Elimizde jaqyn kúnderi mindetti biryńǵaı mektep formasy engizilýi múmkin. Bul týraly QR Bilim jáne ǵylym mınıstriliginiń baspasóz qyzmeti ókilderi málim etti. Qazirgi tańda biryńǵaı mektep formasyn engizý úshin memlekettik organdardyń kelisimin alý jumystary júrgizilip jatyr. Eger osy jumystar sátti júzege asatyn bolsa 2016 jyldyń jańa oqý jylynan bastap biryńǵaı mektep formasy engiziletin bolady.
Negizinde biryńaı mektep formasyn engizý máselesi táýelsizdik alǵaly beri kóterilip kele jatyr. Osynyń arqasynda keıbir mektepter biryńǵaı formaǵa kóship, jurtshylyqtyń yqylasyna bólenýde. Alaıda, elimizdegi mektepterdiń barlyǵy birdeı ortaq forma kıýge kóshken joq. Sondyqtan da, bul týraly másele nazardan tys qalǵan emes. Máselen taıaýda májilis depýtaty Seıitsultan Aıymbetov oqýshylarǵa biryńǵaı mektep formasyn engizýdi usyndy. Onyń aıtýynsha, qazaqstandyqtar sheteldik óndirýshilerdiń taýaryn satyp alyp, ózge eldiń ekonomıkasyn baıytyp jatyr.
– Negizgi qorqynysh oqýshylardy sapaly ári densaýlyqtaryna qaýipsiz mektep formasymen qamtamasyz etý bolyp otyr. Kúz saıyn qazaqstandyq ata-analarda mektep formasyn izdeý, tapsyrys berý degen másele bastalady, sebebi bizge mektep formalary Qytaıdan, Túrkıa men Qyrǵyzstannan ákelinedi. Mynadaı suraq týady: biz balalarymyzǵa ne satyp alyp júrmiz? Az emes aqshaǵa bizge sapasy tómen taýar usynylady, qaýipsizdik pen shyǵarylymy týraly kýálikteri de joq. Eń soraqysy, mektep formasy úshin sıntetıkalyq mata qoldanylady, ol bala densaýlyǵy úshin asa qaýipti, – deıdi depýtat.
Shynynda biryńaı mektep formasyn engizý kásipkerlerdiń tabysyn artyrýǵa múmkindik beredi. Óıtkeni, qazirgi tańda elimizdegi mektep oqýshylardyń sany 2 mıllıonǵa jýyqtaıdy. Eger biryńǵaı mektep formasy 15 myń teńge bolsa kásipkerler shamamen 30 mıllıard teńge tabys tabady. Bul óz kezeginde kásipkerlikti damytýǵa taptyrmas múmkindik. Alaıda jas ustaz Aıatjan Ahmetjan biryńǵaı mektep formasy sapaly ári arzan bolýy kerek deıdi.
– Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń biryńǵaı mektep formasyn engizýi óte quptarlyq dúnıe. Bul eń birinshiden mekteptegi áleýmettik teńsizdikti ıaǵnı ár túrli sán qýýdyń aldyna alady. Ekinshiden, salt-dastúrimizge jat, ashyq-shashyq nemese dinı aǵymdar boıynsha kıinýge shekteý bolady. Óıtkeni sońǵy jyldary mektepke hıdjap kıip kelgisi keletin oqýshylar paıda bola bastady. Meniń oıymsha, mınıstrlik birińǵaı mektep formany bekitýde úsh nárse basa nazar aýdarǵany jón. Eń birinshiden formanyń sapasy men baǵasy halyqqa tıimdi bolýy kerek. Ekinshiden, oqýshlylar kıiminde qazaq ultynyń ulttyq naqyshy mindetti túrde oryn alý kerek. Bul oqýshy sanasyna ulttyq rýhty sińirýge múmkindik beredi, – deıdi ustaz.
Rasynda mektep formasy ulttyq naqyshta bolǵany abzal. Alaıda, hıdjap kıgendi qosh kóretin keı otbasylar mınıstrliktiń bul bastamasyn quptaı qoıar ma eken? Bul jaǵy belgisiz. Alaıda bir belgilisi budan bylaı mektepke ashyq-shashyq nemese qara jamylyp keletinderdiń qarasy azaıady. Óıtkeni bilim jáne ǵylym mınıstrligi biryńaı formaǵa kóshýge áreket etýde.
Serik JOLDASBAI
Astana
