قايعىم ۇزاق ۇزىن اققان ەرتىستەن

/uploads/thumbnail/20170708233358152_small.jpg

                           ازاتتىعىم

اتاجۇرتتىڭ قازىعىنا بايلانعان سوڭ كىندىگىم،

ارقانداۋلى ارىق اتتاي شىراينالعان تىرلىگىم.

تاڭ اتقاننان كۇن باتقانشا ءوز باسىمەن اۋىرە،

ارپالىسقان بۇل جالعاندا ۇعىپ جاتىر كىمدى-كىم؟

 

قاناتىمدى شاڭعا مالىپ تىرشىلىكتىڭ قامى ءۇشىن،

تاۋىق تا ءبىر، مەن دە ءبىرمىن تەرىپ جەگەن تارىسىن.

بوستاندىقتىڭ ءبىر تال شاشى تۇسەر بولسا ەگەر دە،

قىنابىنان سۋىرىلار قىلشىلداعان نامىسىم!

 

جەتكەن جان جوق قۋعانمەنەن سۇم دۇنيە شەتىنە،

ءپاني مەنەن باقي باردا بولىنەسىڭ ەكىگە.

ازاتتىعىم، تيەر بولسا سۋىق ىزعار بەتىڭە،

جۇرەگىمدى قالقان ەتەم سوققان جەلدىڭ وتىنە!

 

                      ۇلى قايعى

 

ءومىر ءوتتى ارپالىسپەن، تارتىسپەن،

كەزدەرىم كوپ ارتىق كەتكەن، كەم تۇسكەن.

بابالاردان – ماعان دەيىن ۇلاسقان،

قايعىم ۇزاق ۇزىن اققان ەرتىستەن.

 

قاسىرەتتەن قانى قايناپ قارايعان،

كۇن استىندا كۇڭىرەنگەن تالاي جان.

بىزدەن اسىپ بولاشاققا جالعاسار،

قالعان قايعى الىشەردەن، ابايدان.

 

ۇلى قايعى جانىمدى جەپ جەگىدەي،

جەتى تۇندە ۇليدى كەپ بورىدەي.

تىرلىگىمە سوندا قاتتى ناليمىن،

ءيتتىڭ ءتىسى جىرىمداعان تەرىدەي.

 

                   نالىما بەكەر   

    ايمالاپ شۋاق ماڭدايىن وپسە،

تۇنەرگەن جارتاس جادىرار.

تامىرى سۋساپ، تاڭدايى كەپسە،

جاپىراق بىتكەن جابىعار.

 

جابىرقاپ، جۇرتىم، نالىما بەكەر،

مەيىرىمگە ءشولىڭ قانباسا.

اللانىڭ نۇرى بارىڭە جەتەر،

ادامنىڭ نۇرى بولماسا...

 

اسۋعا كوز جىبەرسەم

اينالىپ ارمان قۇسى قوندى جەرگە،

شىم-شىمداپ شىمىرلايدى شەرلى كەۋدە.

اسۋعا كوز جىبەرسەم – قارلى بوران،

كوك تايعاق، قيا بەتكەي كەلدىك ورگە.

 

جوق شىعار تاۋسىلماس جول، تايماس تابان،

ارتىقپىز الدىڭعى وتكەن قاي قاسقادان؟

نە كەرەك كوپ الدىندا كەردەڭ باسىپ،

بولماساق سەركە قۇرلى قوي باستاعان...

 

تىلىڭنەن ۋ تامشىلار

اسپان استى اشىقتا،

كوزىڭدى سال قاشىققا.

قاراۋىتسا كوكجيەك،

ءتۇن كەلەدى، اسىقپا.

 

كۇيبەڭدەگەن تۇرمىستا،

ءتۇن ۇزارسا، كۇن قىسقا.

كورگەنىڭ كوپ بولعانمەن،

كوڭىلدە جوق ءبىر نۇسقا.

 

«وگىز اتتاي جەلمەيدى،

وتكەن قايتا كەلمەيدى».

تاس ساناساڭ، قۇم ساناپ،

زامان ىرىق بەرمەيدى.

 

تاعدىر ءدايىم كۇشىندە،

قاسارىسقان پىشىندە.

