4 qarasha kúni Jambyl oblysy Qordaı aýdandyq sotynda «Qazaqstandy Reseı Federasıasynyń bir gýbernıasy dep tanyp, jerin Reseıge qosý kerek» dep áleýmettik jelilerde turaqty túrde separatıstik pıǵyldaǵy jazbalar taratqan Ermek Taıshybekovtiń ústinen qozǵalǵan qylmystyq is boıynsha sot bastalǵan bolatyn. Qazaq jerin talan-tarajǵa salýdy kóksegen, sútteı uıyǵan el tynyshtyǵyn buzýdy ańsaǵan jaý alystan kelmedi. Óz ishimizden shyqty. Sol ishten shyqqan jaýdyń aram pıǵylyn erte bastan ańǵaryp, jar qulaǵy jastyqqa tımeı tıisti memlekettik organdarǵa dabyl qaǵa júrip, ústinen is qozǵatqan, qylmystyq isti sotqa jetkizýge basty sebepker bolǵan jan – qoǵam belsendisi BOTAGÓZ Zarqynqyzy. Qazaqstandaǵy reseıshil separatızm nasıhatshysy Ermek Taıshybekov sotynyń barysy, jalpy eldegi separatıstik pıǵyldaǵy uıymdar men jekelegen adamdardyń qyzmeti týraly Botagóz Zarqynqyzymen bolǵan suhbatty nazarlaryńyzǵa usynamyz.
Botagóz hanym, Siz Ermek Taıshybekovpen qalaı tanys bolyp júrsiz? Onyń qazir sot prosesine sebep bolǵan zańǵa qaıshy qylyqtaryn qalaı baıqadyńyz?
Taıshybekov kóbinese Feısbýk, VKontakte áleýmettik jelilerinde, «Zona.kz» sıaqty Reseıdiń saıasatyn qoldaıtyn qazaqstandyq ınternet-resýrstarda, Reseı aqparat quraldarynda sarapshy retinde Qazaqıaǵa degen pikirlerin jıi aıtyp júretin adam. Aýdıtorıasy kóp tulǵalardyń paraqshasyna kirip, óz nasıhatyn júrgizedi. Basynda kóp adamdar oǵan nazar aýdarǵan joq edi. Men óz basym Ýkraınadaǵy jaǵdaıdan keıin Qazaqıa jerinde separatıstik pıǵyldaǵylardyń kóbeıgenin baıqadym da, Taıshybekovke nazar aýdardym. Men ózim 2012 jyly «VKontakte» jelisinde «Vernem Severnyı Kazahstan Rossıı», «Severnyı Kazahstan Rossııskaıa zemlá» degen toptardy Ulttyq qaýipsizdik komıtetine, Bas prokýratýraǵa hat jazyp júrip japtyrtqanmyn. Sodan keıin kishkene de bolsa bir tájirıbem boldy.
Áleýmettik jelilerde nasıhat jasaý - qazirgi kúnniń aqparat soǵysynyń bir mańyzdy bólshegi ekendigin Ýkraınadaǵy jaǵdaı talaı dáleldedi. Men sol kezden bastap onyń jazbalaryn oqyp, saqtap, quqyq qorǵaý organdaryna jiberip otyrdym. Oǵan qarsy jazǵan aryz-shaǵymymdy úsh júzdeı adam qoldap, qol qoıdy. Ókinishke oraı, bizdiń qoǵamda Taıshybekovti qoldaıtyndar da kóptep tabyldy. Áleýmettik jelilerde onyń júktegen vıdeolaryn jarty mıllıonnan astam adam kórip, ony jaqtap alýan túrli pikirler jazǵan. Onyń ishinde, árıne Qazaqıada turyp jatqan , Qazaqstandy memleket dep sanamaıtyn, zańyn syılamaıtyn, úkimettiń qyzmetine qanaǵattanbaıtyn adamdar jáne Reseıde, Izraılde, Ýkraınada jáne t.b. memleketterde ómir súrip jatqan orystar bar.. Jazbalarynda, vıdeolarynda Taıshybekov: «Qazaqstanda ómir súrip jatqan orystardyń quqyǵy shekteledi. Zańdy túrde bolmasa da, is júzinde bar. Birinshiden, mundaǵy orystar til jaǵynan qysym kórýde. Qazaqstanda memlekettik til tek orys tili bolýy kerek. Sebebi, munda ózge ulttardyń sany kóp. Sondyqtan solardyń suranysyn qanaǵattandyrý kerek», – deıdi. Men onyń paraqshasyndaǵy osy vıdeolardy kórgennen soń, onyń ózine jeke jazyp, basqa memleketterdi mysalǵa keltirip, túsindirýge tyrystym. Osyndaı taıshybekovtardyń Qazaqıa jerinde paıda bolýy da jaı emes dep oılaımyn. Belgili sebepteri bar. Birinshiden, Reseı