýmen tynatynyn ańǵarýǵa bolatyn sekildi.
Saıasatker Dosym Sátpaevtyń pikirinshe, Qazaqstannyń qazirgi bıligi qoǵamdyq prosesterge qatysty halyq aldyndaǵy óziniń strategıalyq yqpalyn joǵalta bastaǵan.
«Túsinesizder me, qandaı da bir partıa men belgili opozısıalyq toptardy baqylaýda ustaýǵa bolatyn shyǵar. Biraq, qoǵamdyq sanany kotrolda ustap, oǵan bılik júrgizý múmkin emes jaǵdaı. Tájirbıe kórsetip otyrǵandaı, bılik qazir tek qoǵamdyq kózqarasty ózgertýde ǵana yqpalyn joǵaltyp otyrǵan joq, sondaı-aq ekonomıkalyq saıasatta da óz bedelin túsirip alǵan. Túsinikti ǵoı, ekonomıkalyq jaǵdaılar ishki faktorlarǵa áser etedi. Bul teńge, rúbl, ıýánnyń qunsyzdanýy men munaı baǵasynyń túsýimen kórinis tapty. Bizdiń úkimettegiler órt bolǵannan keıin baryp qımylǵa kóshetin órt sóndirýshiler sekildi kórinedi maǵan. Al Prezıdent byltyrǵy jyly jáne bıylǵy jyldyń basynda Úkimetke naqty tapsyrmalar berip, álemdik naryqtaǵy jaǵdaılardy eskere otyryp, strategıalyq joba ázirleýdi mindettegen edi ǵoı. Úkimet sonda ne qarap otyr? Sol Úkimet pen Ulttyq bank teńgeniń kúrt qunsyzdanýy bolmaıdy dep aıtty ǵoı. Qane? »,-deıdi Dosym Sátpaev myrza.
Eger bılik Qazaqstandaǵy ekonomıkalyq jaǵdaılardyń qıyn bolatynyn, qyrjylyq qıyndyq Qazaqstandy qos búıirden qysatynyn, teńgeniń qunsyzdanýy men ekonomıkalyq jaǵdaıdyń nasharlaıtynyn ashyq aıtqan bolsa, qazirgi halyqtyń jaǵdaıy basqasha bolar ma edi?! Bizdiń tanymymyzdaǵy bılik Prezıdent aıtqan «ashyqtyq» degendi atymen umytsa kerek-ti. Al halyq óz bıliginen sol ashyqtyqty kútedi. Nátıjede, qaıtadan bılik qazǵan orǵa kelip halyq túsedi. Bul birinshi ret oryn alǵan devalvasıa emes. 2014 jyldyń aqpanynda da dál osy jaǵdaı qaıtalanǵan.
«Endi kelip Úkimet pen Ulttyq bank Prezıdentti tyǵyryqqa tirep qoıdy. Al Prezıdenttiń ózi devalvasıa bolmaıdy dep málimdegen edi ǵoı. Demek, Prezıdetke qate boljamdar jetkizilgen. Bul óz kezeginde bizdiń eldegi saıası ınstıtýttardyń ekonomıkalyq boljaý deńgeıiniń tómendigin kórsetedi. Sirá, munaı baǵasynyń qymbattaýyn kútse kerek. Biraq kerisinshe bolyp ketti»,-deıdi saıasatker.
Qazirgi ýaqytta túsingenimiz, bılik aldynda eki tańdaý bolǵan. Birinshisi, teńgeni erkin aınalymǵa jiberý arqyly shaǵyn jáne orta bıznesti básekege qabilettilendirý. Kórshi Reseı jáne Qyrǵyzstan taýarlarynyń arzandaýy men qazaqstandyq kásipkerlerdiń tabysy ortaıǵany el ekonomıkasyna yqpalyn tıgizgen. Al ekinshi jaǵynan negizgi salmaqty qarapaıym turǵyndardyń qaltasyna túsirý. Bul jolda bılik óz tańdaýyn jasady. Halyq óz bıligine ókpeli kúıi qaldy.
Iá, bıliktiń halyqty baladaı aldaýynyń aqyry halyq narazylyǵyna jalǵasyp ketýi de bek múmkin ekenin eskersek, Másimov basqaratyn Úkimetke naz aıta almaımyz.
Al máseleni ekinshi jaǵynan qarastyratyn bolsaq, qazirgi tańda bıliktiń bul áreketine naqty talaptaryn qoıyp, qarsylyq bildiretin saıası kúshter men strýktýra bar ma bizde? Ondaı kúshter opozısıalyq sahnada joq. Sebebi, eski opozısıa Qazaqstan kompartıasynyń jumysyn toqtatqannan keıin odan saıyn álsirep ketkeni de jasyryn emes. Degenmen, sońǵy jaǵdaılardan keıin halyqtyń bılikke degen senimi joǵalǵany anyq. Bul óz kezeginde júıeni basqarýdan shyǵaratyny sózsiz.
Nurgeldi Ábdiǵanıuly
«Qamshy» silteıdi