بىرگە ولگەنىڭ ءوزىڭ دە،

ارمان ولسە ىشىڭدە.

 

 

ايتساڭ عانا زار شىعار،

تىلىڭنەن ۋ تامشىلار.

ءتان شىداسا شىدار – اۋ،

قايتىپ ءبىراق جان شىدار؟!

 

 

شاكىرگە سوڭعى ساۋال

 

ارمىسىڭ، اسىل كيەلىم،

وزەگى التىن جۇيەلىم.

ەڭكەيە بەرمەس وزگەگە،

باسىمدى ساعان يەمىن.

اعىتساڭ جىردىڭ تيەگىن،

ارىندى، اقپا كۇي ەدىڭ.

تىلەگەن جەردەن تابىلعان،

تابيعات تارتقان سىي ەدىڭ.

دەگبىرىڭدى العان دەرتىڭنىڭ

داۋاسىن تاپپاي كۇيەمىن.

وركەشى اتان تۇيەنىڭ،

ەمشەگى ماما بيەنىڭ،

سەمگەندەي شوگىپ قالدىڭ با،

سىقىرلاپ توزعان سۇيەگىڭ؟

وزىڭە ءوزىڭ بي ەدىڭ،

جاپانعا جالعىز يە ەدىڭ.

شىڭعىستىڭ شىڭى بولماسا،

ارقاڭدى كىمگە سۇيەدىڭ؟

ىشىنەن شىققان اپپاعىم،

قازانداي قارا كۇيەنىڭ.

قالتىلداي باسىپ تۇرسىڭ با

قۇلاما جاردىڭ جيەگىن؟

ولەدى ەكەن حاس تۇلپار،

ەرنەۋگە سۇيەپ يەگىن.

تولتىرعان بار ما ايتساڭشى،

تاعدىردىڭ تاجال بۇيەنىن؟

 

بۇدىرى بولات بەدەرلىم،

باعاسى قىمبات بەدەلدىم.

قاراسى وشسە توبەڭنىڭ،

كوزىمنىڭ جاسىن توگەرمىن.

سۇقسىرداي سۋدان سۋىرىلعان،

تولقىننىڭ ءتوسىن سوگەرمىن.

كىمدەردى قالاي قىلماعى،

قولىڭدا ءتاڭىر شەبەردىڭ.

شوقتىعى بيىك كوك شوقى،

مۇجىلىپ، مىنە، كونەردىڭ.

جۇرتىندا قالعان كونەنىڭ،

قاڭقاسى ەدىڭ ونەردىڭ.

اينالساڭ جەلگە شاڭداتىپ،

توقىمىن قاقتىڭ كەمەردىڭ.

اسپاندى كەزسەڭ اق بۇلتتاي،

اسقارعا بارىپ بوگەلدىڭ.

ورالساڭ جەرگە وپىق جەپ،

كەيپىنە كىردىڭ شوگەلدىڭ.

سەن دە ءبىر كەزبە ديۋانا،

ءدام-تۇزىن تاتقان كوپ ەلدىڭ.

ۇكىدەي ۇشتىڭ ۇلپىلدەپ،

ۇستىنەن سانسىز بەلەڭنىڭ.

ادىردان وپپا كەز كەلسە،

ارانىن جاپتىڭ تەرەڭنىڭ.

ءۇمىتتى قۋىپ قاڭعىردىڭ،

ۇشىندا كەتكەن جەبەڭنىڭ.

ساعىمداي اعىپ ساندالىپ،

جۇرگەندە، ايتشى، نە كوردىڭ؟

سوڭىڭا جاستان مەن ەردىم،

سوقپاققا ءتۇسىپ جونەلدىم.

جەبەلەي جورتقان كوك ءبورى،

سۇرگىنگە سالساڭ، جەلەرمىن.

جەلمايا بولساڭ، جەدەلمىن،

جەر ءتۇبىن شولىپ كەلەرمىن.

بورتەدەن شىققان بوز بولساڭ،

قاسقادان تۋعان توبەلمىن.

بەدەۋدىڭ بەلىن تالدىرساڭ،

دىڭكەسىن قۇرتتىم كوبەڭنىڭ.

اسىرىپ بۇدان نە دەرمىن،

ارتىمدى شاڭعا كومەرمىن.