Dýmasynyń vıse-spıkeri, V. Jırınovskıı birneshe ret Qazaqstan Ýkraınadan keıin Reseı Federasıasynyń Ońtústik-Sibir okrýgi bolady dep aqparat quraldarynda aıtyp júrdi. Ekinshiden, shyny kerek, qazaq halqynyń ulttyq sanasynyń tolyq qalyptaspaý dep sanaımyn. Kórshi Ózbekstanda «orys bolǵyń kelse, eń birinshi qazaq bol» dep beker aıtyp júrgen joq. Máseleni tek bıliktiń saıasatyna silteýge bolmaıdy. Qazaqtyń ulttyq sanasy joǵary bolsa, aıtylǵan máńgúrtter, osylaı bas kótermeýshi edi. Jańaǵy Taıshybekovtyń meken jaıy naǵyz qazaqı Jambyl oblysy Qordaı eldi mekeni. Onyń belsendi áriptesteri Erlan Esenalıev degen Qordaıdyń jigiti, Ámir Qasenov Taldyqorǵannyń turǵyny, Qaırat Baıgereev degen orys shirkeýdiń popy, Almaty oblysynyń Qarasaı aýdandaǵy Úsh qońyr aýylynda turady. Namysty bolyp, qazaqsha sóılep, balalarymyzdy qazaq mektepterge bersek, qazaq teledıdaryn, radıosyn bala-shaǵamyzben birge tyńdap rýhymyzdy kótersek, birlik, yntymaqta bolsaq, mundaıǵa jol belme edik.
Sol, burynǵy KSRO respýblıkalarynda, jergiligti ult ókilderi óz tilin, diniń qurmetteýde. Basqa ult ókilderi ol elderde: «Bizdiń til – resmı til bolýy kerek» dep eshqashan másele kótermeıdi. Al, Qazaqıa jerinde Kreml bizdiń máńgúrtterdi paıdalanyp, halyqaralyq quqyqty, moraldyq normalardy aıaqqa taptap, Ýkraınadaǵy senarıdi Qazaqıa jerinde qaıtalaýǵa kúsh salýda. Taıshybekovter sondaı aram pıǵyldyń quraly ǵana.
Sanaly adamnyń aqylyna qonymsyz dúnıelerdi kókip júrgen onyń kózdegen maqsaty qandaı sonda ? Ne oılaǵany bar eken?
Ermek Taıshybekov ózin orys jaqtaýshysymyn dep sanaıtyn adam. Onyń kózdegen maqsaty – Qazaqstandy Reseıge qosý, Qazaqstandy Reseıdiń gýbernıasyna aınaldyrý. Ol ǵalamtor paraqshalarynda júktegen vıdeolarynda «Orys bolmasa, qazaq kúnin kóre almaıdy», «Orys tili – memlekettik til bolýy tıis», «Qazaqtarda memleket bolmaǵan, olar kóshpeli halyq. Jalpy, «qazaq» degen halyq joq. Ol bar bolǵany birneshe rýdan quralǵan top. Qazaqtardyń qazirgi ómir súrip jatqan terıtorıasy orystyń jeri. Eger ádilettilikke júginetin bolsaq, bul jerdi Reseıdiń ózine qaıtadan berýi kerek. Qazaqstan ózdigimen jeke memleket bola almaıdy» dep eki jarym jyl boıy áleýmettik jelilerde, , «Zona.kz» ınternet portalynda úgit-nasıhat jumystaryn júrgizdi. Óziniń aıtýynsha, osy bir-eki jyl ishinde quzyrly organdardan adamdar kelip, áńgime qurǵan. Iaǵnı, ol aldyn-ala istep júrgeniniń zańǵa qaıshy ekeni týraly eskertilgen. Meniń ishim ashıtyny «Respýblıka» portaly Taıshybekov sıaqtylardy ultqa shynaıy qyzmet etip júrgen Serikjan Mámbetalın, Ermek Narymbaev, Aron Atabek, Vladımır Kozlovpen salystyryp, «rejımniń qurbandary» qataryna qosyp otyr.. Sychev degen taǵy bir azamat SHQO-da sotqa tartylyp jatyr. Óıtkeni, ol «VKontakte» áleýmettik jelisinde «Qazaqstannyń Reseıdiń quramyna kirýin kim qoldaıdy?» dep daýys jınaǵan. Muny bizdiń «Ádil sóz» degen qoǵamdyq uıym jaqtap otyr.Demokratıa desek de, Zańdy buzýǵa eshkimniń de quqy joq, dep oılaımyn. Sodan keıin, osy E. Taıshybekov sıaqtylar elimizde tatý-tátti ómir súrip jatqan kóptegen etnos ókilderiniń arasyna jik salady, qazaq pen orys halqyn bir-birine qarsy qoıýy múmkin. Mundaı arandatýshylyqtarǵa biz jol bermeýimiz kerek!
