Búgin qazaqstandyq serke saıasatker, memlekettik basqarý isine sonaý keńestik jyldardan bastap-aq aralasqan, bılik bıiginde zor yqpalǵa, el arasynda úlken senimge ıe memleket qaıratkeri Imanǵalı Tasmaǵambetovtiń týǵan kúni. Sańlaq saıasatker  59 jasqa tolyp otyr. Osy dataǵa oraı, qaıratkerdiń saıası portretin asha túsý maqsatynda eldegi birqatar saıasatkerler men sarapshylarǵa Imanǵalı Tasmaǵambetovtiń tulǵalyq qasıetteri men joǵary bılik sapyndaǵy qyzmetine qatysty birneshe saýal joldaǵan edik. Alǵashqy bolyp 90-jyldary Imanǵalı Nurǵalıulymen Memlekettik jastar isi jónindegi komıtette úzeńgiles qyzmet atqarǵan saıasatker Ámirjan Qosanovtan jaýap keldi.

Imanǵalı Tasmaǵambetov joǵarǵy bıliktegi elıta arasynda qanshalyqty yqpaldy tulǵa?

Bizdegi júıede kez kelgen sheneýniktiń shynaıy yqpalynyń úsh kórsetkishi, úsh ólshemi bar. Ekeýi – ótkinshi, bireýi – turaqty.

Birinshisi – atqaryp júrgen resmı qyzmeti, ıaǵnı, kreslosy. Bul turǵydan Tasmaǵambetov myrza Qazaqstanda bar joǵarǵy sheneýniktik qyzmettiń barlyǵyn derlik atqaryp shyqty. Qazir de memlekettiń eń mańyzdy salasy – qorǵanys isterin basqaryp otyr.

Ekinishisi – prezıdenttiń ol sheneýnikke jeke kózqarasy, oǵan degen senimi. Ol jaǵynan da Tasmaǵambetov myrza kende emes. Osynshama ýaqyt boıyna elbasynyń eń senimdi seriktesi retinde ózin tanytyp keledi, senim orbıtasynan shyǵyp kórgen joq. Munyń ózi ekiniń biriniń qolynan kele bermeıtin jetistik. Tasmaǵambetovtyń da dushpandary osy jyldar ishinde tynysh otyrmaǵan shyǵar, ol týraly prezıdenttiń qulaǵyna talaı sybyrlaǵan da bolar. Biraq ol bolsa, áli prezıdenttiń janynda. Bul jaıt kóp nárseni ańǵartsa kerek.

Úshinshisi – sol sheneýniktiń el ishindegi shynaıy bedeli, tanymaldyǵy, jurt úmitin aqtaı alatyndaı mártebesi, jańa zaman leksıkasyna saı aıtatyn bolsaq, ımıji, renomesi. Ol jaǵynan da Tasmaǵambetovtyń tasy órge domalap otyr.

Osy úsh ólshemniń alǵashqy ekeýi – ótkinshi, ýaqytsha, kóp jaǵdaıda sýbektıvtik sıpatta. Qarap otyrsaq, búgin joǵarǵy qyzmette otyrǵan adam, erteń aıdalada qalady, ne isti bolyp jatady. Elbasynyń da úmitin aqtaı almaı, seniminen shyǵyp jatady.

Úshinshi ólshem bolsa, turaqty, óıtkeni jyldar boıy qalyptasqan abyroı men bedeldi bir kúnde óshirý qıyn, keıde tipti múmkin emes.

Osy úsh ólshem ázirshe Tasmaǵambetovtyń enshisinde.

Onyń halyq arasyndaǵy bedeli, qoǵamdaǵy harızmasy qaı deńgeıde?

Bul suraqqa joǵaryda jaýap bergen sıaqtymyn. Oǵan bir qosarym mynaý.

Bizde basqarý elıtasynda birneshe urpaq, tolqyn bar. Sonyń ishinde prezıdentpen o bastan birge kele jatqan, Táýelsizdiktiń qyzyǵyn da, qıyndyǵyn da birge kórip kele jatqan «eski gvardıa». Olar árqashan prezıdenttiń janynda. Qarap otyrsaq, sol tegeýrindi tolqynnyń ishindegi eń jasy – Imekeń. Muny ózi onyń taptyrmas tájirıbesin bolashaqtaǵy perspektıvalarmen ushtastyra alýyna jol ashary kúmánsiz.

I. Tasmaǵambetovtiń ózine ǵana tán qandaı qasıetin nemese el taǵdyry úshin jasaǵan erekshe qadamyn atap óte alasyz?

Óz basym kezinde ol kisi Memlekettik jastar isi jónindegi komıtettiń tóraǵasy bolǵanda, onyń orynbasary bop qyzmet atqarǵanmyn, sondyqtan da onyń jeke jáne isker qasıetterin bir adamdaı kórip, bilgenmin.

Myqty uıymdastyrýshy, ózine de, ózgege de talap qoıa biletin, bir bastaǵan istiń nátıjesine jetpeı, toqtamaıtyn basshy retinde tanydym. Ortaq is múddesinde keıde qyzbalyq tanytyp, short kesetin kezderi de bolatyn. Qazir, ýaqyt óte ol minezi ózgergen bolar.

Bizdiń basqarýshy ısteblıshmentte ultjandylyq defısıt, tym tapshy. Sondyqtan da kópshilik Imekeńniń osy qasıetin basa aıtady, soǵan tánti. Ol qasıet bolashaqta memleketimizdiń ózin ulttyq sıpatta quryp, ulttyq saıasatty meılinshe ádiletti ári tıimdi júrgizý úshin aýadaı qajet dep bilemin.

Ekonomıka men sharýashylyqty meńgere otyryp, onyń rýhanı salaǵa, mádenıet pen ónerge bir taban jaqyn bolýy da ony basqa saıasatkerlerden rekeshe etip turady.

Sóz sońynda aıtarym mynaý.

Qazir el ishinde Nazarbaevtyń bolashaq murageri týraly áńgime jıi aıtyla bastady. Biraz adamnyń attary atalýda. Sol tizimde óz ornyn oıyp alǵan Tasmaǵambetovtyń bolashaǵy da osy faktorǵa baılanysty. Bılik ishi men mańyndaǵy klanaralyq tartystyń ýshyǵa túseri haq. Sondyqtan da onyń jaqtastarymen birge, dushpandary da aıaqqa turyp, qatary kóbeıe túseri anyq.