اتامدى ايتىپ كايتەيىن،

باتاڭدى الىپ كوگەردىم.

اقيقات جولىن نۇسقاشى،

وعىنداي ءتۇزۋ بەرەننىڭ.

جىمىنا تۇياق ىلدىرمەي

جوعارى مەنەن تومەننىڭ،

دۋلات پەن اقتانبەردىنىڭ

كەنىشىن تاۋىپ كەنەلدىڭ.

شىڭىراۋىن كومگەن شەگەننىڭ،

بۇعاتىن بۇزعان بوگەننىڭ،

داۋىل كەپ ءدىڭىن شايقادى،

ۇيالى بۇتاق ەمەننىڭ.

جاناردان جاسىڭ بۇرشاقتاپ،

كوزىنەن ءوتتىڭ تەبەننىڭ.

باعىلان مويىن جەلكەڭدى

بۇرشاعى قيدى كوگەننىڭ.

بۇلاۋعا تۇسكەن توبانداي،

بەينەت پەن سورعا بولەندىڭ.

زامانىڭ سيقىن تانىتتى،

مەڭىرەۋ، مىلقاۋ، كەرەڭنىڭ.

شالقىعان كولىڭ تارتىلىپ،

قاڭسىعان شولدەي كەبەردىڭ.

شەڭگەلى ءبۇرىپ ءىشىڭدى،

شورلانىپ قاتقان شەمەننىڭ،

قوبىزىن تارتتىڭ كۇڭىرەنىپ،

قاپاستا قايعى جەگەننىڭ.

قۇتىلا قالساڭ كىسەننەن ،

ساتىندە الاڭ-ەلەڭنىڭ،

شىعا الماي شارلاپ شەتىنە

وپاسىز دۇنيە دەگەننىڭ،

استىڭا مىنگەن اق اتان،

اپارىپ تاسقا شوگەردىڭ.

ايتشى، سەن سوندا نە كوردىڭ؟

ۇركەكتەي قاراپ الدىعا،

ءۇمىتتى كەرى شەگەردىڭ.

سەن سەنبەي كەتكەن جالعانعا،

يلانىپ قالاي سەنەرمىن؟

سەن كونبەي كەتكەن قۇرىققا،

جۋاسىپ قالاي كونەرمىن؟

سەن تارك ەتكەن اربانىڭ

دارتەسىن مەن دە تەبەرمىن.

جانىمدى قويماس كەلەر كۇن،

قارىزدىڭ قۇنىن تولەرمىن.

سەن جۇتقان ۋدىڭ جۇعىنىن،

مەن-داعى جۇتىپ ولەرمىن.

تىزگىنىن تۇلدىر ءپانيدىڭ

ارتقىعا مەن دە بەرەرمىن.

كەرەگەم كەدەي – باسقۇر جوق،

ونەگەم وگەي – ءداستۇر جوق.

قورادان تارتار قويىمدى،

اڭدىعان دۇلەي – قاسقىر كوپ.

امالىن ايتىپ كەتپەسەڭ،

كولدەنەڭ تۇر عوي كەدەرگىم.

سوڭىڭنان جەتسەم جۇرداي بوپ،

ماقشاردا ساعان نە دەرمىن؟..

 

 

 

 

 

 

قۇمىرسقانىڭ بالى

(كىشى اتام قىدىرموللانىڭ رۋحىنا)

 

بابام مەنىڭ شيپا تاپپاي ءبىر شىبىنداي جانىنا،

زارىعۋمەن كوزىن جۇمدى قۇمىرسقانىڭ بالىنا.

ءزارۋ ءدارى جاتادى ەكەن جەتى قات جەر استىندا،

تامشىسىنا تاتىمايتىن قارىنبايدىڭ مالى دا.

 

ەستىگەن سوڭ ەستە قالعان بۇل سوزىمە ەل سەنەر،

قىسىلعاندا جاننىڭ قۇنى قولدا جوقپەن ولشەنەر.

قۇمىرسقانىڭ بالىن تاۋىپ بەرەر مە ەدى كىم ءبىلسىن،

جەردەن شىققان جەلىم باتىر ماڭگى ءتىرى بولسا ەگەر؟!