Jaz aılarynda sol E. Taıshybekovti jyndyhanaǵa jaýyp tastapty degen de áńgime shyǵyp edi...
Iá, E. Taıshybekov ustalyp, jaýap alý kezinde menimen bettestirý bolǵan edi. . Sóıtip, Almatydaǵy «jyndyhanada» bir aı tekserýden ótti. Saraptamanyń nátıjesinde onyń deni saý bolyp shyqty. Biraq, sol kezde reseıshil jýrnalıs Andreı Sherbakov naqty aıtar bolsam, «Regným», «Komsomolskaıa pravda» basylymdarynda: «Ermek Taıchıbekovty erkinen tys «jyndyhanaǵa tyǵyp, túrli dáriler berip, burynǵy Keńes Odaǵynda bolǵan jazalaý psıhoterapıanypaıdalanyp jatyr», – dep shý kóterdi.
Jalpy kez-kelgen adam tutastaı bir memlekettiń konstıtýsıalyq qurylymyna, aýmaqtyq tutastyǵyna qaraptan-qarap qarsy shyqpaıdy. Ne ol adam, joǵaryda aıtylǵandaı, psıhıkalyq turǵyda naýqas bolýy kerek, ne artynda kúshti «toqpaqtary» bolýy qajet. Myna Taıshybekovtiń qoltyǵyna sý búrkip júrgen sondaı demeýshileri bar shyǵar, bálkim?
Joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy. Qazaqstanda ony qoldaıtyn «Mır bez nasızma» degen uıym bar. Uıym Ýkraınada belsendi jumys isteıdi, Brússelde keńsesi bar degen málimetterdi estımiz. . Jáne onyń ókilderi–Ýkraınanyń bólinýin ańsaıtyn separatıstik pıǵyldaǵylar. Ony olar «Novorossıa» dep atap júr. Men de Kıevte boldym. Men de Kıevte boldym. Eshqandaı orys ulttynyń ókilderin qysym jasaý nemese quqylaryn shekteýdi kórgen joqpyn. Al, qazir «Mır bez nasızma» uıymynyń fılıaly Qazaqstanda da ashyldy. Onyń jetekshisi Andreı Sherbakov degen joǵary aıtylyp ketken qazaqstandyq jýrnalıs ol týraly kezinde «Adam bol» jýrnalyna da jazǵan, «Zona.kz» saıtynda sol uıymdy basqaratynyn moıyndaǵan. Aıtaıyn degenim, bizdiń bar jazyǵymyz – jerimizdiń tutastyǵyn, elimizdiń táýelsizdigin, óz ana tilimizdiń shyn máninde memlekettik til bolýyn, qazaq mektepteriniń kóbeıýin oılaǵanymyz ba?! Biz eshqashan dıaspora ókilderiniń quqyqtaryn joqqa shyǵarmaımyz, tek Qazaqıa eliniń adal azamaty, aram oıy joq bir bólshegi bolsyn deımiz. Biz arnaıy bir qozǵalysta nemese partıada joqpyz. Biraq ýaqyt óte kele, ol bolady dep oılaımyn. Qazirgi Ýkraınanyń jaǵdaıynan keıin Qazaqstan úkimeti, halqy, quzyrly organdary budan sabaq alýy kerek. Sol turǵydan qaraǵanda Jambyl oblysynyń Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń basshylary, qyzmetkerleri meniń ótinishimdi qabyldap, segiz aı boıy tergeý jumystaryn júrgizip, bes tomdyq materıal jınap, isti sotqa jetkizgenine alǵysymdy bildiremin. Bul - bizdiń eldigimiz, aýyzbirshiligimiz, egemendikke degen qurmetimiz synǵa túsetin sát.
