Kesheli beri áleýmettik jelilerde «Kamzol kıgen araqqa» el ishindegi jáne Qytaıdaǵy namysy bar aǵaıyn laǵnat aıtyp, renish bildirýde. Tipti keıbireýler Memlekettik quzyrly mekemeler bul iske aralasý kerek deıdi. Al, «ál-Farabı», «Túrkistan» degen spırttik ishimdikterge shekteý qoımaǵandardiń buǵan búıregi búlik eteme? Menińshe osy oıýýly kamzol kıgizgenderge alǵys aıtý kerek sekildimiz. Nege deısiz ǵoı? Bunyń bári bizdiń salǵyrttyǵymyzdan jáne Israıl Saparbaı aǵamyz aıtqandaı:
Tórińdi jatqa jaılatyp,
Tósekte jatyp aýnaısyń.
Aýzyńmen oraq orasyń
Artyńmen ony baýlaısyń, – degendeı bolyp tur.
Birinshiden, osy oıýýly kamzol qazaqtiki edi dep patenttep nemese ıelep alǵandar barma? Joq. Kamzol emes onyń jıegine salynǵan oıýlardyń birnesheýin ǵana biz halyqaralyq deńgeıde tirkeýden ótkizgenbiz. Sol sebepti ıesiz oıýlardy kim kóringen paıdalanyp júr. Mysalǵa, Qytaı men Koreıa tarıhı serıaldarynyń kóbinde olardyń bıleýshileri kımin órnektep alǵan. Erteń sot bolsa olar bul kıim Qyrǵyzda da, Mońǵolda da bar, múmkin bizdi senbeseń serıal qara deıtin shyǵar.
Ekinshiden, osy óndiris oshaǵy ornalasqan aýdanda Qazaq eń jıi qonystanǵan, «Syra kóshesi» degen kóshe ataýy bar, Alaıda, Qazaqty sol ólkege qonystandyrǵan bılermen batyrlarǵa, osy qalashyqtyń irge tasyn qalaǵan el aǵalaryna jáne Alashtyń ordanyń arǵy bettegi ıesi Maqsut pen jyrshysy Tańjaryqqa bir kósheniń aty berilmegen. Buni ózimizdiń salǵyrttyqtan kórmeı basqanyń saıasatynan kóremiz be?
Úshinshiden, osy meken búgingi alashytyń arǵy tegi saqtardyń mekeni bolǵan bir kezde, oǵan tabylǵan shoshaq bórikti saqtyń músini, olardyń qabirleri basqada tarıhı jadygerler kýá. Sol saqtardyń qurmet pen namystyń joǵary belgisi ata-babasynyń qabyry bolǵan. Al bir kezde jol salýdy syltaýratyp ata-babasynyń qabyryn tutastaı qazyp, kóshirgende bul halyqtyń búgingi «Kamzoldy araqqa» qylǵan namysy qaıda qalǵan.
Tórtinshiden, naryqtyq ekonomıkanyń zańy «suranys bar jerde tapsyrys bar», jáne óndiris oshaqtarynyń basty kózdeıtini alarmannyń talaby men talǵamy, sany basym tutynýshylarynyń erekshelikteri, durysyn aıtqanda sol spırttik ishimdikti kóp tutynatyn «batys óńir» bolyp tur degen sóz. Jáne álemdik tájirbede kompanıalar óz óniminiń saýdasyn kúset qylý úshin ornalasqan jeriniń qundylqtaryn paıdalanýmen birge jergilikti áıgili marka jaratyp jarnamalaıdy. Iaǵnı araqtyń aty «Sorbulaq» qazaqsha ataý bolǵan soń olar onyń «qumyrasyn» da qazaqshalastyrǵan bolýy múmkin.
Sonymen, ne de bolsa, bizdiń ulttyń murasy qorlaýǵa ushyraǵanda qarsylyq bildire alatyndyǵymyzǵa, áli de bolsa namysymyz bar ekendigine, sol muralarymyzdy búgin túgendemesek, zamanǵa saı zańdy ıesi atanbasaq aıyrylyp qalatyndyǵymyzǵa kózimizdi jetkizgen «Kamzolshylarǵa, Alǵys!».
Halyqymyzda «Ózińe-óziń myqty bol, Kórshińdi ury tutpa» degen ónegeli sóz bar. Ózimizge myqty bolaıyq aǵaıyn !
Álibek Ydyrys