 

وزگەرمەيتىن، كوز كورمەيتىن تىرشىلىكتىڭ تۇعىرىن،

اجال-ديۋ تالقاندايدى تولتىرماساڭ جۇمىرىن.

قالىڭ مالى قارىنبايدىڭ اتىمتايعا بىتسە دە،

شىلبىر بويى ۇزارتا الماس شولاق جىپتەي عۇمىرىن.

 

تەپكىلەسە ۇزىلمەيتىن تەمىر وزەك جان قايدا،

گۇل-بايشەشەك قۇلپىرعاندا جاۋقازىن دا سولماي ما؟

شابا بەرمەي كوك شولاقتى سابالاۋمەن بوربايعا،

ەي، بەيشارا، ەلمەن بىرگە ولەرىڭدى سەن دە ويلا!

 

قۇمىرسقانىڭ بالىن تاپساڭ كەرەمەتتىڭ كۇشىمەن،

الدىڭدا زىر جۇگىرەيىن باقايىمنىڭ ۇشىمەن.

سەتىنەگەن ومىرىمە سەپ بولاتىن ءتۇرى جوق،

جارالعالى جاسىل كولدىڭ كاۋسارىنان ءىشىپ ەم.

 

ماعان جانىڭ اشىماسىن شولىركەگەن اڭىزعا،

يەسىنە قايتارارمىن العانىمدى قارىزعا.

سۇلىق جاتقان دۇنيەنى شاماڭ كەلسە تىك تۇرعىز،

تاڭدايىنا قۇمىرسقانىڭ بالىنان ءبىر تامىز دا!..

 

 

مۇسكىن پەندە

 

مۇسكىن پەندە، ءوزىڭدى-وزىڭ سونشا نەگە قينادىڭ،

جۇرەگىڭدە بولماعان سوڭ اۋزىڭداعى يمانىڭ؟

استاڭ-كەستەڭ تاسىعاندا الاسۇرعان زامانا،

سالىندىداي سۋعا كەتەر بۇل بەس كۇندىك جيعانىڭ.

 

سايقال دۇنيە كوزىڭدى الدار قىزىل-جاسىل بويانىپ،

ابجىلانداي لەبى تارتار ەنتەلەسەڭ تايانىپ.

قايتا اناڭنان تۋعانداي بوپ تازاراسىڭ كۇنادان،

بوزتورعايدىڭ جىرىن تىڭدا، تاڭ سارىدەن ويانىپ.

 

تامىلجىعان سول ءبىر شاقتا تاڭنىڭ ءجۇزى البىراپ،

راحاتقا بولەنەدى قارا تاس تا بالبىراپ.

سەن دە سوندا تەبىرەنىپ، ءتۇبىن ويلا تىرلىكتىڭ،

تۇسسەڭ-داعى كوك اسپاننان ەكى اياعىڭ سالبىراپ.

 

 

            بۇكتەتىلىپ اتىلارسىڭ...

 

اداسقاننىڭ كورگەن كۇنى كۇن ەمەس،

قاڭعىرعان جان قايدا بارىپ تۇنەمەس؟

قايىرشىنىڭ كۇركەسىنىڭ شامىنداي،

جەر تۇبىنەن جىلتىرايدى ءبىر ەلەس.

 

قايىرى جوق قۋ تىرلىكتىڭ ساۋلەسىن،

قۋا بەرسەڭ قۇر بەكەرگە اۋرەسىڭ.

باسىڭ ەركىن بولسىن دەسەڭ، باۋىرىم،

بيىك ۇستا نامىسىڭنىڭ كەۋدەسىن.

 

بۇعا بەرسەڭ زۇلىمنان دا، زوردان دا،

قۇتىلمايسىڭ ازاپتان دا، سوردان دا.

بۇكتەتتىلىپ اتىلارسىڭ بورىدەي،

كەۋدەڭە كەك، كوزىڭە قان تولعاندا.

  پاتشا قىزىنىڭ زارى

(تۇران جولاي حاننىڭ توقالى، جۇڭگو پاتشاسىنىڭ قىزى

شاڭگۇلدىڭ سىڭىلىسىنە حاتى. ب.د.589 جىلى)

                                                                                                               

تاڭ اتادى، كۇن باتادى،

ءومىر سىرعىپ جاتادى.