Botagóz hanym, kúni keshe bastalǵan E. Taıshybekovtiń sotyna qaıta oralsaq. Jalpy, sot barysy qalaı ótýde? Sýdıa solqyldaqtyq tanytyp, E. Taıshybekov jazadan qutylyp ketedi dep oılamaısyz ba?
Jaqynda sottyń birinshi otyrysy ótti. Ókinishke oraı, aıyptalýshynyń advokaty: «Taıshybekov bes tomdyq sottyń materıaldarymen tanysqan joq. Tanysýǵa ýaqyt berińiz», – dedi. Al, negizinde ol ispen tanysqan, quzyrly organdar qoǵamda osyndaı rezonans týdyrǵan iste qatelik jasamaıdy dep oılaımyn. Biraq, nege ekenin bilmeımin, sot otyrysty keıinge qaldyrdy. Advokaty: «Áli sottyń nátıjesi shyqqan joq. Sondyqtan, ýaqytsha ustaý ızolátorynda emes, ázirge úıqamaqta otyrsa bola ma?» dep ótinish jasaǵan edi, oǵan sot quramymen bir saǵattaı aqyldasyp, «bolmaıdy» degen sheshim shyǵardy. Taıshybekov eki aıdan beri túrmede otyr. Joǵaryda aıtqandaı onyń Qazaqıada, Reseıde qoldaýshylary óte kóp. Qazir olar: «Qazaqstandyq orystardyń quqyǵyn qorǵaýshy adamdy qorlap jatyr», – dep aqparat quraldarynda ártúrli maqalalar jazyp, shý kóterip, shyryldap júr. Tipti Reseı prezıdenti V. Pýtınge, Qazaqstan prezıdenti N.Nazarbaevqa qol jınap hat jazǵandaryn, Almatydyǵy reseı konsýlymen de kezdeskenderin bilemin.Sondyqtan óziniń eline, jerine jany ashıtyn árbir qazaq azamaty dál osy syn saǵattarda aýyzbirshilik tanytyp, birigýi kerek. Áleýmettik jelilerde, aqparat quraldarynda bolsyn bir adamdaı óz oı-pikirlerin jazyp, taratý kerek. E. Taıshybekovtiń sotynyń nátıjesi – elimizdegi separatızmge berilgen baǵa bolady. Eger, E. Taıshybekov kináli dep tanylyp, túrmege jabylsa, túrli separatıstik ıdeıalardy nasıhattaýshylarǵa, elimizdiń tutastyǵyna qarsy áreket jasap júrgenderge aýyr soqqy jasalady. Al, aqtalyp shyqsa, Qazaqıanyń egemendigine qarsy toptar burynǵysynan da qatty taırańdaıdy deı berińiz.
Eń bastysy, bizdiń quzyrly organdar E.Taıshybekovtiń jalǵyz emes ekenin túsinýi kerek. Áleýmettik jelilerde ony jaqtaýshylardyń pikirin oqysańyz, shoshısyz. Onda: «Siz quqyǵy taptalǵan orys halqy úshin kúresýdesiz!» degen urandar jazylǵan. Sondyqtan, bul – úlken qoǵamdyq rezonans týdyratyn is. Qoǵam da jaı bir raqat qalmaı, máseleniń ózektiligin, aýqymdylyǵyn kótere berýi kerek. Keıbireýler: «Taıshybekovke raqmet aıtý kerek. Ol uıyqtap jatqan qazaqtyń sanasyn oıatyp jatyr» dep te júr. Bizge ol sıaqty ultarazdyqty týdyratyn adamdar kerek emes. Endi ol zańdy túrde jazasyn alý kerek. Eldiń sanasyn oıatatyn, rýhyn kóteretin jol ol emes.
Taıshybekovtiń qamaýǵa alynýyna onyń jaqtaýshylary qalaı jaýap qatýda?
