Búgin Almatyda ótken QMDB ǵulamalar keńesinde jasandy uryqtandyrýǵa baılanysty máseleniń sharıǵı úkimi talqylanyp, pátýa shyǵaryldy, - dep habarlaıdy«Qamshy» portaly Baq.kz-ke silteme jasap.
Medısınada jasandy uryqtandyrýdyń birneshe túri bar. Ony syrttaı jáne ishteı uryqtandyrý dep ekige bólip qarastyrsa da bolady. Ekeýiniń arasyndaǵy aıyrmashylyqqa kelsek, ishteı uryqtandyrý áıel adamnyń jatyrynyń ishinde júzege asady. Syrttaı uryqtandyrý er adamnyń uryǵy men áıel adamnyń jumyrtqa kletkasy jatyrdyń syrtynda arnaıy tútikshelerde uryqtandyrylý arqyly iske asady. Biraq, eki jaǵdaıda da balanyń damýy, ósýi jatyrdyń ishinde bolady.
Qoldan ishteı uryqtandyrý tásili.
a. Kúıeýiniń uryǵyn áıeliniń jatyryna ishteı uryqtandyrý arqyly ornalastyrady. Sharıǵatta bul ádiske ruqsat berilgen. Erkektiń uryǵy ózdiginen tabıǵı túrde áıeliniń jatyryna jete almaǵandyqtan osy ádis qoldanylady.
á. Áıeldi kúıeýinen tys ózge bir er kisiniń uryǵymen uryqtandyrý. Kóbinese bul tásil kúıeýi belsiz, ıaǵnı tabıǵı jolmen de jasandy jolmen de uryqtanýǵa kelmegen jaǵdaıda ári ony emdeý múmkindigi bolmaǵan kezde júzege asady. Mundaı jaǵdaıǵa dýshar bolǵan erli-zaıyptylar uryqty satyp alyp bala kóterýge májbúr bolady. Bul tásil Eýropa elderinde qatty damyǵan. Arnaıy uryq saqtaıtyn bankterde Nobel syılyǵynyń ıegeri, t.b. álemge tanymal adamdardyń uryqtaryn katalogtarǵa qoıyp satady. Kimge qaı saladaǵy adamdar qajet bolsa sol katalogtan kereginshe tańdap alady. Bul tásil tolyǵymen sharıǵatqa qaıshy.
Úkim:
- joǵaryda kórsetilgen «ishteı» jáne syrttaı uryqtandyrý» kórinisterinde uryq jáne jumyrtqa kletka erli-zaıyptylarǵa tıesili bolyp, áıeldiń jatyryna engizilse sharıǵatta ruqsat etiledi.
- budan ózge kórinisterde tektiń aralasýy jáne «zına» uǵymy týatyndyqtan sharıǵatta tyıym salynǵan.
- Alla Taǵala adam balasyn ózge jaratylystan ardaqty etip jaratqandyqtan, ol ózine tıesili uryqty satýǵa da, tegin berýge de quqyǵy joq», – delingen pátýada.