قارا تۇنگە مالىنادى،

تاڭنىڭ التىن شاپاعى.

 

 

كوكتەم مەنەن كۇز الماسار،

تىرلىك زاڭى جالعاسار.

ۇلبىرەگەن قىزىل گۇلدى،

ۇسىك شالىپ، قار باسار.

دۇنيە وپا تاپتىرمايدى،

بايلىق ماڭگى تۇرمايدى.

ءبىر كۇن سىنار بىت-شىت بولىپ،

شولمەك مىڭ كۇن سىنبايدى.

داۋرەن تايسا الشاڭ باسار،

قاسىڭداعى جان قاشار.

كەدەيشىلىك- قاباعان يت،

ەتەگىڭە جارماسار.

 

بۇگىن شالقىپ، شاتتاناسىڭ،

بال شاراپقا قاناسىڭ.

بالكىم ەرتەڭ لاپىلداعان

قايعى وتىنا جاناسىڭ.

بۇلت شاقىرىپ كۇن اشىقتا،

كوكىرەگىڭدى تاسىتپا.

شولجاڭداعان پاتشا قىزى،

كۇڭ بولاسىڭ، اسىقپا!

اق وردانىڭ ەركەسى ەدىم،

اق مامىقتان توسەگىم.

ءمۇساپىرمىن ەندى، مىنە،

كورگەن تۇستەي كەشەگىم.

جاقىندايدى كىم قاسىما،

قاراپ كوزدىڭ جاسىنا؟

جىلاي-جىلاي قىراۋ ءتۇستى،

ماقپال قارا شاشىما.

 

نە كەلمەيدى قىز باسىنا،

مەنى كورسەڭ شوشىما.

تۋلاپ جىعىپ، تاستاپ كەتەر،

اساۋ تاعدىر وسى دا...

           پاتشا سۇيگەن قۇل –زالىم

ەي، جىگىتىم، يمەنبە،

قانات ۇشى كۇيگەنگە.

ادىلەتتىڭ باسىنا،

قيانات  كەپ سيگەنگە.

كونە بەرمە وتقا ساپ،

توبىلعىداي يگەنگە.

توبەسىنەن جاي ءتۇسىر،

تابانىندا يلەنبە!

نازالانىپ قايتەسىڭ،

قۋ تىرشىلىك كۇيبەڭگە.

دۇنيە كەتپەس وسىمەن،

اينالاڭنان جيرەنبە.

الاقتايدى تاجال دا،

اجال قاباق تۇيگەندە.

پاتشا سۇيگەن قۇل-زالىم،

سۇيەن، اللا سۇيگەنگە!..

                               تاڭ اتادى

تاڭ اتادى، كۇن شىعادى،

قۇبىلماسا كوك ءتاڭىرى.

تىنىس جەتپەي تۇنشىعادى،

تاس استىندا ءشوپ تامىرى.

شىرىلدايدى بوسقا جىلاپ،

وياتا الماي تاۋ سىلەمىن.

جوق قوي، اتتەڭ، تاستا قۇلاق،

ەستيتۇعىن داۋسىن ونىڭ...

                       وزەكتى ورتەپ...

وزەكتى ورتەپ شىجعىرادى مۇڭ شوعى،

ايتتىرماي-اق بىلەر دەيسىڭ كىم سونى؟

قالىڭ ەلدى جۇرتقا تاستاپ تاعى دا،

بەلدەن استى بۇلاڭداعان جىل سوڭى.

ەلتىگەنمەن ەلەسىنە ەلىكتەپ،

كەلەر كۇننەن حالقىم مەنىڭ نە كۇتپەك؟

جىل اينالسا اعايىندى  جەتى جۇت،

جەتىپ كەلەر بىر-بىرىنە سەرىك بوپ.

قالجىراعان كوپتىڭ قامىن كىم ويلار،

كوڭىل ءتۇبىن ۇڭگىپ جاتقان ۇرەي بار.

اق بەسىكتىڭ ۇكىسىندەي ءۇمىتىم،

سەن ۇزىلسەڭ، بوساعامدا جىن وينار.

سايتان كوزى تەرەزەمنەن سىعالاپ،

ۇيگە كىرەر سۇمپايىلار سۇعاناق.

