قولعا قالام العىزعان تاعى دا جەر داۋى. جەر داۋى بولعاندا دا سول جەردى جەلەۋ ەتىپ، ەل سەنگەن، ۇلتتىڭ ءسوزىن سويلەيتىن از عانا ازاماتتى مۇقاتۋعا تىرىسۋشى كەي ازاماتتاردى ءىسى.

جەر – قازاق ءۇشىن ەڭ قىمبات قۇندىلىق! جەر – ەگەمەندىكتىڭ ەڭ باستى سيمۆولى. جەرىمىز بولماسا ەل دە، تاۋەلسىزدىك تە، مەملەكەت تە جوق. مۇنى جەر رەفورماسىنا قاتىستى داۋلاسىپ جاتقان ەكى تاراپتىڭ دا ەشقايسىسى جوققا شىعارمايدى. كۇنى كەشە وتكەن جەر كوميسسياسىنىڭ وتىرىسىندا سويلەگەندەردىڭ بارلىعى وسىنى ايتتى. جەردى ساتامىز دەگەن ۇكىمەت تە ونىڭ ءمان-ماڭىزىن بىلمەي وتىرعان جوق. ءبىراق، وسى جەر تۋرالى داۋدى پايدالانىپ، قازاقتىڭ ءسوزىن سويلەپ جۇرگەن ازاماتتاردى ەلگە جەكسۇرىن ەتىپ كورسەتۋدى ويلايتىندار بار سياقتى.

جەرگە قورعان بولىپ ءجۇرمىز دەيتىندەر شىن مانىندە بىردى-ەكىلى ازاماتقا قارسى جۇمىس ىستەپ جۇرگەن سياقتى. ايتپەسە، جەر رەفورماسىن باستاعان ۇكىمەت، ونىڭ باسشىسى، ورىنباسارلارى، جۇزدەگەن دەپۋتات بار. وسى باستامانى قوس قولداپ وتىرعان قانشاما اكىم بار. ءبىراق، جەر تۋرالى ايتقاندا ەل باس ساپ بەكبولات تىلەۋحان مەن نۇرتاي سابيليانوۆقا جابىستى. بۇل ەكەۋى ءتىرالى بۇعان دەيىن دە جازعانمىن. كەشەگى كوميسسيا وتىرىسىنان سوڭ تۋعان تاعى باسقا جالالار ءۇشىن تاعى جازىپ وتىرمىن.

ماجىلىستەگى 107 دەپۋتاتتىڭ ىشىنەن ساناۋلى سىنشىنىڭ بىردەن بەكبولاتقا جابىسۋىنىڭ سىرى نەدە؟ مەنىڭشە، ول – بەكبولاتتىڭ بەدەلىندە. بەكبولاتتى، ءىشى تارلاردىڭ ءوتى جارىلىپ كەتسە دە ايتايىن، ەل سىيلايدى، تىڭدايدى. قازاق رۋحانياتىن بەكبولاتتاي بىلەتىن، تۇسىنەتىن دەپۋتات جوق شىعار. دەمەك، ازاماتتىڭ ابىرويى الدەبىرەۋلەردىڭ قيتىعىنا تيەدى. تۇندە ۇيقىدان، كۇندىز كۇلكىدەن ايىرماسا دا، قىزعانىش دەگەن قىزىل يت ءبىراز قىڭسىلايتىن سياقتى. مىنە، سودان بارىپ، جەردى جەلەۋ ەتە وتىرىپ بارلىعى بەكبولات تىلەۋحاندى ىرەپ، سويۋدا. ايتپەسە، بەكبولات «جەر ساتىلسىن!» دەگەن جوق. رەسمي تۇلعا رەتىندە ۇكىمەتتىڭ ۇستانىمىن دا، حالىقتىڭ پىكىرىن دە ەسكەرە وتىرىپ، ويىن ايتتى. جەردى ەكونوميكالىق اينالىمعا سالۋدىڭ ءبىر ءتيىمدى جولى رەتىندە ونى جالعا بەرۋدى قولدايتىنىن ايتتى. جەردى كىم جالعا بەرمەي جاتىر. مۇگەدەكپىن، ءمۇعالىممىن، دارىگەرمىن دەپ ۇكىمەتتەن ءۇي الىپ، ونى دا جالعا بەرىپ وتىرعاندار قانشاما؟ بۇنىڭ جانىندا مەملەكەتتىڭ بەلگىلى ءبىر نىساندى، جەر ۋچاسكەسىن جالعا بەرۋى، ونىڭ زاڭدىق نەگىزىن جاساپ، قورعالۋىن قامتاماسىز ەتۋىندە تۇرعان نە بار؟! قايتا قارجىلىق قيىندىق كەزىندە داۋرىعىپ، باقا-شايان-شورتان بولماي، ءبىر مامىلەگە كەلۋدى نەگە ويلامايمىز؟ جوق. ولاي جاساۋعا بولمايدى. ءتۇرلى لاتيفۋنديستەر مەن باي-باعلاننىڭ مۇددەسىن قورعاپ جۇرگەن، ءۇنسىز-اق سولاردىڭ قولايىنا كەلەتىن زاڭداردى قابىلداتىپ جۇرگەن باسقا دەپۋتاتتار نازاردان تىس قالادى دا، ەل بولىپ تىلەۋحاندى تابالايمىز. نەگە؟ جاۋابىن وسىنى وقىپ وتىرعان ءار ادام ءوزى ايتار. ىشتەي.