Onyń jaqtastary A.Ahmetova, A. Sherbakov, t.b. V.Pýtınge, N.Nazarbaevqa jáne Reseıdiń elshiligine hat jazýdy uıymdastyrǵan. Biraq, osyny bile tura bılik basyndaǵylardyń nege únsiz otyrǵanyna tań qalamyn. Sherbakovtyń da, Ahmetovanyń da atynan aryzdanyp, UQK-ge taǵy hat jazdym.. Jaqynda Reseıdiń sheteldegi otandastary Máskeýde jınalǵan. Sonda RF Syrtqy ister mınıstri S. Lavrov: «Biz árdaıym ózge memlekette ómir súrip jatqan orystardyń quqyǵyn qorǵaımyz»,– dedi. Bul – halyqaralyq zańǵa qaıshy. Óıtkeni, olar orys bolsa da, ózge memlekettiń azamattary. Máselen, Reseı Ýkraınanyń Qyrymyn tartyp aldy. Kezinde Ýkraına men Qazaqstan ıadrolyq qarýyn Máskeýge tapsyrǵanda, Reseı tarapynan ózderiniń táýelsizdigi men tutastyǵyna qol suqpaý týraly kepildik alǵan bolatyn. Al, Reseı bolsa endi sol qarýmen búginde Ýkraına men AQSH-qa, tutastaı álemdik qaýymdastyqqa qyr kórsetýde. Sol durys pa? Erteń Qazaqıaǵa da osyndaı shabýyl jasamaıdy degenge esh kepil joq. Bizdegi reseıshil shovınıser osyǵan arqalanýy múmkin. Sondyqtan, Reseı bıliginiń búgingi saıasaty óte qorqynyshty der edim.
Kez-kelgen sot prosesi qaǵazbastylyǵymen qosa, arly-berli júristi qajet etetin, áýre-sarsańǵa toly jumys ekenin bilemiz. Sot Almatyda emes, E. Taıshybekov turaqty tirkeýde turǵan Jambyl oblysy Qordaı aýdanynda ótip jatqandyqtan jer alshaqtyǵy da máseleni qıyndata túsedi. Qarjy máselesi de bar degendeı. Osy rette sizge materıaldyq járdem jasaǵan, moraldyq turǵyda dem berip júrgen azamattar bar ma?
Qudaıǵa shúkir, ondaı azamattar bar. Men tanymal jýrnalıs, «Juldyzdar otbasy» jáne «Ańyz adam» jýrnaldaryn shyǵarýshy Jarylqap Qalybaıǵa ýaqytyn bólip, Qordaıǵa sot otyrysyna arnaıy baryp qoldaǵanyny úshin rızashylyǵymdy bildiremin. Ult janashyrlary Muhtar Taıjan men Ámirjan Qosanov aǵa jumystarynan shyǵa almasa da, qaıta-qaıta telefon shalyp halymdy bilip, sot barysyn muqıat qadaǵalap júr. Qazaq azamattarynyń osyndaı aýyzbirshiligi ǵana bizdi nebir sumdyqtan aman alyp qalady dep oılaımyn.
E. Taıshybekovten basqa memleket tutastyǵyna qarsy ıdeıalardy nasıhattaýshy taǵy qandaı tulǵalardyń nemese qoǵamdyq uıymdardyń jumysyna nazar aýdartqyńyz keledi?
Meniń ishim ashıtyny «Respýblıka» portaly Taıshybekov sıaqtylardy ultqa shynaıy qyzmet etip júrgen Serikjan Mámbetalın, Ermek Narymbaev, Aron Atabek, Vladımır Kozlovpen salystyryp, «rejımniń qurbandary» qataryna qosyp otyr. Tipti, Taıshybekovtiń qamalýyn «Adam» jýrnalynyń jabylýymen birdeı qoıýda. Sychov degen taǵy bir azamat SHQO-da sotqa tartylyp jatyr. Óıtkeni, ol «VKontakte» áleýmettik jelisinde «Qazaqstannyń Reseıdiń quramyna kirýin kim qoldaıdy?» dep daýys jınaǵan. Muny bizdiń «Ádil sóz» degen qoǵamdyq uıym jaqtap otyr. «Bizde sóz bostandyǵy bar emes pe? Bul ol jigittiń óz oıy, jeke pikiri» deıdi. Mine, osyndaı sóz bostandyǵyn, pikir erkindigin anarhıaǵa aınaldyrǵysy keletinderdiń tirligi alańdatady.