تۇسكەن كەزدە ورتاسىنا ەكى وتتىڭ،

كىمدەر كەلىپ جاي-كۇيىمدى سۇراماق؟..

                      ەي، تاعدىرىم

اسپانىمدا كۇنىم جايناپ تۇرعاندا،

ەي، تاعدىرىم، تاس تۇنەرمە، تۇلدانبا!

شاپاعاتتىڭ شۋاعىنا شومىلدىر،

جانىم جىلاپ، جانارعا جاس تۇنعاندا.

مۇڭىن شاعار مۇڭلىق بىتكەن ءتىل باردا،

قۇلاق قايسى ونى ءبىراق تىڭدارعا؟

بوزتورعايدى بورشالاعان قىرعيداي،

جۇرەگىمدى جۇلمالاتپا سۇمدارعا.

جۇگىمدى ارتىپ جىلجىپ وتكەن جىلدارعا،

سىناپتايىن سىرعىپ كەتسەم سىن بار ما؟

ورال تاۋىن ون اينالىپ ەڭىرەپ،

التاي تاۋىن التى اينالىپ تىنعاندا.

جارىلقارىن ءوزى بىلەر كىمدى اللا،

قۇتقاراردا قايعىدان دا، مۇڭنان دا.

بولماي ما ەكەن تارىققاندا ءبىر تىلەك،

قۇلاق كەستى، قارا تابان قۇلدان دا.

              كونە قورعاننان تابىلعان

                   تاس بوساعاداعى جازۋ

ەي، جولاۋشى، جولىڭ بولسىن الدەقايدا اسىققان،

سىڭايىڭ بار سۋىت ءجۇرىپ، كەلە جاتقان قاشىقتان.

جورتقان جانعا بۇيىرادى تۇزدەن عانا ىرىزدىق،

ءسال ايالداپ، ءدام تاتىپ كەت،مىناۋ قارا لاشىقتان.

تىرشىلىكتىڭ مۇنداي ءساتى كەلە بەرمەس ۇدايى،

اتىڭنان ءتۇس، بەلىڭدى شەش، قوناعىم بول قۇدايى.

پەندە تۇر عوي مەيمانىنا قىزمەت ەتكەن پايعامبار،

بايەك بولىپ، مىڭ بۇگىلىپ، زىر جۇگىرىپ جۇبايى.

كوكشولاقپەن كوكتەي ءوتىپ قازاقتىڭ كەڭ دالاسىن،

الدى-ارتىڭا قاراماستان، قايدا شاۋىپ باراسىڭ؟

مىنا جولدىڭ باس-اياعىن كوزبەن كورگەن ەشكىم جوق،

ماڭگى-باقي سابىلدىرعان ادامزاتتىڭ بالاسىن.

كۇيمەسىنە قوڭىراۋلاتىپ قوس ارعىماق جەككەننىڭ،

وسى جولمەن قۇيىنداتىپ  وتكەندەرىن كوپ كوردىم.

جاياۋ قالىپ بىر-بىرىنە جەتە الماعان مۇڭلىقتار،

زار جىلاعان سالەم جولداپ قاناتىنان كەپتەردىڭ.

اتىڭ ارىپ، تونىڭ توزىپ سەرگەلدەڭگە ءتۇستىڭ بە،

شالدىققاندا، ءشول قىسقاندا سۋسىن تاۋىپ ءىشتىڭ بە؟

تاڭىرقاما قانى بۇزىق قاراقشىعا كەزىكسەڭ،

ءومىر دەگەن قاتەرى كوپ كۇرە جولدىڭ ۇستىندە.

بارار جەرگە امان-ەسەن تىرەگەنشە ات باسىن،

كولدەنەڭنىڭ قىرسىعىنان ءتاڭىر ءوزى ساقتاسىن.

بالە-جالا بايقاماساڭ بالاعىڭنان كىرەدى،

قورجىنىڭدا شيراتىلىپ شۇبار جىلان جاتپاسىن.

تياناقسىز بۇل عۇمىردا  تاعدىر ءبارىن بيلەمەك،

قايىرشى دا جولعا شىعار قۇر سۇلدەرىن سۇيرەلەپ.