جاسىم الپىستان اسىپ، جەتپىسكە بەت السا دا قوعام تىنىسىن، مەملەكەت ساياساتىن باقىلاپ وتىرۋ ماقساتىندا ينتەرنەتتى دە پايدالانىپ ءجۇرمىن. بالالارىمنىڭ كومەگىمەن ونداعى ماقالالاردى، بلوگتاردى دا وقىپ وتىرامىن. سونداعى قىزۋ تالاس-تارتىستى كورىپ تاڭ قالدىم. ءىشى تار، ماسەلەنى بايىپتاي المايتىن قىزبالارعا داۋا جوق شىعار. ءبىراق، باسقامىز نەگە دابىراعا ەرىپ، داۋرىعامىز؟ مىسالى، بەكبولات تىلەۋحان مىرزانى قىزعىشتاي قورىپ، ابىرويسىز جانداردىڭ ايىپتاۋىنان اراشالاپ الۋعا تىرىسىپ جۇرگەنىن دە كورىپ وتىرمىن. ءبىراق، ول جىگىتتەردىڭ ونىسى ءتيىمدى ارەكەت دەي المايمىن. بەكبولاتتىڭ ەل دۇرىس تۇسىنبەي قالعان كەي سوزدەرىن جاناشىرلىقپەن ءبولىسىپ، ەلگە تۇسىندىرەم دەگەن ولار ءقازىر قاتتى قارسىلىققا تاپ بولىپ جاتقان سياقتى. كەلسىن-كەلمەسىن بىرەۋدى اقتاعاننان گورى، ايىپتاعان الدەقايدا وڭاي، تەز تارايدى، كوپشىلىك تە ەرىپ كەتە بەرەدى. بەكبولات تا، ونى جاقتاۋشىلار دا وسىنىڭ قۇربانى بولۋدا. ايىپ تاققىشتار ەشكىمدى وڭدىرىپ وتىرعان جوق. ءيا، ب. تىلەۋحاندى جاقتاۋشىلار ونىڭ شاراپاتىن كورگەن شىعار، ءالى دە كورىپ جاتقان شىعار. ازامات بولعان سوڭ قارجىلاي دا، باسقالاي دا كومەك كورسەتكەن شىعار. ءبىراق، ول ناقتى ونى اراشالاعانى ءۇشىن اقشا تولەپتى دەگەنگە دالەل بولا المايدى عوي.

مەنىڭ وسىلاردان كەيىن ايتپاعىم، ەندىگى جەردە قازاق وزگەگە كۇلكى بولعانىن قويسىن. جەر داۋى، باسقا ماسەلەدە بولماسىن قازاق دەپ جۇرگەن جىگىتتەردى ايقايلاتىپ تالقىلاۋدى قويايىقشى. الگى جالا جاپقىش توپ ايىلىن جيماسا دا، قورعاۋشى توپ ولاردىڭ ايتقاندارىنا نازار اۋدارماي، ەلەمەي قويسىن. سوندا، ءۇرىپ-ۇرىپ قويادى ول ايىپتاۋشىلار. از عانا ازاماتتىڭ ابىرويى – ءبارىمىزدىڭ بەدەلىمىز. الما-عايىپ كەزەڭدە تۇرعان ەلىمىزدىڭ ەرتەڭىن ويلايىق!

ءسارۋار اينابەكوۆ،

زەينەتكەر، «مۇرات» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى

قوستاناي وبلىسى جانگەلدين اۋدانى