Al, áleýmettik jelilerdegi separatıstik ıdeıalardy taratýshy toptarmen kúres bir sátke de tyıylmaý kerek. Olar biriniń kózi qurysa, ekinshisi paıda bolyp jatady. Men ózim 2012 jyly «VKontakte» jelisinde «Vernem Severnyı Kazahstan Rossıı», «Severnyı Kazahstan Rossııskaıa zemlá» degen toptardy Ulttyq qaýipsizdik komıtetine, Bas prokýratýraǵa hat jazyp júrip japtyrtqanmyn. Qazaqstanǵa NOD (Narodno-osvobodıtelnoe dvıjenıe) degen uıym kelgen. Jetekshisi – shovınıs Aleksandr Dýgın degen profesor. Olar logotıpine Baýyrjan Momyshulynyń fotosyn salyp qoıypty. Bas prokýratýraǵa, UQK-ǵa jazyp, Baýyrjan Momyshulynyń nemeresimen habarlasyp, bulardyń kim ekenin aıtyp túsindirdim. Olar Qazaqstanda tirkelmegen eken. Sóıtip, bul uıymdy da japqyzdym. Sondyqtan, qazir áleýmettik jelini paıdalanbaıtyn qazaq joq. Solar aınalasyna muqıat qarap, osyndaı toptardy baıqasa, zańǵa saı arnaıy organdarǵa shaǵymdanyp, olardyń kózin joıýǵa úles qosýy kerek.
Botagóz hanym, ulttyq máseleler resmı bılik tarapynan kóterile bermeıtinin bárimiz bilemiz. Mundaı daýly máseleler kóp jerde «jabýly qazan jabýly kúıinde» qalyp jatady. Sol qalyptasyp qalǵan qasań qaǵıdany buzyp, aram pıǵyldylarmen zań jolymen kúres ashqan sizdiń isińiz kóp jastarǵa úlgi. Oqyrmandarymyz da bile júrsin, áńgimemizdiń sońynda ózińiz týraly da aıta otyrsańyz.
Ózim Qaraǵandy oblysynyń qazirgi Qarqaraly aýdany, kıeli Egindibulaq aýylynyń týmasymyn. Mamandyǵym – fılolog, orys tili men ádebıeti pániniń muǵalimimin. 1974 jyldan bastap Qaraǵandy qalasynda turǵanmyn, qazir Almatydamyn. Qalyń orystyń arasynda óstik. Olardyń qazaq halqyna degen kózqarasynyń qandaı ekenin bizden artyq biletin jan joq shyǵar. Anam ultshyl kisi edi. Muǵalim boldy. Qazaq aýyz, jazba ádebıetin jaqsy biletin. Shákárim men Ahmet Baıtursynuly, Myrjaqyp Dulatuly, Mustafa Shoqaıdy elder Qazaqstan táýelsizdik alǵannan bilgen bolsa, biz sovet odaǵy kezinen anamyzdyń aýzynan estıtinbiz. Anamyz – Álıman Ámze qyzy Súleımen Qaz daýysty Qazybek babamyzdyń tikeleı 6 urpaǵy. Ákem Zarqyn Taıshybaı – el biletin tarıhshy, jýrnalıs, abylaıtanýshy, M.Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetiniń profesory.
Uzaq jyl mektepte jumys istedim. Qazir táýelsiz «Trıbýna. Saıası qalam» gazetinde jumys isteımin. Qoǵamdyq negizde de biraz jumystar atqarǵym keledi. Jeńistiń 70 jyldyǵy qarsańynda Georgıı lentasynyń bizge jat atrıbýt ekenin másele etip kóterdik. Dosym Nurul Raqymbekpen osy máselege baılanysty qol jınap, bul lentaǵa el aýmaǵynda tyıym salý týraly Úkimetke úndeý jazdyq. İsimiz nátıjesiz bolmady, joǵarydan bul lentany qoldanbaý týraly qaýly keldi, memlekettik sımvol nyshandary, ulttyq oıý-órnekpen bezendirilgen lenta nusqasy jasaldy. Almaty, Talǵar qalalarynda sol ulttyq naqyshtaǵy lentalardy taratý aksıalaryn ótkizdik. Munyń barlyǵyn maqtaný nemese jaqsy attaný úshin emes, jastarǵa baǵyt-baǵdar bolsyn, solar az da bolsa úlgi alsyn dep aıtyp otyrmyn.
Suhbattasqan: Darhan Muqan