ايدالادا دومالانىپ باسى قالعان تالايدىڭ،

ساقالىنا قۇجىناعان شىبىن-شىركەي ۇيمەلەپ.

سەندەلگەنشە ساعىم قۋىپ سۇرلەۋ-سوقپاق ىزبەنەن،

سۇحبات قۇرىپ، كوڭىل كوتەر ءبىرازىراق بىزبەنەن.

سەن عانا ەمەس جۇمباق سىرلى، جولى قيىن جالعاندا،

ديۋاناداي دۇنيە كەزىپ، داتكە قۋات ىزدەگەن.

                 ءبىر اللاعا سىيىنىپ

مەزگىلىندە كوكتەم كەلە قويماستان،

قىس اياعى قىبىرلايدى جاي باسقان.

كۇن كۇركىرەپ، جاسىن ويناپ كەنەتتەن،

كىر كويلەگىن اق جاڭبىرمەن شايدى اسپان.

 

وسىندايدا ءبىر اللاعا سىيىنىپ،

قۇلشىناسىڭ كۇپىرلىكتەن تيىلىپ.

كەتسە دەيسىڭ دۇنيەنى تازارتىپ،

قۇدىرەتتىڭ كوك نوسەرى قۇيىلىپ!..

 

نۇر جاۋماسا پەندە قالاي كۇن كورسىن،

ۋا، پەرىشتەم، سەن كەلمەسەڭ كىم كەلسىن؟

مۇسىركەسەڭ مۇسكىندەردى جاناي ۇش،

قاناتىڭنىڭ ۇشىن سيپاپ ۇلگەرسىن!

                                ***

جۇرەك شوشىپ شايلىعار،

جەتكەن سايىن سۇم حابار.

شاتتىق باردا – قايعى بار،

بال بار جەردە – ۋ دا بار.

 

زاپى قىلعان زاماننىڭ،

قىلىعى جوق ەش قۇپتار.

زاتى قيلى ادامنىڭ،

دوستىق باردا – قاستىق بار.

 

ءتاڭىر ءوزى پەندەنىڭ

پاراساتىن پايىمدار.

راس بولسا كورگەنىم،

مەيىر باردا – قايىر بار.

 

باستاۋ كوزى بايلانسا،

ءبىر جۇتىم سۋ مۇڭ بولار.

دۇنيە تەرىس اينالسا،

قايىرىلىپ كىم قارار؟

 

كوز جىبەرىپ قاراساڭ،

نە جوق دەيسىڭ ومىردە.

بۇرقىلدايدى قارا شاڭ،

قۇلازىعان كوڭىلدە...

 

                  باتارسىڭ ۋايىمعا

ءتاڭىرى تىلەكتى بەرمەگەن سوڭ،

تاعدىردىڭ ازابىن تارتاسىڭ.

شىندىقتىڭ شىرايىن كورمەگەن سوڭ،

تىرلىكتىڭ تۇرىنەن قورقاسىڭ.

 

ەل-جۇرتى ەنشىدەن قۇر قالعان سوڭ،

تالايلار ايقاسىپ الىسقان.

نە كەرەك جىگەرىڭ قۇم بولعان سوڭ،

بولساڭ دا ايباتتى ارىستان.

 

جەتكىزبەس ارماندى قۋعاننان سوڭ،

باتارسىڭ ۋايىمعا، قايعىعا.

اكەدەن ۇل بولىپ تۋعاننان سوڭ

اتانىڭ جولىنان اينىما!

 

اشۋ مەن ىزاعا ۋلانعان سوڭ،

اششى ءدام كەتپەيدى تاڭدايدان.

حالقىڭنىڭ باقىتى ۇرلانعان سوڭ،

باقىتتى بولاسىڭ سەن قايدان؟

 

               زووپاركتە

قارا جەردە قاراپ ءجۇرىپ قايعىردىم،

امانىندا اسپانداعى اي-كۇننىڭ.

تەمىر توردا زارىعادى مۇڭايىپ،

كارى ارىستان كۇنىن كەشىپ مايمىلدىڭ.

 

سول ارىستان سەكىلدىمىن كەيدە مەن،

تار قاپاستا تۋعان تىلدە سويلەگەن.

