IýNISEF Balalar qory Ókildiginiń habarlaýynsha, 17 qarashada Óskemen qalasynda bilim berý mekemelerinde balalarǵa qatysty zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý máselelerin talqylaýǵa arnalǵan halyqaralyq jıyn ótti. «Qazaqstanda balalarǵa qatysty zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý jáne shara qoldaný baǵdarlamalarynyń tájirıbesin taratý strategıalary» degen taqyryppen ótken konferensıany QR Bilim jáne ǵylym mınıstrligi, QR-daǵy Adam quqyqtary jónindegi Ýákil keńsesi, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimdigi, S.Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik ýnıversıteti men «Órleý» biliktilikti arttyrý ulttyq ortalyǵy» uıymdastyrǵan. Jıynnyń maqsaty – respýblıka mektepterindegi zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý jáne atalmysh taqyrypqa arnalǵan baǵdarlamalardy júzege asyrýǵa qyzyǵýshylyq tanytqan óńirler arasynda dıalog ornatý.
Sońǵy ýaqytta mektepterde joǵary synyp balalarynyń tómengi synyp oqýshylaryna kúsh kórsetýi, aqsha bopsalaý, jynystyq zorlyq kórsetý, kıber-býllıng (sandyq tehnologıalar kómegimen qýdalaý) sıaqty soraqylyq áreketterdiń nebir túri kórinis berip jatqany aıqyn. 2013 jyldyń qyrkúıeginen bastap qabyldanǵan IýNISEF baǵdarlamasynda muǵalimderge, oqýshylar men ata-analarǵa zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý jáne shara qoldaný týraly jan-jaqty túsinikteme berýdi maqsat etedi. Bul baǵdarlama sondaı-aq, balalarǵa jasalǵan zorlyq-zombylyq týraly málimetterdi tirkeýge jáne der kezinde shara qoldanýǵa múmkindik beretin mektepten tys mehanızmderdiń ornaýyna negiz bolady. IýNISEF Balalar qorynyń qoldaýymen Shyǵys Qazaqstan oblysynda eki jyl boıy júzege asqan «Mektepterdegi zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý jáne shara qoldaný boıynsha synamaly baǵdarlamasy» Óskemen, Semeı, Rıdder jáne Serebránskte ornalasqan jeti mektepte jáne úsh mekemede synaqtan ótken edi.
Joba aıasynda 40 mektep dırektoryna, múǵalimder men ustazdarǵa arnalyp oqý kýrstary uıymdastyryldy. Mektepterdegi zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý jáne shara qoldaný boıynsha arnaıy nusqaýlyqtar, oqýshylarǵa arnalǵan aptasyna eki rettik, júıeli 20 mınýttyq oqý sesıalary barysynda bastapqy zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý boıynsha oqý baǵdarlamalary ázirlendi. Dárister «Tálimgerge tálim berý» qaǵıdasy boıynsha ótkizildi. Baǵdarlama negizinen 3-7 synyptarda oqıtyn balalarǵa arnalǵan bolatyn. Alaıda elimizde balalarǵa qatysty zańsyzdyq áreketteriniń azaımaýyna baılanysty jobany uıymdastyrýshylar baǵdarlamany joǵary synyptarǵa da engizdi. Búginde baǵdarlamamen 6348 oqýshy qamtylǵan.
Jıynǵa qatysýshylar baǵdarlamany júzege asyryp jatqan Óskemen qalasyndaǵy № 27 mektep ujymymen de kezdesti. Kezdesýde ustazdar oqýshylardyń quqyǵyn qorǵaýǵa baǵyttalǵan pedagogıkalyq úrdistermen tanystyrdy.
«Arnaıy sabaqtarda biz oqýshylarmen birge ártúrli jaǵdaılardy taldaımyz, saýalnamalar toltyramyz, áleýmettik minez-qulyqtyń jaǵymdy úlgisin qalyptastyrý úshin ártúrli senarıler jasaımyz», — deıdi, Tatána Afanaseva, 6-shy synyp jetekshisi. «Buryn biz, oqýshylar, bir-birimizge til tıgizip, alysyp-julysýǵa deıin barsaq, osyndaı tálimi kóp baǵdarlamanyń dáristerin tyńdaǵannan keıin ózimizdi tártipke keltirýge tyrysýdamyz. Ár oqýshy buzyqtyq is-áreketimiz úshin jaýapkershiliktiń baryn oılaıtyn boldyq. Osy baǵdarlamanyń arqasynda meniń dostarym kóbeıdi», - deıdi, 8-shi synyp oqýshysy Marǵulan.
Ustazdarǵa arnalǵan mektepterdegi zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý týraly trenıńterdi halyqaralyq IýNISEF sarapshysy, minez-qulyq daǵdylaryn ózgertý ádistemesiniń avtory Robın Haar ótkizdi. Ártúrli oblystardan kelgen delegattar úshin tájirıbe men bilim almasýdyń úlken múmkindigin týǵyzǵan osyndaı konferensıalardy aldaǵy ýaqytta basqa da aımaqtarda ótkizý josparlanýda.
Sharafat Jylqybaeva
