Jekeshelendirýdiń ekinshi kezeńin bastaý týraly áńgime shyqqanda, memleket menshiginen jeke menshikke ótetin nysandar men aktıvter qatarynda «Turǵyn úı qurylys jınaq banki» de ataldy. Keshe «Báıterek» ulttyq basqarý holdıńiniń basqarma tóraǵasy Qýandyq Bıshimbaev banktiń 2016 jyly satylymǵa shyǵarylatynyn taǵy bir márte málimdedi.
«2016 jyly holdıńke qarasty tórt uıym satylymǵa shyǵady. Olardyń qatarynda «Turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ-y da bar. Biz osy salada tájirıbesi bar mamandanǵan qarjylyq ınvestordy izdestirýdi josparlap otyrmyz. Eger mundaı ınvestorttabylmasa Úkimetke bul aktıvti jekeshelendirýdiń basqa qadamdaryn usynamyz, IPO boıynsha máseleni sheshemiz nemese basqa joldardy qarastyramyz», - degen Qýandyq Bıshimbaevtyń sózinen qazirgi tańda atalǵan qarjy uıymyn «maǵan ber» dep otyrǵan daıyn ınvestordyń joq ekenin ańǵaramyz.
Onyń ústine Úkimet áleýetti satyp alýshyǵa banktiń negizgi qyzmet portfelin ózgerissiz saqtap qalý talabyn qoıyp otyr. Sebebi, halyqty turǵyn úımen qamtý memlekettik baǵdarlamalar boıynsha oryndalýy tıis mindettemeler kezek kútip turǵan kórinedi. Q. Bıshimbaevtiń málimdemesinen bilgenimiz, keler jyly elimizde 326 myń sharshy metr arendalyq turǵyn úı salynýy kerek eken. Sonymen qatar, qazir 240 myń sharshy metr turǵyn úıdiń qurylysy bastalyp ketken, olar 2016 jyly paıdalanýǵa berilýi tıis. Bul baǵdarlamalardy júzege atqaryp jatqan negizgi operator taǵy da osy «Turǵyn úı qurylys jınaq banki».
Laıyqty ınvestor tabylyp, alyp bankti alaqanynda ustaıdy degen senimdi ustanym bolmasa da jekeshelendirýdi qolǵa alǵandar bul operasıalardan utylmaımyz degendi aıtyp otyr.
«TQJB jekemenshikke ótkennen bank utpasa utylmaıdy. Bul degenińiz jańa ınvestısıalar, qosymsha qarjy, jańa tehnologıalar men qyzmetter. Sonymen qosa, bank óziniń áleýmettik qyzmetin jalǵastyryp, memleket sýbsıdıasyn alatyn bolady jáne salymshylaryna jyl saıyn syıaqy beredi», - degen bolatyn bank basqarma tóraǵasynyń orynbasary Aıjan Medeýova.
Memlekettiń bul bastamasymen kelispeıtinder, áleýmettik sıpattaǵy baǵdarlamalardy júzege asyrýshy qarjy uıymyna qyzyǵýshylyq tanytatyn ınvestorlardyń tabylatynyna senbeıtin de bar.
«Eger bank jumysynyń negizgi baǵyty ózgertilmese, úkimet laıyqty ınvestor tabatynyna kúmándanamyn. Bul turǵyn úı alýdy sýbsıdıalaıtyn ınstıtýt, ıaǵnı ol naryqtyq tabysqa qol jetkizýge múmkindik bermeıdi. Negizgi kiris kózi arzan nesıeler berý mindettemesinen túsedi», - deıdi Halyk Finance zertteýler departamentiniń dırektory Sábıt Hákimjanov.
«Asyl-ınvest» AQ-y taldaý departamentiniń dırektory Aıbar Baıkenov te osyndaı pikirde. Sarapshy memleket ınvestordy osy salada tájirıbesi bar uıymdar arasynan izdeıdi. Eýropalyq nemese halyqaralyq ınstıtýttardy tartýy da múmkin dep sanaıdy. Onyń oıynsha, bank modeli otandyq ınvestorlardyń qyzyǵýshylyǵyn týǵyza qoımaýy múmkin.
«Satylym kezinde bıznes-model ózgere qoıady dep oılamaımyn. Satylym ústinde taraptar áleýmettik sharttardy talqylaıtyny sózsiz. Óz kezeginde áleýetti ınvestor bankke operasıalyq basqarý quqyǵyn jáne bank jumysyna memlekettiń aralaspaýyn talap etýi múmkin. Osy sharttar oryndalsa ǵana laıyqty ınvestor tabylady» deıdi A. Baıkenov.
Bas turǵyn úı bankiniń negizgi qyzmet portfelin saqtap qalýdy kózdeıtin bılik qarjy uıymynyń osy salada is-tájirıbesi bar ári sheteldik turǵyn úı naryǵyna ınvestısıa quıyp júrgen eýropalyq, atap aıtqanda, Germanıa, Avstrıa bankterine satylǵanyn quptaıtyn sıaqty. Jalpy, osy «Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń» jumys júıesinde nemis modeli jatqany aıtylyp júr, mamandar tarapynan.
Qalaı bolǵanda da memleket bul qarjy uıymyn jekeshelendirýge birjola oqtalyp otyr. Bank basqarma tóraǵasynyń orynbasary Erbol Qarashúkeev TQJB-niń 20-51 paıyz aksıasy satylatynyn, memleket aksıonerler qatarynda qala beretinin habarlady.
Sonymen, qanshama qazaqstandyqtyń baspanaly bolý úmitin arqalaǵan alyp banktiń kimniń qolyna, qandaı kompanıanyń basqarýyna ótetini ázirge belgisiz. Bar biletinimiz bul saýda operasıasynyń tóńireginde naryq qatysýshylarynyń qyzyǵýshylyǵyn týdyratyn paıdaly usynystar da, birshama shekteýlerge negiz bolatyn talap, tyıymdar da jeterlik. Nátıjesin ýaqyt kórsetedi. Jyl aıaǵyna deıin jańa ınvestordyń esimi de belgili bolyp qalar. Kúteıik.
Jomart Abdollauly