ءتاڭىر جازىپ، تەمىر توردان شىعارىپ،

كەڭ دالاعا قويا بەرسەڭ قوي دەمەن!..

        

             ءوزىنىڭ ءتىلىن

ايتۋمەن ءجۇرمىز ازاتتىق جىرىن،

تارتۋمەن ءجۇرمىز ازاپتىڭ جۇگىن.

ءوزىنىڭ ءتىلىن يت تە بىلەدى،

يتكە بەرمەسىن قازاقتىڭ كۇنىن!..

 

  يتتەن ءبورى شىقپايدى.

كەشتىك داۋرەن قايران باستان،

سۋىق قاباق، جات باۋىر.

يت بوپ قاپقان كەي جولداستان،

ۇرمەگەن يت ءتاپ-تاۋىر.

 

جاماننان كىم جاپا كورمەس،

كوڭىلىڭنەن ءدام تاتقان.

ارامزالار وپا بەرمەس،

ارسىز تۋىپ، انت اتقان.

 

شاڭنىڭ ۇشىن جەل سوزعاندا،

قۇيىن كوككە شابادى.

زامان ازىپ، ەل توزعاندا،

يت يەسىن قابادى.

 

وتكەن ءومىر ءتۇس ەمەس پە،

ءجۇز قۇبىلعان جالعاندا.

ءيتتىڭ  بارى تۇسەدى ەسكە،

بالاعىڭنان العاندا.

 

سورلى بولعان پيعىلىنان،

بايقۇسقا شىر جۇقپايدى.

ماي قۇيساڭ دا قۇيرىعىنان،

يتتەن ءبورى شىقپايدى.

 

                      تۋعان بۇلاق

 

الىستاپ كىندىك كەسكەن جەردەن جىراق،

اڭسادىم اتام ايتتان، قالعان بۇلاق.

وزىڭنەن ايىرىلعالى سەكىلدىمىن،

قوشتاسىپ ۇشقان اققۋ كولدەن جىلاپ.

 

تىرشىلىك كىمگە تۇراق تاپتىرعانداي،

سۋىڭا بالدان ءتاتتى كەتتىم قانباي.

شومىلعان ايدىڭ نۇرى تۇنىعىڭا،

پەرىشتە تۇندە كەلىپ بەت جۋعانداي.

 

بۇرالىپ بيگە باسىپ بالعىن قۇراق،

جاعاڭدا جاتۋشى ەدى شالعىن قۇلاپ.

كۇرسىنىپ كوكجيەككە قاراي-قاراي،

بۇل كۇندە كۇڭگىرت تارتتى كوز بۇلدىراپ.

 

ادام بوپ جەر بەتىنە جارالعالى،

دۇنيە مىڭ قۇبىلدى جانارداعى.

امال جوق سىلدىرىڭدى ساعىنباسقا،

جالبىزىڭ بولماعان سوڭ جاعاڭداعى...

 

 

 

  كورگەننىڭ ءبارى قىزىق

 

اۋدارىپ نازارىمنىڭ ءبارىن سوعان،

كەزىم كوپ تابيعاتقا تاڭىرقاعان.

جايناپ تۇر كۇن استىندا كەڭ دۇنيە،

جانىمدى جادىراتىپ جابىرقاعان.

 

تاپ-تازا دالا ءتوسى تۇنىق قانداي،

داۋىلدى شاڭ كوتەرگەن ۇمىتقانداي.

قۇستار دا قالىقتايدى بيىك شالقىپ،

ءقادىرىن تىنىشتىقتىڭ شىن ۇققانداي.

 

جەتە الماي قولىن سوزعان كوڭىل تالاي،

اقشا بۇلت ۇلپىلدەيدى اق ۇلپاداي.

اسپاندا ەمىن-ەركىن شارلاسىن دەپ،

بوستاندىق بەرگەن وعان ءتاڭىر سولاي.

 

كورگەننىڭ ءبارى قىزىق ءتىرى ادامعا،

بۇلت قونباس شاقىرعانمەن ءسىرا قولعا.

پەندەدەي تىرلىگىنە ءتاۋبا قىلعان،

جەل قۋعان تاعدىرىنا ىرازى ول دا.

 

نەسىپبەك ايت ۇلى

مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى

 

قاتىستى ماقالالار